Panxhari, aleati i dietës: pak kalori, ul presionin e gjakut dhe mund të përmirësojë qarkullimin

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

10/07/2026 12:01

Përgatitja e panxharit mund ta bëjë kuzhinën të duket sikur ka ndodhur një “skenë krimi”, por pas ngjyrës së tij të kuqe të fortë fshihet një ushqim me vlera të shumta ushqyese.

Panxhari është i pasur me vitamina, minerale, fibra dhe nitrate natyrore, të cilat lidhen me përmirësimin e shëndetit të enëve të gjakut, rritjen e performancës fizike dhe uljen e presionit të gjakut.

Ngjyra e tij karakteristike vjen nga antioksidantë me veti kundër inflamacionit, të cilët mund të mbështesin shëndetin e përgjithshëm të organizmit.

Panxhari është gjithashtu një nga ushqimet e preferuara të aktorit Paul Rudd, i cili edhe në moshën 57-vjeçare vazhdon të duket dukshëm më i ri.

“Panxhari është rregullisht pjesë e dietës sime, jo vetëm për përfitimet e mundshme në performancën fizike dhe mbajtjen e presionit të gjakut në nivele të shëndetshme, por edhe për shijen e tij karakteristike dhe ngjyrën e gjallë”, shpjegon nutricionistja Lily Soutter.

Sipas saj, konsumimi i panxharit është një mënyrë e mirë për ta rritur marrjen e fibrave, folatit, manganit dhe kaliumit.

Përveç përdorimit në sallata, lëngu i panxharit mund të shtohet edhe në bukë, makarona ose salca, duke u dhënë ushqimeve më shumë vlera ushqyese dhe një ngjyrë të kuqe ose vjollcë.

Përse panxhari konsiderohet kaq i shëndetshëm?

Një porcion standard prej 80 gramësh panxhar siguron rreth 44 për qind të sasisë së rekomanduar ditore të folatit, i njohur edhe si vitamina B9.

Ky porcion është i barabartë me rreth tri panxharë të vegjël, shtatë feta të një panxhari të madh ose tri lugë të mbushura me panxhar të prerë apo të grirë.

Edhe një gotë prej 150 mililitrash me lëng panxhari konsiderohet një porcion.

Megjithatë, kur konsumohet panxhar turshi, duhet pasur kujdes ndaj sasisë së shtuar të kripës dhe sheqerit, pasi këto mund t’i zvogëlojnë përfitimet natyrore.

Panxhari i konservuar me uthull zakonisht nuk është i fermentuar dhe, për këtë arsye, nuk përmban domosdoshmërisht baktere të gjalla të dobishme. Produktet e fermentuara mund të jenë më të favorshme për shëndetin e zorrëve.

Një porcion prej 80 gramësh siguron gjithashtu rreth 13 për qind të nevojës ditore për mangan, mineral i rëndësishëm për kockat dhe nyjat.

Panxhari përmban edhe vitaminë C, kalium, magnez dhe hekur, të cilat luajnë rol të rëndësishëm në sistemin imunitar dhe shëndetin e zemrës.

Ai është relativisht i varfër në kalori, me rreth 34 kalori për 80 gramë, dhe përmban një sasi të mirë fibrash.

Megjithatë, përmban edhe karbohidrate. Nga rreth 7.7 gramë karbohidrate për porcion, afërsisht 5.4 gramë vijnë nga sheqernat natyrale.

Nutricionistët këshillojnë që panxhari të kombinohet me ushqime të pasura me vitaminë C, si lëngu i limonit ose portokalli, pasi kjo mund ta përmirësojë përthithjen e hekurit.

A e ul panxhari presionin e gjakut?

Studime të shumta kanë gjetur lidhje mes konsumimit të lëngut të panxharit dhe uljes së presionit të gjakut.

Kjo lidhet me nitratet natyrore, të cilat në organizëm shndërrohen në oksid nitrik. Ky përbërës i relakson dhe i zgjeron enët e gjakut, duke e lehtësuar qarkullimin.

Një analizë e vitit 2018, e cila përfshiu 11 studime të kontrolluara, tregoi se panxhari kishte ndikim më të madh në uljen e presionit sistolik, pra presionit që krijohet kur zemra pompon gjakun.

Ndikimi te presioni diastolik, që mat presionin ndërmjet rrahjeve të zemrës, ishte më i vogël.

