Kaja Kallas – Kasandra, profili i kryediplomates së BE-së sipas POLITICO

OP/ED

Gazeta Express

10/12/2024 10:54

Politika e jashtme mbetet kompetencë e qeverive kombëtare, jo e Brukselit, dhe kjo ka bërë që tre përfaqësuesit e parë të lartë të Bashkimit Evropian për politikën e jashtme dhe të sigurisë të dallohen kryesisht për parëndësinë e tyre. A mundet ish-kryeministrja e Estonisë, Kaja Kallas — personi i fundit që mban këtë post — të ketë sukses si përfaqësuesja e parë e vërtetë e politikës së jashtme të bllokut?

Si udhëheqëse e një vendi të vogël në kufi me Rusinë, politikania liberale ishte disi si Kasandra; homologët e saj në vendet perëndimore të BE-së shpesh rrotullonin sytë kur ajo ngrinte alarmin për kërcënimin që paraqiste Moska. Dhe pastaj Rusia pushtoi Ukrainën. Që atëherë, si një nga kritiket më të ashpra të Kremlinit në BE, Kallas ka shtyrë për pozicione që tejkalojnë aftësinë e bllokut për t’i realizuar, përfshirë një objektiv të qartë për dërgesat e municioneve të BE-së për ushtrinë ukrainase — një qëllim që mori muaj për t’u arritur, duke nënvizuar dobësinë e aparatit të mbrojtjes së Evropës.

Pyetja që qëndron mbi Kallas në postin e saj të ri është nëse ajo do të jetë në gjendje të jetë efektive, apo në fund do të pengohet nga kufizimet e këtij posti. Edhe në kohët më të mira, 27 qeveritë kombëtare të BE-së rrallë janë në një mendje për politikën e jashtme, dhe me forcat pro-ruse që po fitojnë terren në të gjithë bllokun, estonezja mund të përballet përsëri me thirrje për veprime që nuk do të dëgjohen.

Kallas, 47 vjeçe, është e vetëdijshme për sfidën që e pret. Një veterane si në Parlamentin Evropian ashtu edhe në Këshillin Evropian, ajo e kupton peizazhin politik të BE-së dhe është plotësisht e vetëdijshme për mënyrën se si funksionon Brukseli. Ndryshe nga mbajtësit e mëparshëm të postit, ajo nuk është as e kënaqur të lërë të tjerët të drejtojnë bisedën — siç ishte rasti me Baroneshën Catherine Ashton, e zbehtë dhe pa ndikim — dhe as aq e pamend sa të përplaset me shefen e saj, presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen — diçka që paraardhësi i saj i drejtpërdrejtë, Josep Borrell, kishte prirje të bënte.

Kur emri i Kallas u hodh fillimisht si përfaqësuese e lartë e BE-së, shumë përfaqësues kombëtarë psherëtinë, duke u ankuar se ajo ishte tepër e përqendruar tek Rusia dhe se vizioni i saj për botën përfundonte te Urali. Megjithatë, ka përparësi në përqendrimin e saj. Obsesioni i saj me Moskën mund ta shtyjë BE-në të jetë një aktor më aktiv në vende si Afrika dhe Arktiku, ku Rusia po zgjerohet me shpejtësi. Dhe së bashku me Andrius Kubilius, një tjetër baltik po aq i ashpër, si komisioneri i parë ndonjëherë për mbrojtjen e bllokut, ajo mund të luajë një rol vendimtar në fillimin e transformimit të BE-së nga një projekt paqeje në një lojtar ushtarak.

Shkrimi në gjuhën angleze i POLITICO