Kur protesta pranon infiltrimin

OP/ED

Gazeta Express

22/06/2026 13:32

Edi Rama tha se protesta ishte infiltruar. Kritikët e tij e quajtën shmangie. Pastaj njeriu që udhëheq protestën tha të njëjtën gjë, dhe i emërtoi grupet.

Shkruan: Drizan Shala

“Mes nesh ka grupe të infiltruara që heqin maskën dhe na bashkohen. Në ditët në vijim do t’i nxjerrim në shesh, me fytyra dhe me emra. I njohim grupet greke që veprojnë këtu kundër Shqipërisë, dhe i njohim edhe grupet serbe. I njohim gjithashtu kanalet fetare nga Turqia që duan t’i japin protestës një narrativë fetare. Nuk do ta prishin dot. Ky është vullneti i shqiptarëve.”
Arben Kola, organizatori i protestës së Zvërnecit, duke folur para gazetarëve në Tiranë.

Ai ishte Kola, jo Edi Rama, dhe ky dallim është thelbi i gjithë çështjes. Kola është zëri më i shquar i protestës, një burrë që marshon kundër qeverisë, dhe sipas çdo llogarie të zakonshme personi i fundit që do të dëshironte t’i thoshte vendit se vetë lëvizja e tij është infiltruar. Ai ua tha gjithsesi, dhe u vuri tri etiketa njerëzve që, sipas tij, e kryen infiltrimin.

Për pjesën më të madhe të dy javëve, interpretimi mbizotërues mes kritikëve të Ramës kishte ecur në drejtim të kundërt. Thuhej se Kryeministri, i ngujuar nga një revoltë e vërtetë për një vijë bregdetare të mbrojtur që iu dorëzua një strukture zhvillimore të familjes Trump, kishte kapur instrumentin që çdo qeveri e mban pranë dore dhe kishte ngritur kushtrimin e dorës së huaj. Sipas asaj narrative, operativët grekë dhe agjentët serbë dhe agjendat e jashtme ishin një trillim, një perde tymi e lëshuar për të diskredituar shqiptarët që ushtronin një të drejtë legjitime, dhe biseda për infiltrim ishte një narrativë e rreme e fabrikuar për të mbrojtur një burrë që kishte tregtuar një breg.

Ky interpretim qëndronte mbi një supozim të vetëm: se infiltrimi ishte shpikje e Ramës. Kola tani e ka hequr atë.

Pse burimi peshon më shumë se pretendimi

Puna e zbulimit i jep peshë një deklarate sipas interesit të personit që e bën, dhe një pretendim që dëmton kauzën e vetë folësit peshon më shumë se një tjetër që i shërben asaj. Një udhëheqës proteste ka çdo arsye të këmbëngulë se turma e tij është e pastër dhe se sheshi i tij është pikërisht ashtu siç duket nga podiumi. Kur po ai udhëheqës, përkundrazi, njofton se grupe armiqësore janë futur brenda lëvizjes së tij, deklarata shkon drejtpërdrejt kundër interesit të tij, dhe nuk mund të hidhet poshtë si fjala vetëshërbyese që një qeveri do t’ia ushqente shtypit. Kola nuk është një dëshmitar armiqësor i sjellë për të dëmtuar protestën. Ai është figura e saj qendrore.

Flamuri bën pjesë në të njëjtën kolonë provash. Natën para se të fliste Kola, flamuri izraelit u shqye në protestën e Zvërnecit dhe u përdhos, dhe udhëheqja nuk e trajtoi aktin si të vetin. Ajo nxitoi ta distancojë lëvizjen prej tij dhe la të kuptohej se do të pasonte një deklaratë formale. Një tubim qytetar organik që s’ka asgjë për të fshehur nuk prodhon flamur që duhet ta mohojë. Ky prodhoi, dhe përdhosja është gjurma fizike më e qartë e një agjende brenda turmës që nuk është as shqiptare e as e shqetësuar për një vijë bregdetare.

Sipërfaqja e dytë

Kola po përshkruan njerëz në një hapësirë fizike. Mbi atë hapësirë rri një mjedis i dytë, dhe atje veprimtaria nuk është çështje dëshmie por matjeje. Një vlerësim zbulimor i narrativës së bisedës mes 22 majit dhe 9 qershorit përpunoi 879.067 dokumente nga 222.854 autorë që gjeneruan më shumë se 3,2 milionë ndërveprime, dhe pamja që kthen nuk është pamja e një debati qytetar spontan.

Narrativa e vetme më e madhe sipas vëllimit, me 179.765 postime, ishte korniza haptazi antisemite që festonte refuzimin e një “rrëmbimi hebre të tokës nga Trump-Kushner”. Poshtë saj ecte teoria konspirative e “ishullit të Epstein-it” me 103.146 postime dhe një seri narrativash mbi korrupsionin dhe ekosistemin në dhjetëra mijëra. Një narrativë e veçantë, 2.231 postime, paraqiste Shqipërinë dhe Serbinë si të bashkuara kundër projektit, një çiftim që asnjë protestë shqiptare nuk e prodhon vetë. Aktorë armiqësorë po përdornin një ankesë të vërtetë për qëllime që s’kanë lidhje me Zvërnecin.

