“Emma”, roboti që tregon shaka dhe “prish” qetësinë në shtëpinë e kujdesit

Arte

Gazeta Express

22/04/2026 20:27

Në një shtëpi kujdesi në qytetin e vogël Albershausen, në jugperëndim të Gjermanisë, një eksperiment i pazakontë solli një skenë njëkohësisht humoristike dhe reflektuese: një robot social me emrin Emma, i krijuar për të shoqëruar të moshuarit.

Emma ka pamje fëmijërore, sy të mëdhenj dhe ishte e veshur me një kapelë të kuqe të thurur nga një prej kujdestareve. Në një moment që u kthye në anekdotë për të gjithë të pranishmit, ajo u prezantua me një banor të quajtur Peter. Pas kësaj, “kujtoi” gabimisht se të gjithë quheshin Peter – gjë që shkaktoi të qeshura në dhomë, para se sistemi i saj të “rrëzohej” për pak çaste.

Më vonë, roboti u rikthye në funksion dhe u vendos përballë një tjetër rezidenteje, Waltraud. Në një ambient të qetë dhe të ndriçuar butë, ndërveprimi mes tyre u bë më i natyrshëm dhe më i fokusuar. Ato biseduan për lule, për kujtime dhe për gjërat e preferuara të Waltraud-it, e cila është e apasionuar pas tyre.

Emma, e pajisur me inteligjencë artificiale, mund të mbajë mend bisedat e mëparshme dhe të njohë fytyra, duke krijuar një iluzion të vazhdimësisë në marrëdhënie.

Një ndërthurje mes njeriut dhe teknologjisë

Ky imazh është pjesë e një projekti fotografik që dokumenton ndërveprimet mes njerëzve dhe robotëve në jetën e përditshme në Gjermani. Robotët po testohen në disa institucione, përfshirë shtëpi kujdesi, si përgjigje ndaj mungesës së stafit dhe nevojës për më shumë ndërveprim social për të moshuarit.

Në fillim, Waltraud ishte skeptike, por me kalimin e kohës ajo tha se kishte krijuar një lloj raporti me Emmën – kryesisht për argëtim dhe biseda të lehta. Megjithatë, ajo thekson se asgjë nuk e zëvendëson kontaktin njerëzor. “Nuk mund ta imagjinoni sa të vetmuar janë njerëzit në shtëpitë e kujdesit,” ka thënë ajo.

Robotët si shoqërues, jo zëvendësues

Eksperimente të tilla po zhvillohen në disa sektorë të ndryshëm në Gjermani, nga kujdesi shëndetësor deri te arti dhe kërkimi shkencor. Qëllimi i tyre është të ndihmojnë në lehtësimin e mungesës së fuqisë punëtore dhe të ofrojnë mbështetje shtesë, jo të zëvendësojnë njerëzit.

Emma funksionon mbi bazën e të dhënave dhe probabilitetit, duke dhënë përgjigje të sjellshme dhe të kujdesshme, por pa vetëdije apo përvojë reale emocionale. Pikërisht kjo kontradiktë – mes simulimit të kujdesit dhe mungesës së ndjenjës – ngre pyetje të rëndësishme mbi mënyrën se si ne lidhemi me teknologjinë.

Një realitet që po ndryshon ngadalë

Autorja e projektit thotë se është habitur nga hapja e të moshuarve ndaj teknologjisë dhe nga mënyra se si robotët po pranohen gradualisht në hapësira sociale dhe emocionale.

Në një kohë kur sistemet e kujdesit janë nën presion, stafi është i mbingarkuar dhe vetmia po rritet, robotët mund të bëhen pjesë e përditshme e kujdesit për njerëzit.

Megjithatë, mesazhi mbetet i qartë: teknologjia mund të ndihmojë, por nuk mund të zëvendësojë praninë njerëzore. /GazetaExpress/