Imuniteti si armë kundër infeksioneve

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

21/05/2026 21:18

Shkencëtarët kanë zhvilluar një qasje të re premtuese për luftimin e infeksioneve të rrezikshme rezistente ndaj barnave, duke synuar forcimin e qelizave imunitare të trupit në vend të përdorimit të antibiotikëve të rinj.

Rezistenca antimikrobike, e njohur si AMR, ndodh kur bakteret, viruset, kërpudhat dhe parazitët nuk reagojnë më ndaj trajtimeve me barna. Kjo është kthyer në një nga kërcënimet më serioze për shëndetin publik. Vetëm në Britani, sipas organizatës AMR Action UK, rezistenca antimikrobike kontribuon në rreth 35 mijë vdekje në vit.

Infeksionet e zakonshme që po bëhen gjithnjë e më rezistente ndaj medikamenteve përfshijnë infeksionet urinare, pneumoninë, E.coli, MRSA dhe C.difficile. Problemi është thelluar edhe më shumë nga fakti se në dekadat e fundit janë zhvilluar shumë pak antibiotikë të rinj.

Në këtë qasje të re, studiuesit e Trinity College Dublin nuk tentuan të vrasin drejtpërdrejt bakteret. Në vend të kësaj, ata “trajnuan” qelizat imunitare të quajtura makrofagë, duke i ekspozuar ndaj interferon gamma, një proteinë që trupi e prodhon natyrshëm si sinjal alarmi kur përballet me një kërcënim.

Rezultatet, të publikuara në Journal of Clinical Investigation, treguan se makrofagët e trajnuar ishin në gjendje të luftonin infeksionet më shpejt dhe më fuqishëm.

Makrofagët janë pjesë e vijës së parë të mbrojtjes së trupit kundër infeksioneve. Këto qeliza të bardha të gjakut veprojnë duke përthithur dhe shkatërruar bakteret, viruset dhe pushtues të tjerë të huaj. Pas ekspozimit ndaj interferon gamma, ato reaguan më shpejt, më fort dhe vranë mikrobet në mënyrë më efektive.

Ekipi hulumtues i testoi këto qeliza të përforcuara kundër disa prej baktereve më të rrezikshme rezistente ndaj barnave, përfshirë Staphylococcus aureus, që shkakton infeksione të lëkurës dhe infeksione kërcënuese për jetën në gjak, si dhe kundër tuberkulozit.

“Kur i kishim ‘trajnuar’ qelizat, ato ishin më të afta të vrisnin bakteret e tuberkulozit dhe S. aureus”, tha studiuesja kryesore Dearbhla Murphy, imunologe në Trinity College Dublin.

Frymëzimi për këtë hulumtim erdhi nga studime të mëparshme mbi Covid-19 dhe vaksinat kundër tuberkulozit, të cilat kishin treguar se disa gjene të sistemit imunitar aktivizohen nga interferon gamma.

Një vëzhgim interesant ishte se personat e vaksinuar kundër tuberkulozit kishin më pak gjasa të vdisnin jo vetëm nga TB-ja, por edhe nga infeksione të tjera. Ekipi i Trinity College kërkoi të kuptonte nëse ky efekt mbrojtës mund të përsëritej pa përdorur vaksinë.

Qasja e re synon të mbështesë sistemin imunitar të lindur, pra mbrojtjen e parë dhe më të shpejtë të trupit ndaj kërcënimeve. Ky sistem reagon shpejt ndaj mikrobeve dhe substancave të huaja, por zakonisht nuk krijon kujtesë të qëndrueshme ndaj patogjenëve.

Kjo e dallon atë nga sistemi imunitar adaptiv, i cili është më i specializuar, mëson nga patogjenë të caktuar dhe krijon imunitet afatgjatë përmes antitrupave. Pikërisht ky është sistemi që synojnë vaksinat.

“Imuniteti i trajnuar është një mënyrë për të forcuar sistemin imunitar të lindur, në mënyrë që ai të mësojë nga infeksionet e kaluara dhe të përgjigjet më mirë herën tjetër”, shpjegoi Dr. Murphy. “Ajo që është shumë emocionuese është se po ripërdorim diçka që trupi e prodhon vetë natyrshëm.”

Sipas saj, fakti që metoda ka funksionuar ndaj dy llojeve të baktereve tregon se, në të ardhmen, mund të jetë e dobishme edhe kundër kërpudhave dhe viruseve.

Ekipi e testoi qasjen edhe te qeliza të marra në laborator nga pacientë me mutacione gjenetike që i bënin më të ndjeshëm ndaj infeksioneve. Edhe në këto raste, studiuesit arritën të përmirësonin përgjigjen imunitare të qelizave kur ato u ekspozuan ndaj patogjenëve.

Hapi i radhës për studiuesit është të testojnë nëse “trajnimi” me interferon gamma mund të ndihmojë edhe në luftimin e infeksioneve të shkaktuara nga kërpudhat dhe viruset, përveç baktereve.

Dr. Murphy thotë se një trajtim i tillë mund të përdoret një ditë krahas terapive ekzistuese, si një “bashkëterapi” për pacientët që përballen me infeksione rezistente ndaj barnave. Interferon gamma tashmë përdoret në spitale, ku u jepet intravenozisht pacientëve me sepsë, ndaj në të ardhmen mund të zhvillohet edhe një version medikamentoz më i përshtatshëm.

Megjithatë, ekspertët bëjnë thirrje për kujdes. Jenna Macciochi, imunologe dhe lektore nderi në Universitetin e Sussex, tha se kërkimi ka bazë biologjike të qëndrueshme, por mbetet ende në një fazë të hershme laboratorike.

Sipas saj, interferon gamma është një molekulë natyrale sinjalizuese e imunitetit, por forcimi i tepruar i aktivitetit imunitar mund të shkaktojë inflamacion të tepërt ose dëmtim të indeve.

Në përdorimet klinike, terapitë me interferon gamma janë lidhur më parë me efekte anësore si simptoma të ngjashme me gripin, lodhje, temperaturë, dhimbje koke dhe dhimbje muskulore. Mund të ketë gjithashtu rrezik për nxitjen ose përkeqësimin e sëmundjeve autoimune te disa pacientë.

Megjithatë, Dr. Macciochi e sheh këtë qasje si pjesë të një drejtimi më të gjerë premtues në mjekësi, të njohur si terapi të drejtuara nga organizmi pritës, të cilat ndihmojnë trupin të luftojë infeksionet në mënyrë më të zgjuar dhe më të synuar.

Edhe Louise Nicholas, drejtuese e operacioneve në AMR Action UK, e mirëpriti studimin. Sipas saj, eksplorimi i mënyrave për të mbështetur aftësinë natyrale të trupit për të luftuar infeksionet mund të çojë me kalimin e kohës në zgjidhje më efektive dhe më afatgjata për pacientët, duke ulur varësinë nga antibiotikët. /GazetaExpress/