Lutkov: Digjitalizimi dhe filmi në mesin e prioriteteve në Strategjinë për kulturë

Maqedoni

Gazeta Express

11/05/2026 15:42

Inkurajimi dhe kultivimi i cilësisë dhe diversitetit të shprehjeve krijuese në arte, mbrojtja dhe përdorimi i qëndrueshëm i trashëgimisë kulturore, riformësimi i modeleve të qeverisjes dhe autonomisë institucionale si bazë për zhvillim, si dhe digjitalizimi dhe transformimi digjital – janë prioritetet e Strategjisë Kombëtare për Zhvillimin e Kulturës për periudhën 2026 – 2030.

Strategjia, mes tjerash, e definon kulturën si burim për përparim kreativ, social dhe ekonomik.

Në këtë dokument, siç u tha në debatin e sotëm publik, është njohur potenciali i kulturës si shtytëse e zhvillimit pluralist, inovativ dhe konkurrues të shoqërisë.

Fokusi është vendosur në të rinjtë, edukimin e tyre dhe integrimin në krijimin dhe praktikimin e vlerave kulturore, ndërsa sektori joqeveritar mbetet faktor i rëndësishëm në krijimin e politikave.

“Sfidat e epokës së re – globalizimi, teknologjitë e reja dhe orientimet e vlerave – i japin kulturës karakteristikat e një sfere jashtëzakonisht zhvillimore për zhvillimin e përgjithshëm bashkëkohor. Roli i shtetit si kornizë institucionale është të stimulojë, ndihmojë, promovojë dhe zhvillojë marrëdhëniet kulturore në shoqëri”, theksoi ministri i Kulturës, Zoran Lutkov.

Sipas tij, autonomia në kulturë, që do të sigurohet me rrumbullakimin e rrjetit të institucioneve kombëtare dhe decentralizimi, është edhe një sferë me prioritet në periudhën e ardhshme pesëvjeçare.

“Riformësimi i rrjetit të institucioneve nuk nënkupton shuarjen e institucioneve, por riorganizimin e tyre modern në mënyrë që të arrihet misioni dhe vizioni për të cilin u themeluan. Asnjë punonjës në institucionet kulturore nuk do të humbasë vendin e punës, por të gjithë punonjësit do të kenë mundësinë të kontribuojnë në punën e institucioneve të tyre amë”, porositi ministri.

Duke pasur parasysh se Maqedonia është një vend në të cilin ekzistojnë matrica të ndryshme kulturore, kultura, theksoi Lutkovi, duhet të jetë një hapësirë ​​për komunikim të modernizuar dhe tejkalim të dallimeve, dhe jo faktor që do të gjenerojë dallime të përhershme dhe mungesë komunikimi.

Në kuadër të debatit publik foli edhe akademik Milena Dragiçevic – Sheshiq.

“Planifikimi strategjik kulturor erdhi tek ne relativisht vonë, në vitet nëntëdhjetë. Ky proces është jashtëzakonisht i rëndësishëm sepse kërkon analizë të situatës, por edhe vlerësim. Njohuritë e ekspertëve janë shumë të rëndësishme për vendimmarrjen. Jo të gjithë mund dhe duhet të marrin vendime sipas dëshirës ose me çdo ndryshim të qeverisë”, theksoi profesoresha.

Ajo tregoi se do të ishte mirë që Maqedonia të kontrollonte se sa nga trashëgimia e saj kulturore materiale dhe jomateriale është e mbrojtur. Ajo tha se në këtë kontekst, duhet të përdoren instrumentet dhe mekanizmat e UNESKO-s për mbrojtje.

Në fjalim përfundoi edhe se në gati të gjitha vendet e rajonit mjetet buxhetore për kulturën janë të pamjaftueshme.

Drafti i tekstit të Strategjisë Kombëtare për Zhvillimin e Kulturës u përgatit nga të punësuar të lartë në Ministrinë e Kulturës dhe Turizmit me shumë vite përvojë. U konsultuan shumë autorë, shoqata civile, sektori joqeveritar, si dhe u mor në konsideratë mendimi i akademikëve nga ASHAM

Që nga 24 marsi 2026, teksti i Strategjisë Kombëtare është publikuar edhe në regjistrin e vetëm elektronik kombëtar të rregulloreve, ku mund të paraqiten mendime, propozime dhe komente. Pas dëgjimit publik të sotëm, u tha se të gjitha komentet dhe sugjerimet do të shqyrtohen me kujdes dhe do të zbatohen në dokument, i cili më pas do t’i përcillet Qeverisë dhe Parlamentit, ku, në një procedurë transparente dhe demokratike, presim që të miratohet së shpejti.