Dieta që ndihmon gratë në menopauzë

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

21/05/2026 21:10

Një dietë e pasur me fruta, perime, bishtajore dhe drithëra integrale, si dhe me konsum të ulët të mishit dhe produkteve të qumështit, mund t’i ndihmojë gratë të shmangin shtimin në peshë gjatë menopauzës, sipas një studimi të ri.

Hulumtimet tregojnë se gratë shtojnë mesatarisht rreth 1.5 kilogramë në vit gjatë perimenopauzës dhe menopauzës, ndërsa shumë prej tyre e cilësojnë këtë si një nga simptomat më shqetësuese të kësaj periudhe.

Shtimi në peshë gjatë menopauzës lidhet me rënien natyrale të estrogjenit në moshën e mesme. Ky hormon ndikon në mënyrën se si trupi e shndërron ushqimin në energji, në oreks dhe në shpërndarjen e yndyrës.

Një ekip ndërkombëtar studiuesish, i udhëhequr nga Harvard Medical School, ka zbuluar se ndjekja e një diete të pasur me ushqime bimore dhe me pak mish e produkte qumështi mund të ndihmojë në parandalimin e shtimit në peshë gjatë menopauzës.

Në të kundërt, dietat me shumë kripë, mish të kuq dhe të përpunuar, patate dhe ushqime ultra të përpunuara, si patatinat, mund të lidhen me rritje më të madhe të peshës.

Sipas studiuesve, kjo mënyrë ushqyerjeje, e njohur edhe si dietë me indeks të ulët insulinik ose “dieta planetare”, mund të ulë gjithashtu rrezikun për obezitet, diabet të tipit 2, sëmundje të zemrës, goditje në tru dhe kancer.

“Këto gjetje sugjerojnë se dietat me indeks të ulët insulinik dhe të bazuara në shëndetin planetar mund të optimizojnë menaxhimin e peshës gjatë menopauzës. Nëse promovohen si pjesë e kujdesit rutinë në moshën e mesme, ato mund të përmirësojnë kontrollin e peshës dhe shëndetin afatgjatë kardiometabolik të grave”, shkruan autorët e studimit.

Për të matur ndikimin e dietës te shtimi në peshë gjatë menopauzës, studiuesit ndoqën për 12 vjet 38,283 infermiere amerikane, me moshë mesatare 45.6 vjeç. Dieta e tyre u monitorua çdo katër vjet.

Studiuesit morën parasysh edhe faktorë të tjerë, si përkatësia etnike, statusi martesor, të ardhurat familjare, përdorimi i terapisë hormonale pas menopauzës, duhanpirja, konsumi i alkoolit, marrja totale e kalorive, aktiviteti fizik dhe indeksi i masës trupore në fillim të studimit.

Rezultatet treguan se, mesatarisht, gratë shtuan rreth 0.8 kilogramë në vit. Megjithatë, ato që ndiqnin dietën planetare, me më pak mish të kuq dhe të përpunuar, më pak kripë, patate dhe ushqime si patatinat, shtuan rreth 0.28 kilogramë më pak në vit.

Gjatë gjithë periudhës së studimit, kjo përkthehej në rreth 3.4 kilogramë më pak krahasuar me gratë që kishin dietën më pak të shëndetshme. Ato gjithashtu kishin rreth gjysmën e rrezikut për të zhvilluar obezitet.

Studimi i ri i shtohet provave në rritje për përfitimet e dietës planetare. Studime të mëparshme e kanë lidhur këtë mënyrë ushqyerjeje me 27 për qind rrezik më të ulët për vdekje të parakohshme, si dhe me nivele më të ulëta të sëmundjeve të zemrës, kancerit, diabetit dhe sëmundjeve të tjera kronike.

Studiuesit theksojnë se dieta më e përshtatshme për menaxhimin e peshës gjatë menopauzës është ajo me pak mish të kuq dhe të përpunuar, pak patate dhe kripë, por e pasur me arra, bishtajore, fruta, perime dhe drithëra integrale.

Sipas tyre, përfshirja e këtyre këshillave ushqimore në kujdesin rutinë për gratë në moshë të mesme mund të ndihmojë në parandalimin e obezitetit dhe në mbështetjen e shëndetit afatgjatë të zemrës dhe metabolizmit.

Udhëzimet e publikuara nga NHS theksojnë se ulja e stresit, aktiviteti i rregullt fizik, reduktimi i kafeinës dhe alkoolit, lënia e duhanit dhe një dietë e shëndetshme mund të ndihmojnë në menaxhimin e peshës gjatë menopauzës.

NHS shton se është e rëndësishme të sigurohet që shtimi në peshë të mos shkaktohet nga probleme të tjera shëndetësore, si tiroidja joaktive, veçanërisht nëse ka histori familjare të kësaj gjendjeje. Në raste të tilla, gratë këshillohen të flasin me mjekun e tyre.

Udhëzimet sqarojnë gjithashtu se terapia hormonale zëvendësuese mund të shkaktojë ndonjëherë mbajtje të përkohshme të lëngjeve, që mund të çojë në luhatje afatshkurtra të peshës, por nuk ka prova shkencore se ajo shkakton shtim afatgjatë në peshë. /GazetaExpress/