Kinemaja franceze paralajmëron rrezikun nga e djathta ekstreme

Arte

Gazeta Express

12/05/2026 21:03

Më shumë se 600 figura të kinemasë franceze kanë paralajmëruar se ndikimi në rritje i së djathtës ekstreme në prodhimin dhe shpërndarjen e filmave në Francë rrezikon të kthehet në një “marrje fashiste të imagjinatës kolektive”.

Në një letër të hapur të publikuar në gazetën Libération, në kohën kur nisi Festivali i Filmit në Kanë, aktorë, regjisorë dhe personalitete të njohura të industrisë ngritën shqetësimin për pozicionin dominues të miliarderit Vincent Bolloré në sektorin francez të filmit.

Mes nënshkruesve ishin aktorja dhe regjisorja Juliette Binoche, regjisori dhe fotografi Raymond Depardon, si dhe kineastja franko-iraniane Sepideh Farsi. Ata paralajmëruan se lënia e kinemasë franceze në duart e një pronari të lidhur me të djathtën ekstreme mund të çojë jo vetëm në standardizimin e filmave, por edhe në kontroll ideologjik të përmbajtjes kulturore.

Bolloré, një industrialist konservator, zotëron një perandori të fuqishme mediatike që përfshin kanalin CNews, radion Europe 1 dhe gazetën javore Le Journal du Dimanche. Kritikët e majtë e kanë akuzuar CNews se u ka dhënë hapësirë zërave reaksionarë, duke kontribuar në rritjen e së djathtës ekstreme në Francë. Kanali ka mohuar akuzat për racizëm.

Roli i Bolloré në kulturën franceze ka shkaktuar kundërshti të forta edhe në sektorin e botimeve. Muajin e kaluar, më shumë se 100 shkrimtarë u larguan nga shtëpia botuese Grasset, në shenjë proteste ndaj kontrollit të kompanisë mëmë Hachette Livre nga Bolloré. Ata deklaruan se nuk pranonin të bëheshin pengje të një lufte ideologjike që synon të imponojë autoritarizëm në kulturë dhe media.

Në industrinë e filmit, shqetësimet janë rritur për shkak të kontrollit të Bolloré mbi Canal+ dhe StudioCanal, një nga grupet më të mëdha evropiane të prodhimit dhe shpërndarjes së filmave dhe serialeve. StudioCanal ka prodhuar së fundmi filma si “Back to Black”, biografia për Amy Winehouse, dhe “Paddington in Peru”.

Nënshkruesit e letrës shprehen të alarmuar edhe për faktin se Canal+ ka marrë një pjesë aksionesh në UGC, rrjeti i tretë më i madh i kinemave në Francë, me synimin për ta zotëruar plotësisht në vitin 2028. Sipas tyre, kjo do ta vendoste Bolloré-n në një pozitë ku mund të kontrollonte gjithë zinxhirin e prodhimit të filmave, nga financimi deri te shpërndarja dhe shfaqja në ekranin e madh e të vogël.

Ata paralajmërojnë se ndikimi ideologjik mbi përmbajtjen e filmave deri tani mund të ketë qenë i kufizuar, por sipas tyre kjo situatë mund të ndryshojë. Për këtë arsye, autorët e letrës i bëjnë thirrje industrisë së filmit të ndërtojë një lëvizje për mbrojtjen e pavarësisë artistike.

Shqetësimet vijnë në një moment kur Marine Le Pen dhe partia e saj e ekstremit të djathtë, National Rally, po shënojnë mbështetje të lartë në sondazhe përpara zgjedhjeve presidenciale të pranverës së ardhshme. Ende mbetet e paqartë se çfarë ndikimi mund të kenë politikat e tyre mbi financimin publik të artit dhe kulturës.

Deputetë të National Rally kanë vënë në pikëpyetje modelin e financimit publik dhe lehtësimeve fiskale që mbështesin industrinë e filmit përmes Centre National du Cinéma, agjencia shtetërore që ndihmon prodhimin e qindra filmave çdo vit.

Partia e Le Pen ka kritikuar gjithashtu transmetuesin publik France Télévisions, një financues i rëndësishëm i filmave, dramave dhe dokumentarëve. National Rally ka deklaruar se, nëse vjen në pushtet, synon privatizimin e transmetuesit shtetëror. Një raport i fundit nga një deputet aleat i partisë bëri thirrje për shkurtime të mëdha në transmetimin publik, përfshirë buxhetet për argëtim.

Në letër thuhet se përqendrimi i paprecedentë i zinxhirit të financimit në duart e Vincent Bolloré i jep atij liri të madhe veprimi në një moment të caktuar. Autorët pyesin nëse Franca duhet të rrezikojë që, në të ardhmen, të financohen vetëm filma propagandistikë në shërbim të një ideologjie.

Bolloré ka mohuar më parë ndërhyrjen politike apo ideologjike në mediat që zotëron, duke thënë se interesi i tij në këtë sektor është financiar dhe se perandoria e tij kulturore synon promovimin e ndikimit francez në botë.

Grupi i tij nuk ka komentuar ende letrën e figurave të kinemasë. Pas revoltës së shkrimtarëve ndaj biznesit të tij botues, Bolloré shkroi në Le Journal du Dimanche se ata që u larguan ishin “një kastë e vogël që mendon se qëndron mbi të tjerët”. Ai i hodhi poshtë akuzat për ideologji ekstreme, duke u përshkruar si “demokrat i krishterë”. /GazetaExpress/