Arti kundër diktaturës në Venecia

Arte

Gazeta Express

28/04/2026 21:29

Një grup artistësh bjellorusë, të përndjekur dhe të detyruar të jetojnë në mërgim, po sjellin përvojën e represionit totalitar në një nga ngjarjet më të mëdha të artit në botë – Bienalen e Venecias.

Projekti “Official. Unofficial. Belarus.” është krijuar nga Belarus Free Theatre dhe nuk është një shfaqje tradicionale, por një instalacion i fuqishëm që përfshin pikturë, skulpturë, muzikë dhe madje edhe elemente kulinarie.

Qëllimi i tij është të pasqyrojë realitetin e jetës nën një regjim autoritar, përmes përvojave personale të artistëve që kanë kaluar burgosje, tortura dhe survejim.

Instalacioni përfshin elemente simbolike si libra të ndaluar të shkatërruar, kamera sigurie të vendosura mbi struktura fetare dhe madje edhe një aromë që rikrijon ndjesinë e një varri të freskët – të gjitha për të sjellë atmosferën e frikës dhe kontrollit.

Projekti është udhëhequr nga Daniella Kaliada, vajza e themeluesve të teatrit, e cila ka përjetuar vetë represionin që në fëmijëri. Ajo kujton momentin kur, vetëm 8 vjeç, u përball me agjentë të maskuar që rrethuan shtëpinë e saj, ndërsa nëna e saj u arrestua gjatë protestave.

Instalacioni synon të tregojë jo vetëm përvojën e atyre që janë burgosur, por edhe frikën e përhershme të atyre që mbeten jashtë. Artistët theksojnë se survejimi dhe kufizimi i lirive personale nuk janë vetëm probleme të Bjellorusisë, por fenomene që mund të prekin çdo shoqëri.

Në mungesë të një pavijoni zyrtar, projekti paraqitet si një event paralel në Bienale, duke reflektuar edhe realitetin politik të vendit, ku arti dhe përfaqësimi kontrollohen nga shteti.

Përmes këtij projekti, artistët në mërgim synojnë të japin një mesazh të fortë: kujtesa, arti dhe rezistenca janë mënyra për të sfiduar frikën dhe për të mbrojtur të ardhmen. /GazetaExpress/