Gjinekologia shpjegon keqkuptimet më të zakonshme për fibroidet: “Beninje” nuk do të thotë gjithmonë “të padëmshme”

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

07/07/2026 16:53

Një nga keqkuptimet më të mëdha që dëgjoj për fibroidet është se, për shkak se janë beninje, ato konsiderohen të padëmshme.

Kur mjekët përdorin fjalën “beninje”, nënkuptojnë se nuk janë kancerogjene. Por shumë njerëz e interpretojnë këtë si diçka për të cilën nuk duhet shqetësuar fare.

Në realitet, fibroidet mund të kenë ndikim të madh në shëndetin fizik, mirëqenien mendore, marrëdhëniet, punën dhe cilësinë e jetës.

Por çfarë janë saktësisht fibroidet?

Ato janë formacione jo-kancerogjene, të përbëra nga muskul dhe ind fibroz, që zhvillohen në mitër. Madhësia e tyre mund të variojë nga ajo e një kokrre bizeleje deri në madhësinë e një shalqiri.

Fibroidet janë jashtëzakonisht të zakonshme. Rreth 70 deri në 80 për qind e grave në mbarë botën do të zhvillojnë fibroide deri në moshën 50-vjeçare, ndërsa në Mbretërinë e Bashkuar mendohet se prekin rreth dy të tretat e grave.

Trajtimi i fibroideve i kushton drejtpërdrejt sistemit shëndetësor britanik, NHS, rreth 86 milionë paund në vit. Por humbja për ekonominë më të gjerë arrin deri në 1.7 miliardë paund, sipas Royal College of Obstetricians and Gynaecologists, për shkak të ditëve të humbura në punë, orëve të reduktuara dhe grave që detyrohen të largohen fare nga puna për shkak të simptomave të rënda.

Megjithatë, ndërgjegjësimi për fibroidet mbetet çuditërisht i ulët. Shumë gra nuk kanë dëgjuar kurrë për to deri në momentin kur diagnostikohen.

Një pjesë e arsyes është se simptomat shpesh normalizohen.

Grave u thuhet shpesh se menstruacionet e rënda, dhimbjet e legenit dhe lodhja janë “thjesht pjesë e të qenit grua”. Si pasojë, shumë prej tyre kalojnë vite duke u përballur me simptoma, para se të zbulojnë se shkaku mund të jenë fibroidet.

Menstruacionet e rënda që ndërhyjnë në jetën e përditshme janë një nga shenjat më të zakonshme. Nëse zgjoheni natën sepse gjakderdhja kalon përmes mbrojtjes higjienike, shmangni ngjarje sociale për shkak të ciklit, kaloni rregullisht mpiksje të mëdha gjaku, bëheni anemike ose mungoni në punë për shkak të dhimbjes apo gjakderdhjes, kjo mund të lidhet me fibroidet. Dhe nuk është diçka që duhet ta duroni në heshtje.

Fibroidet mund të shkaktojnë edhe simptoma që në fillim nuk do t’i lidhnit domosdoshmërisht me mitrën.

Në varësi të madhësisë dhe vendndodhjes së tyre, fibroidet mund të ushtrojnë presion mbi organet përreth. Kjo mund të bëjë që të urinoni më shpesh, të ndjeni urgjencë për të shkuar në tualet, të keni kapsllëk, fryrje, dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës ose parehati gjatë marrëdhënieve seksuale.

Shumë gra më tregojnë se kishin menduar se këto simptoma lidheshin me stresin, sindromën e zorrës së irrituar ose thjesht me plakjen. Por shpesh, shkaktare janë fibroidet.

Ndikimi i tyre shpesh shkon shumë përtej simptomave fizike.

Dhimbja kronike, gjumi i dobët, gjakderdhja e paparashikueshme dhe shqetësimet për fertilitetin mund të ndikojnë rëndë në shëndetin mendor. Gratë mund të tërhiqen nga aktivitetet sociale, të shmangin udhëtimet, të hasin vështirësi në punë ose të ndihen të lodhura nga përpjekjet e përsëritura për të kërkuar ndihmë. Shumë prej tyre detyrohen ta planifikojnë gjithë jetën rreth simptomave.

