Majaja ushqyese po kthehet në trend: A mund të ndihmojë vërtet kundër lodhjes?

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

22/07/2026 21:25

Ka shije të ngjashme me djathin, përmban pak kalori dhe po përdoret gjithnjë e më shumë nga kuzhinierët e rrjeteve sociale. Majaja ushqyese është kthyer në një nga produktet më të promovuara të momentit, por a i justifikon vërtet përfitimet që i atribuohen?

Majaja ushqyese është një formë e çaktivizuar e majasë së përdorur për prodhimin e bukës. Në Instagram dhe TikTok ajo shtohet në pothuajse çdo pjatë të kripur, nga sallatat dhe marinatat deri te salcat për makarona.

Dikur gjendej kryesisht në dyqanet e ushqimeve të shëndetshme dhe përdorej nga vegjetarianët e veganët si alternativë ndaj djathit. Sot mund të blihet në shumë supermarkete.

Kuzhinieri Jamie Oliver e përdor në recetën vegane të makaronave me “djathë”, ndërsa blogerja amerikane Melissa Ben-Ishay, e njohur në TikTok si “Baked by Melissa”, ua rekomandon shpesh produktin miliona ndjekësve të saj.

Falë shijes “umami”, ekspertët e ushqyerjes e konsiderojnë një mënyrë të thjeshtë për t’u dhënë më shumë shije vakteve pa mish. Një lugë gjelle mund të përmbajë rreth 35 kalori, pak yndyrë dhe sasi të ulëta sheqeri e kripe, megjithëse vlerat ndryshojnë sipas produktit.

Por a mund ta përmirësojë vërtet cilësinë ushqyese të dietës së përditshme?

Çfarë është majaja ushqyese?

Majaja ushqyese përdoret kryesisht si erëz dhe shitet në formë pluhuri, thekonjsh ose kapsulash.

Ajo prodhohet nga mikroorganizmi “Saccharomyces cerevisiae”, i cili kultivohet në kushte të kontrolluara. Pas fermentimit, majaja nxehet dhe thahet, duke i çaktivizuar qelizat e gjalla dhe aftësinë për ta fryrë brumin.

Përpunimi i jep produktit shijen karakteristike të butë dhe të ngjashme me djathin. Në shijen “umami” kontribuon edhe glutamati, një aminoacid që gjendet gjithashtu te mishi, kërpudhat dhe ushqime të tjera.

Produkti filloi të tregtohej gjerësisht në mesin e shekullit XX, pasi u vërejt se majaja e mbetur nga prodhimi i birrës kishte vlera të konsiderueshme ushqyese.

A është e shëndetshme?

Po, majaja ushqyese mund të jetë pjesë e një diete të ekuilibruar. Megjithatë, përmbajtja e vitaminave ndryshon ndjeshëm nga një markë te tjetra, veçanërisht nëse produkti është i fortifikuar.

Sipas dietologes Sophie Medlin, një nga përfitimet kryesore të disa produkteve të fortifikuara është përmbajtja e lartë e vitaminës B12.

Një lugë gjelle e disa markave mund të përmbajë rreth 7,1 mikrogramë vitaminë B12, disa herë më shumë se sasia ditore e rekomanduar për një të rritur. Megjithatë, jo çdo produkt e përmban këtë vitaminë, ndaj duhet kontrolluar etiketa.

Vitamina B12, e cila gjendet natyrshëm te mishi, peshku, vezët dhe produktet e qumështit, është e nevojshme për funksionimin e sistemit nervor, prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut dhe çlirimin e energjisë nga ushqimi. Mungesa e saj mund të shkaktojë lodhje të theksuar, dobësi dhe probleme neurologjike.

Personat që ndjekin një dietë vegane janë më të rrezikuar nga mungesa e B12, pasi ushqimet bimore zakonisht nuk ofrojnë sasi të mjaftueshme të saj.

“Për këtë arsye, majaja ushqyese e fortifikuar mund të jetë një shtesë e dobishme në dietën vegane”, shpjegon Medlin.

Megjithatë, personat që ndjekin një dietë vegane nuk duhet të mbështeten automatikisht vetëm te ky produkt. Marrja e B12 duhet të sigurohet përmes ushqimeve të fortifikuara ose suplementeve të përshtatshme, sipas këshillës profesionale.

Burim proteinash dhe fibrash

Një lugë majaje ushqyese ofron gjithashtu disa gramë proteina, afërsisht sa një e bardhë e madhe veze. Shtimi i saj në një sallatë ose vakt të lehtë mund të ndihmojë në rritjen e ndjesisë së ngopjes dhe në ruajtjen e masës muskulore.

Ajo përmban edhe fibra, të cilat mbështesin tretjen dhe shëndetin e zorrëve. Sasia ndryshon sipas produktit dhe porcionit, ndaj është e rëndësishme të kontrollohen të dhënat në paketim.

Disa lloje pasurohen edhe me hekur, zink, krom, kalium, folat dhe vitamina të tjera të grupit B. Këto lëndë ushqyese luajnë rol në funksionimin e sistemit imunitar, metabolizmin dhe shëndetin e përgjithshëm.

Kush duhet të tregojë kujdes?

Personat me sindromën e zorrës së irrituar mund ta përdorin me kujdes, pasi te disa prej tyre shkakton fryrje dhe gazra.

Këto shqetësime mund të vijnë nga fibrat që nuk treten plotësisht dhe fermentohen në zorrë. Për këtë arsye, rekomandohet të fillohet me një sasi të vogël dhe të monitorohet reagimi i organizmit.

Medlin këshillon kujdes edhe për personat që marrin suplemente të vitaminave B, pasi disa produkte të fortifikuara përmbajnë doza të larta. Rreziku varet nga vitamina, doza dhe kohëzgjatja e përdorimit, ndaj etiketa duhet lexuar me kujdes.

Majaja ushqyese përmban gjithashtu tiraminë, një substancë që mund të shkaktojë migrenë te disa persona të ndjeshëm. Kujdes i veçantë mund të nevojitet edhe nga njerëzit që përdorin barna të caktuara, përfshirë disa frenues të monoaminoksidazës.

Si mund të përdoret?

Falë shijes së saj, majaja ushqyese mund të përdoret në vend të parmixhanit në pesto, makarona dhe salca të ndryshme, duke ulur sasinë e yndyrave të ngopura në recetë.

Ajo mund të hidhet gjithashtu mbi perime të pjekura, sallata, kokoshka, supa ose rizoto.

Majaja ushqyese mund të jetë një shtesë e shijshme dhe e dobishme, veçanërisht për personat që ndjekin një dietë pa produkte shtazore. Megjithatë, ajo nuk është një kurë e menjëhershme kundër lodhjes. Nëse lodhja është e vazhdueshme ose e pashpjegueshme, duhet kërkuar këshillë mjekësore për të përcaktuar shkakun. /GazetaExpress/