Suplementet dhe kockat: Studimi ngre dyshime

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

21/05/2026 21:15

Suplementet e vitaminës D dhe kalciumit, të përdorura nga miliona njerëz, mund të mos kenë efekt domethënës në parandalimin e frakturave apo rrëzimeve te të moshuarit, sipas një studimi të publikuar në British Medical Journal.

Gjetjet kanë nxitur thirrje që udhëzimet aktuale shëndetësore të rishikohen.

Studimi sfidon rekomandimet e deritanishme të NHS, sipas të cilave të rriturit e moshuar këshillohen të marrin vitaminë D për shëndetin e kockave. Po ashtu, personat që nuk marrin mjaftueshëm kalcium përmes ushqimit këshillohen shpesh të përdorin suplemente ditore.

Çdo vit, NHS England shpenzon mbi 111 milionë funte vetëm për recetat e vitaminës D, një rritje e madhe krahasuar me 13 milionë funte në vitin 2001. Ndërkohë, gati një e treta e personave mbi 65 vjeç pësojnë të paktën një rrëzim në vit, ndërsa gjysma e grave pritet të pësojnë një frakturë gjatë jetës.

Ekspertët pajtohen se kalciumi dhe vitamina D janë të rëndësishme për shëndetin e kockave kur merren në mënyrë natyrale. Kalciumi gjendet kryesisht në produktet e qumështit, si qumështi, djathi dhe kosi, por edhe në perimet me gjethe jeshile, si lakra kale dhe brokoli, si dhe te peshqit e yndyrshëm. Vitamina D sigurohet kryesisht nga ekspozimi në diell dhe, në sasi më të vogla, nga peshqit e yndyrshëm dhe të verdhat e vezëve.

Megjithatë, përfitimet e suplementeve në formë tabletash janë diskutuar prej kohësh. Për të vlerësuar efektin e tyre në shëndetin e kockave, studiues kanadezë nga CIUSSS du Nord-de-l’Île-de-Montréal analizuan 69 prova klinike, me mbi 153,900 të rritur.

Ata krahasuan efektet e suplementeve të kalciumit, vitaminës D ose kombinimit të të dyjave, me placebo ose me mungesë trajtimi. Përfundimi ishte i qartë: suplementet e kalciumit kishin pak ose aspak ndikim në uljen e rrezikut për fraktura. Edhe vitamina D e marrë veçmas nuk tregoi përfitim domethënës, sipas të dhënave nga 36 prova me mbi 92,000 pacientë. Kombinimi i vitaminës D me kalcium nuk solli ndryshim të rëndësishëm.

Sipas autorëve, suplementet nuk ofruan mbrojtje domethënëse as te personat e diagnostikuar me osteoporozë, sëmundja që dobëson kockat dhe prek rreth tre milionë njerëz në Mbretërinë e Bashkuar.

“Rishikimi ynë gjeti pak ose aspak përfitime nga përdorimi i kalciumit, vitaminës D apo kombinimit të tyre në parandalimin e frakturave dhe rrëzimeve”, tha autori kryesor Olivier Massé, farmakolog klinik.

Studiuesit kërkojnë që NHS dhe institucionet e tjera rregullatore të rivlerësojnë rekomandimet e përgjithshme për përdorimin e këtyre suplementeve. Sipas tyre, fondet mund të orientohen më mirë drejt programeve të aktivitetit fizik dhe ndërhyrjeve në stilin e jetesës, të cilat kanë treguar ndikim më të qëndrueshëm në uljen e rrezikut për fraktura.

Ata theksojnë gjithashtu se suplementet e kalciumit nuk tolerohen mirë nga shumë të moshuar dhe mund të shkaktojnë fryrje, kapsllëk dhe dhimbje barku, ndaj duhet të përdoren vetëm kur janë vërtet të nevojshme.

Megjithatë, disa ekspertë paralajmërojnë se heqja e këshillave për suplemente mund të ketë pasoja negative për njerëzit me mungesa të vërteta ushqyese. Nutricionistja e shëndetit publik Dr. Emma Derbyshire, nga Health and Food Supplements Information Service, thotë se suplementet mund të jenë të rëndësishme për pacientët që kanë mungesë serioze të vitaminës D ose kalciumit.

Sipas saj, rreth një në gjashtë të rritur dhe një e pesta e fëmijëve kanë mungesë të rëndë të vitaminës D. Po ashtu, mungesa e kalciumit mbetet shqetësuese te vajzat e reja, me rreth një të pestën e vajzave 11 deri në 18 vjeç që konsumojnë më pak se sasia e rekomanduar.

“Mesazhi nuk është ‘ndaloni kalciumin dhe vitaminën D’”, tha Dr. Richard Abel, ekspert i sistemit muskuloskeletor në Imperial College London. “Mesazhi është që suplementet rutinë nuk duhet të ngatërrohen me parandalimin e mirëfilltë të frakturave. Osteoporoza është një sëmundje serioze, e parandalueshme dhe e trajtueshme.”

Sipas tij, qasja më e mirë është identifikimi i personave që kanë realisht rrezik të lartë, atyre që mund të përfitojnë nga kalciumi dhe vitamina D për shkak të mungesave, si dhe pacientëve që kanë nevojë për barna të provuara kundër osteoporozës.

NHS England dhe Instituti Kombëtar për Shëndet dhe Kujdes të Ekselencës janë kontaktuar për koment. /GazetaExpress/