“Pse qeni yt sillet çuditshëm në shëtitje? Ekspertët shpjegojnë fenomenin e ‘ethet e pranverës’”

Fun

Gazeta Express

21/04/2026 21:01

Shumë pronarë qensh vërejnë të njëjtin ndryshim sapo nis pranvera: shëtitjet bëhen dukshëm më të ngadalta dhe më të zgjatura.

Qentë që më parë ecnin qetë, ndalen vazhdimisht për të nuhatur, tërheqin zinxhirin ose shpërqendrohen nga çdo aromë përgjatë rrugës.

Sipas ekspertëve, ky ndryshim lidhet kryesisht me rritjen e madhe të aromave në ambient të jashtëm gjatë kësaj periudhe të vitit. Ata theksojnë se pronarët nuk duhet të luftojnë vazhdimisht këtë sjellje, por t’i lejojnë kafshët të eksplorojnë.

Ndjesia e nuhatjes së qenit vlerësohet të jetë dhjetëra mijëra herë më e fortë se ajo e njeriut, duke u mundësuar atyre të perceptojnë aroma të padukshme për njerëzit.

Gjatë dimrit, temperaturat e ulëta dhe aktiviteti i kufizuar i kafshëve të egra bëjnë që të ketë më pak “gjurmë aromash” në parqe dhe zona natyrore. Por me ngrohjen e motit, aktiviteti i natyrës rritet dhe bimët fillojnë të çlirojnë aroma më të forta.

Jo Hinds, specialiste e certifikuar e sjelljes së qenve dhe praktikante në shërbimin e ushqimit për kafshë “Years”, shpjegon: “Në pranverë, ambienti bëhet shumë më i pasur me aroma nga bimët, kafshët e egra dhe kafshët e tjera. Për qentë, kjo krijon një sasi të madhe informacioni të ri për t’u eksploruar.”

Sipas saj, lulëzimi i bimëve sjell një “shpërthim ndjesor” për kafshët.

“Nuhatja u lejon atyre të mbledhin informacion për kafshët e tjera, territorin dhe mjedisin përreth, prandaj shëtitjet bëhen më të ngadalta në këtë periudhë të vitit,” shtoi ajo.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se mënyra se si reagojnë pronarët mund t’i bëjë shëtitjet më stresuese si për qenin ashtu edhe për njeriun.

Ndër gabimet më të zakonshme përmenden tërheqja e fortë e zinxhirit, e cila mund të rrisë stresin dhe ta bëjë qenin më reaktiv. Gjithashtu, qeni nuk duhet ndëshkuar për nuhatjen, pasi kjo është një sjellje natyrale dhe e shëndetshme.

Sipas Hinds, pronarët nuk duhet të nxitojnë shëtitjet, pasi qentë përfitojnë nga koha për të eksploruar mjedisin. Trajnimi i paqëndrueshëm, sipas saj, mund të dërgojë sinjale të përziera dhe të përkeqësojë tërheqjen e zinxhirit.

“Nuhatja është një formë e rëndësishme stimulimi mendor për qentë,” thekson ajo. “Lejimi i kësaj sjelljeje gjatë shëtitjeve ndihmon edhe në rregullimin emocional dhe mund të reduktojë tërheqjen, duke i bërë ata më të qetë dhe më të përmbushur.”

Ekspertët rekomandojnë një balancë mes eksplorimit dhe trajnimit, në mënyrë që shëtitjet të mbeten të këndshme. Ndër këshillat praktike përfshihen lejimi i nuhatjes, përdorimi i shpërblimeve gjatë trajnimit për të shmangur tërheqjen, si dhe zgjedhja e zonave më të qeta për shëtitje.

“Qentë nuk janë kokëfortë,” thotë Hinds. “Ata thjesht po reagojnë ndaj një mjedisi shumë më stimulues.”

Ndërkohë, për pronarët, pak durim mund të bëjë diferencën.

“Pranvera është një periudhë shumë emocionuese për qentë, sepse bota e tyre mbushet papritur me aroma të reja,” shton ajo. “Kuptimi i kësaj e bën shëtitjen më të këndshme për të dy palët.”

Në një studim të fundit nga Universiteti i Utrechtit në Holandë, veterinerët kanë identifikuar 17 shenja që mund të tregojnë se qeni ka dhimbje. Disa janë të dukshme, si ndryshime në sjellje, ngritje e hezituar e putrave apo ulje e lojës, ndërsa të tjera më pak të dukshme përfshijnë lëpirjen e hundës, hapjen e gojës në formë të “gërricjes” dhe nuhatjen e vazhdueshme të ajrit. Studiuesit zbuluan gjithashtu se vetëm rreth gjysma e pronarëve arrijnë të identifikojnë saktë simptoma si shqetësimi gjatë natës apo ngjitja e tepruar pas pronarit. /GazetaExpress/