Misioni i parë për menstruacionet në hapësirë

AutoTech

Gazeta Express

01/06/2026 21:52

Kompania hapësinore Virgin Galactic ka njoftuar një mision të ri shkencor për vitin 2027, i cili do të studiojë për herë të parë menstruacionet në kushtet e mikrogravitetit.

Misioni, i quajtur “Operation Period–01” (OP-01), do të drejtohet nga Manju Bangalore dhe Priya Abiram, themeluese të organizatës “Operation Period”, dhe synon të plotësojë një boshllëk të rëndësishëm në kërkimet mbi shëndetin e grave në hapësirë.

Sipas organizatorëve, studimi do të fokusohet në dy fusha kryesore: sjelljen e lëngjeve menstruale në mikrogravitet dhe performancën e produkteve higjienike gjatë fluturimeve hapësinore.

“Duke studiuar menstruacionet në mikrogravitet, mund të fitojmë njohuri të vlefshme jo vetëm për astronautet, por edhe për kërkimet biomjekësore në Tokë, përfshirë shkencën riprodhuese dhe sëmundje të tjera që ende nuk janë studiuar mjaftueshëm”, tha Priya Abiram.

Ky do të jetë misioni i parë i dedikuar ekskluzivisht këtij fenomeni biologjik, pavarësisht faktit se më shumë se 100 gra kanë udhëtuar tashmë në hapësirë.

Virgin Galactic bëri të ditur se fluturimi do të jetë suborbital, që do të thotë se anija do të arrijë hapësirën, por nuk do të hyjë në orbitë rreth Tokës. Misioni pritet të zgjasë rreth 90 minuta, njësoj si fluturimet e tjera komerciale të kompanisë.

Ekspertët e përfshirë në projekt besojnë se rezultatet mund të çojnë në zhvillimin e produkteve më efikase për menstruacionet në hapësirë, por edhe në inovacione më të gjera në fushën e mjekësisë.

Aktualisht, NASA nuk ka udhëzime specifike për menaxhimin e menstruacioneve gjatë misioneve hapësinore. Disa astronaute përdorin produkte higjienike tradicionale, ndërsa të tjera zgjedhin terapi hormonale për të ndërprerë përkohësisht ciklin menstrual.

Me planifikimin e misioneve gjithnjë e më të gjata, përfshirë udhëtimet e ardhshme drejt Marsit, studiuesit besojnë se nevojiten zgjidhje më praktike dhe të qëndrueshme. Një mision trevjeçar, për shembull, mund të kërkojë mbi një mijë pilula hormonale ose sasi të mëdha produktesh higjienike, duke rritur peshën dhe kostot e ngarkesës.

Në vitin 2022, një grup studiuesish testoi gotat menstruale në hapësirë dhe zbuloi se ato funksiononin pa dëmtime, duke u konsideruar një alternativë e mundshme për misionet e ardhshme.

Sipas ekipit të “Operation Period”, qëllimi nuk është të tregojë se menstruacionet përbëjnë problem për udhëtimet hapësinore, por të sigurojë që gratë të kenë më shumë zgjedhje dhe mbështetje gjatë eksplorimit të hapësirës.

“Ndërsa hapësira bëhet më e aksesueshme për njerëzit, kërkimet duhet të pasqyrojnë të gjithë diversitetin e përvojës njerëzore”, theksojnë organizatorët e projektit. /GazetaExpress/