Në përgjithësi, rezultatet sugjeruan se panxhari mund të jetë i dobishëm si për personat e shëndetshëm, ashtu edhe për ata me presion të lartë ose rrezik të shtuar për sëmundje kardiovaskulare.

Shumica e studimeve për presionin e gjakut dhe performancën fizike kanë përdorur lëng panxhari të konsumuar çdo ditë.

Për shëndetin e përgjithshëm, panxhari i plotë mund të përfshihet në ushqim disa herë në javë.

A mund ta përmirësojë jetën seksuale?

Një qarkullim i mirë i gjakut është i rëndësishëm edhe për funksionin seksual.

Për shkak se nitratet në panxhar shndërrohen në oksid nitrik dhe ndihmojnë në zgjerimin e enëve të gjakut, është sugjeruar se ky ushqim mund ta mbështesë edhe funksionin erektil.

Megjithatë, provat shkencore për rritjen e dëshirës seksuale janë ende të kufizuara.

Shumica e hulumtimeve pozitive janë përqendruar te ulja e presionit të gjakut, rritja e qëndrueshmërisë fizike dhe përmirësimi i performancës sportive.

A është i mirë për tretjen?

Panxhari është burim fibrash, ndërsa disa prej përbërësve të tij, përfshirë pektinën, veprojnë si prebiotikë.

Prebiotikët shërbejnë si ushqim për bakteret e dobishme të zorrëve dhe mund të ndihmojnë në ruajtjen e një mikrobiome të shëndetshme.

Kur bakteret e zorrëve i fermentojnë këto përbërje, krijohen acide yndyrore me zinxhir të shkurtër, të cilat mbështesin shëndetin e shtresës mbrojtëse të zorrëve.

Megjithatë, panxhari mund të shkaktojë shqetësime te personat me sistem tretës të ndjeshëm.

Ai përmban FODMAP, lloje karbohidratesh që mund të përthithen dobët në zorrën e hollë dhe të shkaktojnë fryrje, gazra, dhimbje barku ose ndryshime në jashtëqitje, veçanërisht te personat me sindromën e zorrës së irrituar.

Ngjyra e kuqe është një nga fuqitë e tij kryesore

Panxhari është i pasur me dy grupe përbërësish që kanë tërhequr interes shkencor: nitratet dhe betalainet.

Betalainet janë pigmentet që i japin panxharit ngjyrën e kuqe ose vjollcë. Disa lloje panxhari mund të kenë edhe pigmente të verdha.

Këto pigmente kanë veti antioksiduese dhe kundër inflamacionit.

Antioksidantët ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi i shkaktuar nga radikalet e lira, të cilat lidhen me ndotjen, rrezet ultraviolet dhe tymin.

Radikalet e lira mund t’i dëmtojnë qelizat me kalimin e kohës dhe të kontribuojnë në inflamacion dhe plakje.

@menshealthmag He knows it sounds weird, but he gets that a lot. #paulrudd #antman #beets #vegetablelove #eatinghealthy ♬ original sound – Men’s Health

Betalainet mund të ndihmojnë në neutralizimin e tyre, por nevojiten më shumë studime për të kuptuar plotësisht efektet afatgjata.

Kujdes me ilaçet dhe sëmundjet kronike

Panxhari nuk është i përshtatshëm në sasi të mëdha për të gjithë.

Personat që marrin ilaçe për presionin e lartë të gjakut, dështimin e zemrës ose sëmundjet e veshkave duhet të tregojnë kujdes me sasitë e mëdha dhe suplementet e përqendruara të panxharit.

Nitratet mund të shkaktojnë një ulje të dyfishtë të presionit të gjakut kur kombinohen me ilaçet, duke çuar në marramendje, dobësi, humbje të vetëdijes ose presion tepër të ulët.

Edhe personat që kanë natyrshëm presion të ulët duhet t’i shmangin suplementet e përqendruara pa u konsultuar me mjekun.

Personat me sëmundje kronike të veshkave, veçanërisht në fazat 3 deri në 5, duhet të tregojnë kujdes për shkak të përmbajtjes së kaliumit.

Panxhari përmban gjithashtu oksalate, të cilat mund të jenë problematike për personat që kanë prirje për gurë në veshka të tipit kalcium-oksalat.

Për shumicën e njerëzve, megjithatë, konsumimi i moderuar i panxharit si pjesë e një diete të ekuilibruar mund të ofrojë fibra, vitamina, minerale dhe përbërës të dobishëm për qarkullimin e gjakut. /GazetaExpress/