Kriza globale e fertilitetit: 54 milionë gra mbi 35 vjeç nuk arrijnë të mbeten shtatzënë

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

07/07/2026 16:43

Rreth 53.6 milionë gra të moshës 35 deri në 49 vjeç aktualisht nuk arrijnë të mbeten shtatzënë, duke shtuar shqetësimet për një krizë globale të fertilitetit.

Studiues nga Universiteti Mjekësor i Chongqing analizuan të dhënat shëndetësore nga 204 vende, për periudhën 1990–2023, për të vlerësuar se si ka ndryshuar me kalimin e kohës “barra e infertilitetit” te gratë e moshës 35 deri në 49 vjeç.

Sipas tyre, kjo barrë është rritur vazhdimisht që nga viti 1990, nga rreth 6,001 raste për 100 mijë gra në vitin 1990, në 6,907 raste për 100 mijë gra në vitin 2023.

Gratë deri në moshën 49-vjeçare shpesh përfshihen në statistikat e moshës riprodhuese, pasi disa prej tyre ende kanë cikël menstrual dhe teorikisht mund të mbeten shtatzënë. Megjithatë, mjekët theksojnë se fertiliteti bie ndjeshëm pas mesit të të tridhjetave dhe zakonisht është shumë i ulët në fund të të dyzetave.

Sipas të dhënave të publikuara në “The Lancet Obstetrics, Gynaecology, & Women’s Health”, rritja më e shpejtë e parashikuar shihet te gratë më të reja brenda këtij grupi moshor.

Studimi i ndau gratë në tri grupe: 35–39 vjeç, 40–44 vjeç dhe 45–49 vjeç. Infertiliteti u përkufizua si pamundësi për të arritur një shtatzëni klinike pas 12 muajsh marrëdhënie të rregullta seksuale pa mbrojtje.

Duke përdorur të dhënat për të parashikuar trendet e ardhshme, studiuesit zbuluan se infertiliteti pritet të rritet në të tri grupmoshat, por rritja më e madhe parashikohet te gratë e moshës 35 deri në 39 vjeç.

Kjo nuk do të thotë se gratë në fund të të tridhjetave kanë më shumë gjasa të jenë infertile sesa ato në të dyzetat, pasi fertiliteti vazhdon të bjerë me moshën për shkak të uljes së numrit dhe cilësisë së vezëve.

Në vend të kësaj, gjetja tregon se barra e përgjithshme e infertilitetit po rritet më shpejt te gratë në pjesën më të re të grupit të ashtuquajtur “moshë e avancuar maternale”. Kjo lidhet, me shumë gjasë, me faktin se gjithnjë e më shumë gra po e shtyjnë amësinë drejt fundit të të tridhjetave, ndërsa fokusohen te arsimimi dhe karriera.

Por, deri në momentin kur ndihen gati për të krijuar familje, fertiliteti i tyre mund të ketë filluar tashmë të bjerë.

Në Mbretërinë e Bashkuar, raporti i Zyrës Kombëtare të Statistikave për lindjet në vitin 2021 tregoi se mosha mesatare e nënave në Angli dhe Uells ishte 30.9 vjeç, më e larta e regjistruar ndonjëherë.

Kjo është pjesë e një rritjeje të vazhdueshme që nga viti 1973, kur mosha mesatare e nënave ishte vetëm 26.4 vjeç.

Të dhënat treguan gjithashtu se lindjet te gratë mbi 40 vjeç ishin më shumë se dyfish krahasuar me lindjet te adoleshentet. Vetëm pesë dekada më parë, kishte nëntë herë më shumë nëna adoleshente sesa nëna mbi 40 vjeç.

Autorët e studimit të ri thonë se edhe obeziteti dhe stresi mund të ndikojnë në fertilitet.

Qasja më e madhe në trajtimet e fertilitetit mund të ketë rritur gjithashtu numrin e grave që kërkojnë ndihmë dhe numrin e rasteve të diagnostikuara.

Dy grupmoshat e tjera, 40–44 dhe 45–49 vjeç, pritet gjithashtu të shënojnë rritje të konsiderueshme, duke e çuar numrin total të grave të prekura nga infertiliteti në 79.6 milionë deri në vitin 2036.

“Rritja e mëvonshme, nga fundi i viteve 1990 e tutje, përkoi me rritjen e pjesëmarrjes së grave në arsim dhe në tregun e punës, duke çuar në shtyrje të gjerë të lindjes së fëmijëve dhe, si pasojë, në rritje të infertilitetit të lidhur me moshën”, shkroi autori kryesor i studimit, Yuanyuan Du.

“Një rënie e përkohshme e infertilitetit të vërejtur mes viteve 2006 dhe 2010 përkoi me krizën financiare globale, duke sugjeruar se paqëndrueshmëria makroekonomike mund të ndryshojë kohën kur njerëzit vendosin të bëhen prindër.

Megjithatë, kjo rënie modeste mund të pasqyrojë nën-diagnostikim për shkak të barrierave ekonomike, dhe jo një ulje reale të përhapjes së infertilitetit.

Rritja e qëndrueshme e infertilitetit që nga viti 2010 reflekton shtyrjen e lindjes së fëmijëve, të kombinuar me obezitetin, stresin dhe zgjerimin e qasjes në teknologjitë e riprodhimit të asistuar, të cilat kanë përmirësuar zbulimin e rasteve dhe kanë zgjatur dritaren riprodhuese”, thuhet në studim.

Barra e infertilitetit nuk është e dukshme vetëm në vendet më të varfra. Të dhënat tregojnë një zhvendosje drejt vendeve me të ardhura më të larta dhe më të zhvilluara, me shumë gjasë për shkak të amësisë së vonshme, plakjes së popullsisë dhe ndryshimit të modeleve riprodhuese.

Megjithatë, gratë në vendet me të ardhura më të ulëta vazhdojnë të përballen me pengesa të mëdha, sidomos sepse testimet dhe trajtimet e fertilitetit shpesh janë më të vështira për t’u siguruar.

Në vitin 2023, viti më i fundit i analizuar, Azia Lindore kishte barrën më të lartë rajonale të infertilitetit, ndërsa Australazia më të ulëtën.

Në nivel shtetesh, Republika e Afrikës Qendrore kishte barrën më të lartë të raportuar, ndërsa Nepali më të ulëtën.

Studiuesit theksuan gjithashtu se infertiliteti te gratë në moshë më të vonshme riprodhuese nuk është vetëm çështje mjekësore, por ka edhe pasoja psikologjike, sociale dhe ekonomike.

Këto përfshijnë stres emocional, stigmatizim, presion financiar, tensione në marrëdhënie dhe pasoja më të gjera për popullsitë që po plaken dhe për pjesëmarrjen në tregun e punës.

Autorët argumentojnë se kujdesi për fertilitetin duhet të trajtohet si një prioritet më i madh i shëndetit publik, me zbulim më të hershëm, qasje më të gjerë në shërbimet e fertilitetit dhe politika të përshtatura sipas burimeve dhe nevojave të secilit vend. /GazetaExpress/