Sinjalet e sjelljes janë pjesa që nuk ndodh rastësisht. Rreth tridhjetë për qind e llogarive në segmentin greqishtfolës shfaqnin karakteristika botesh, dhe më shumë se dymbëdhjetë për qind e tyre u vlerësuan si të lidhura me shtetin rus. Veprimtaria greqishtfolëse përbënte më pak se një për qind të totalit, e megjithatë afër një e pesta e saj riciklonte qëndrime të lidhura me rrjetin Storm-1516, një operacion i njohur ndikimi rus, ku një grusht llogarish nxiste pjesën më të madhe të ndërveprimit. Vlerësimi shenjoi të paktën shtatë biseda të veçanta që mbartnin tregues të fortë koordinimi, secila e ndërtuar nga valë mesazhesh shumëgjuhëshe pothuajse identike të shtyra përmes zinxhirësh ripostimi me natyrë boti. Në një rast më 2 qershor, një postim fillestar u riprodhua pothuajse fjalë për fjalë nëpër një rrjet të përqendruar brenda rreth njëzet minutash, dhe amplifikimi u mbajt me shpërthime për dy ditë të tjera për të fabrikuar pamjen e një shqetësimi të gjerë publik.

Asgjë nga ato nuk është shkaku i protestës, dhe nuk ofrohet si i tillë. Është ajo që u shtresua mbi protestën. Trupi i çështjes është në shesh, mes njerëzve që Kola thotë se do t’i emërtojë. Amplifikimi është në rrjetet sociale, mes rrjetesh funksioni i të cilëve është ta marrin një vatër të brendshme zjarri dhe ta kthejnë në shtrirje, polarizim dhe zhurmë antisemite. Një mobilizim i vërtetë i futur njëkohësisht në të dyja sipërfaqet është përkufizimi praktik i një operacioni hibrid, dhe është pikërisht ajo që Rama e identifikoi para se ndonjëra prej sipërfaqeve të ishte dokumentuar.

Ku i lë kjo kritikët

Tani kemi përballë dy rrëfime. Njëri vjen nga një Kryeministër me një nxitje të dukshme për të ngritur kushtrimin e dorës së huaj. Tjetri vjen nga kundërshtari i tij më i përkushtuar, një burrë me çdo nxitje për ta mohuar atë, i cili ka konfirmuar dorën e huaj brenda vetë lëvizjes së tij dhe ka marrë përsipër të nxjerrë emrat. Aty ku i akuzuari dhe njeriu që punon për ta rrëzuar konvergojnë te fakti i vetëm i kontestuar, ai fakt ka pushuar së qeni instrument partiak dhe është bërë thjesht fakt.

Kjo konvergjencë është ajo që e zbraz pozicionin e kritikëve. Ata, në fund të fundit, nuk e mbrojtën protestën, sepse vetë udhëheqësi i protestës njoftoi infiltrimin e saj para se ata të kishin mbaruar së quajturi infiltrimin gënjeshtër. Ajo që mbrojtën ishte një rrëfim tepër i përshtatshëm për t’i mbijetuar kontaktit me vetë protagonistët e tij, një rrëfim ku një turmë shqiptare trajtohej si e vulosur dhe e pakorruptueshme dhe disi përtej interesit të çdo shërbimi që mund ta gjente të dobishme. Dyshimi i ndershëm shikon flamurin, parullat, grupin e të dhënave dhe vetë fjalët e udhëheqësit, dhe shkon atje ku ato të çojnë. Kritikët bënë të kundërtën, duke e ngulur përfundimin që më parë dhe duke lënë mënjanë provat, përfshirë provat e ofruara vullnetarisht nga njerëzit që pretendonin se i përfaqësonin.

Do ta vë emrin tim nën këtë përfundim. Rama kishte të drejtë. Provat nuk lejojnë më që teza e infiltrimit të hidhet poshtë si fabrikim politik. Kishte të drejtë për infiltrimin në terren, tani të konfirmuar nga njeriu që udhëheq protestën, dhe kishte të drejtë edhe për operacionin që vepronte mbi protestën, tani të parashtruar me hollësi në të dhëna. Dikush mund ta përbuzë burrin, të mosbesojë marrëveshjen dhe të kundërshtojë shitjen e bregdetit, dhe prapë ta pranojë pikën e ngushtë dhe vendimtare. Protesta u infiltrua. Flamuri u shkul. Vetë udhëheqësi i saj e tha, zyrtarisht, me emra që do të vijnë. Trillimi i vetëm në Zvërnec ishte ai i hartuar nga ata që këmbëngulnin se s’kishte asgjë atje për t’u gjetur.

Drizan Shala shkruan për sigurinë, institucionet dhe dhunën politike për Kosovo Dispatch dhe Tirana Examiner. Është kandidat për doktoraturë në Universitetin e Sarajevës.