Por çfarë i shkakton fibroidet?

Ende nuk e kuptojmë plotësisht pse disa gra i zhvillojnë ato dhe të tjera jo. Ajo që dimë është se gjenetika luan rol të rëndësishëm. Fibroidet shpesh shfaqen në familje, ndërsa shkencëtarët kanë identifikuar dhjetëra gjene që lidhen me zhvillimin e tyre.

Edhe hormonet kanë rol. Fibroidet kanë më shumë gjasa të zhvillohen gjatë të tridhjetave dhe të dyzetave, ndërsa shpesh zvogëlohen pas menopauzës.

Disa grupe grash janë më të rrezikuara. Gratë me ngjyrë preken veçanërisht shpesh, zakonisht i zhvillojnë fibroidet në moshë më të re, kanë fibroide më të mëdha dhe më të shumta, si dhe raportojnë simptoma më të rënda.

Fatkeqësisht, shumë nga faktorët kryesorë të rrezikut janë jashtë kontrollit tonë, përfshirë moshën, përkatësinë etnike, gjenetikën dhe mjedisin natyror hormonal.

Megjithatë, mbajtja e një peshe të shëndetshme, kujdesi për shëndetin metabolik, sigurimi i niveleve të mjaftueshme të vitaminës D dhe reduktimi i ushqimeve shumë të përpunuara mund të mbështesin shëndetin e përgjithshëm dhe potencialisht të ulin rrezikun.

Po ashtu, po rritet interesi për rolin e kimikateve që prishin sistemin endokrin, të cilat gjenden në disa plastika dhe produkte të kujdesit personal. Megjithatë, nevojiten më shumë kërkime para se të nxirren përfundime të sigurta.

Lajmi i mirë është se mundësitë e trajtimit janë përmirësuar ndjeshëm.

Një nga zhgënjimet më të mëdha që dëgjoj nga gratë është se shpesh u ofrohen vetëm një ose dy opsione, ndërkohë që në të vërtetë ekzistojnë shumë qasje të ndryshme.

Trajtimi varet nga madhësia dhe vendndodhja e fibroideve, ashpërsia e simptomave, mosha e gruas, planet për fertilitet në të ardhmen dhe preferencat personale.

Disa gra me fibroide të vogla që nuk shkaktojnë simptoma mund të kenë nevojë vetëm për monitorim, zakonisht me ultrazë vjetor dhe kontroll të simptomave.

Të tjera mund të përfitojnë nga medikamentet për kontrollimin e simptomave. Ekzistojnë gjithashtu procedura minimalisht invazive që mund t’i zvogëlojnë fibroidet pa operacion të madh, si dhe opsione kirurgjikale, përfshirë miomektominë, e cila largon fibroidet duke ruajtur mitrën.

Fatkeqësisht, fibroidet mund të rikthehen edhe pas trajtimit të suksesshëm, veçanërisht para menopauzës.

Megjithatë, rikthimi nuk do të thotë se trajtimi ka dështuar. Shumë gra përjetojnë vite të tëra lehtësimi nga simptomat dhe përmirësim të madh të cilësisë së jetës.

Për ta eliminuar plotësisht rrezikun e rikthimit, gratë mund të kryejnë histerektomi, që do të thotë heqje e plotë e mitrës. Kjo zgjidh problemet e shkaktuara nga fibroidet, por është një ndërhyrje e përhershme që e pamundëson shtatzëninë në të ardhmen dhe mund të ndikojë edhe në aspekte të tjera të jetës.

Mesazhi më i rëndësishëm është ky: nëse simptomat po ndikojnë në jetën tuaj të përditshme, ato meritojnë të hetohen.

Shumë grave u thuhet se gjakderdhja e rëndë, dhimbja dhe lodhja janë thjesht diçka me të cilën duhet të jetojnë. Nuk është e vërtetë.

Fibroidet mund të jenë beninje, por për miliona gra ato janë larg të qenit të padëmshme. /GazetaExpress/