Shpresë e re kundër kancerit të pankreasit: Ilaçi që mund të dyfishojë mbijetesën

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

15/04/2026 17:57

Një ilaç i ri dhe premtues kundër kancerit të pankreasit mund të dyfishojë shkallën e mbijetesës dhe të ulë rrezikun e vdekjes me më shumë se një të tretën, duke sjellë shpresë për mijëra pacientë në mbarë botën.

Kanceri i pankreasit ka një nga normat më të ulëta të mbijetesës ndër të gjitha kanceret, ku vetëm rreth 10% e pacientëve jetojnë më shumë se një vit pas diagnostikimit.

Studiues nga Universiteti Northwestern në Illinois, SHBA, kanë zhvilluar një ilaç të ri të quajtur elraglusib, i cili ka treguar rezultate inkurajuese në një provë klinike, kur u kombinua me kimioterapinë standarde.

Studimi, i publikuar në revistën Nature Medicine, përfshiu 233 pacientë me kancer pankreatik metastatik – pra, kur sëmundja është përhapur në pjesë të tjera të trupit – nga Amerika e Veriut dhe Evropa.

Pjesëmarrësit u ndanë rastësisht në dy grupe: njëri mori vetëm kimioterapi, ndërsa tjetri kombinimin e kimioterapisë me elraglusib.

Rezultatet treguan se pacientët që morën ilaçin e ri kishin dyfish më shumë gjasa të ishin gjallë pas një viti, krahasuar me ata që u trajtuan vetëm me kimioterapi.

Mesatarisht, pacientët që përdorën elraglusib jetuan 10.1 muaj, ndërsa ata me trajtim standard vetëm 7.2 muaj. Po ashtu, rreziku i përgjithshëm i vdekjes u ul me 38%.

Rreth 44% e pacientëve që morën ilaçin ishin ende gjallë pas një viti, krahasuar me 22% në grupin tjetër. Pas dy vitesh, 13% e pacientëve me elraglusib mbijetuan, ndërsa asnjë nga ata që morën vetëm kimioterapi nuk jetoi kaq gjatë.

Drejtuesi i studimit, Dr. Devalingam Mahalingam, u shpreh se, megjithëse kanceri i pankreasit mbetet një nga tumoret më të vështira për t’u trajtuar, këto rezultate japin optimizëm të kujdesshëm. Ai theksoi se gjetjet duhet të konfirmohen në studime të fazës së tretë, por përfitimi në mbijetesë është një sinjal shumë inkurajues.

Efektet anësore ishin të ngjashme me ato të kimioterapisë, megjithëse pak më të shpeshta tek pacientët që morën ilaçin e ri. Këto përfshinin ulje të qelizave të bardha të gjakut, lodhje dhe ndryshime të përkohshme në shikim – të gjitha të kthyeshme.

Kanceri i pankreasit zhvillohet zakonisht në heshtje, pa shenja të qarta paralajmëruese, dhe shpesh zbulohet vetëm pasi është përhapur, duke e bërë trajtimin shumë të vështirë.

Edhe pse pothuajse gjysma e rasteve shfaqen tek personat mbi 75 vjeç, ka gjithnjë e më shumë prova se rastet po rriten edhe tek të rinjtë – veçanërisht tek gratë. Forma më agresive, adenokarcinoma duktale pankreatike, po ndikon ndjeshëm në këtë rritje.

Ekspertët sugjerojnë se kjo mund të lidhet pjesërisht me diagnostikim më të mirë, por edhe me stilin modern të jetesës. Duhanpirja, obeziteti, konsumimi i alkoolit dhe dieta e dobët rrisin rrezikun, duke nxitur inflamacion kronik dhe duke dëmtuar funksionin e pankreasit.

Shkencëtarët po studiojnë gjithashtu nëse trendet e reja, si përdorimi i injeksioneve për humbje peshe apo produktet me nikotinë si snus, mund të ndikojnë në shëndetin e pankreasit, megjithëse provat janë ende në shqyrtim.

Pankreasi – një gjëndër e vogël e vendosur thellë pas stomakut – luan rol kyç në tretje dhe në kontrollin e sheqerit në gjak. Por për shkak të pozicionit të tij, tumoret mund të zhvillohen për muaj apo vite pa simptoma të dukshme.

Kur shfaqen shenja si humbja e peshës, dhimbja e barkut apo verdhëza, sëmundja shpesh është përhapur tashmë.

Studiuesit besojnë se elraglusib mund të ketë potencial edhe për trajtimin e llojeve të tjera të tumoreve.

Familjarët e pjesëmarrësve në studim thanë se përfshirja në këtë provë u dha të afërmve të tyre një ndjenjë shprese dhe qëllimi. Për shumë prej tyre, kjo përvojë jo vetëm që zgjati jetën, por edhe përmirësoi cilësinë e saj.

Këto gjetje pritet të sjellin shpresë të re për pacientët me kancer pankreatik – një nga shkaqet kryesore të vdekjeve nga kanceri, me mijëra raste të reja çdo vit. /GazetaExpress/