Kurti ligjëron për Amerikën: Kosova u detyrohet shumë, na ndihmuan ta hartojmë Kushtetutën, ta ruajmë shoqërinë civile…

Lajme

Gazeta Express

10/07/2026 17:58

Universiteti Veror i Prishtinës në bashkëpunim me Qeverinë e Kosovës kanë organizuar një aktivitet lidhur me 250 vjetorin e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, raporton Ekonomia Online.

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka vlerësuar kontributin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në ndërtimin e shtetit të Kosovës dhe forcimin e institucioneve demokratike, duke theksuar se mbështetja amerikane ka qenë vendimtare në momente kyçe për vendin.

Në fjalimin e tij, Kurti tha se, përballë rritjes së ndikimit të bizneseve të mëdha, paralajmërimet e filozofit amerikan John Dewey mbeten aktuale edhe sot.

“Teksa përballemi me rritjen e fuqisë së bizneseve të mëdha në vendin tonë, besoj se paralajmërimi i John Dewey-t për rrezikun që politika të shndërrohet në hijen që hedhin bizneset e mëdha mbetet po aq i rëndësishëm edhe sot. Megjithatë, shumë më e njohur sesa rëndësia e Dewey-t për mua si aktivist dhe politikan shqiptar nga Kosova është, natyrisht, kontributi amerikan në ndërtimin e shtetit tonë dhe në forcimin e demokracisë sonë. Që nga ndihma e ekspertëve amerikanë të së drejtës gjatë hartimit të Kushtetutës sonë, te ekspertiza dhe mbështetja financiare amerikane për forcimin e kapaciteteve tona në hartimin dhe zbatimin e politikave publike, e deri te kontributi vendimtar amerikan për të na ndihmuar të ruajmë një shoqëri civile aktive dhe të gjallë, Kosova e sotme u detyrohet shumë miqve tanë amerikanë. Edhe pse, për dikë që duhet të shqyrtojë një buxhet shtetëror, një ndihmë e tillë e huaj mund të duket relativisht modeste, për demokracinë tonë ajo ka bërë një ndryshim vendimtar në momente kyçe”, u shpreh Kurti.

Kurti tha se ajo që e dallon SHBA-në është angazhimi i saj i vazhdueshëm ndaj debatit demokratik dhe frymës kritike.

“Por, mbi të gjitha, ajo që e karakterizon Shtetet e Bashkuara është angazhimi i tyre i vazhdueshëm ndaj një debati demokratik të fuqishëm. Fryma kritike që i dha jetë debateve të mëdha gjatë themelimit të Amerikës vazhdon edhe sot. Ky përkushtim pasqyrohet në gjykata, në mënyrën se si pranohen argumentet dhe, kur është e drejtë, shërben si model për të tjerët. Ndoshta nuk është aspak rastësi që demokracia e parë masive në botë ka nxjerrë atë që shpesh quhet organi më i madh deliberativ në botë. Këtu i referohem Senatit të Shteteve të Bashkuara, i cili ka nxjerrë figura të shquara si Daniel Webster, Henry Clay, Edward Kennedy dhe Robert Dole, emrin e të cilit mban Instituti Dole. Ai ishte një mbështetës i palodhur i Kosovës gjatë viteve nëntëdhjetë të shekullit të kaluar”, tha Kurti.

Duke folur për institucionet amerikane, Kurti tha se edhe Gjykata Supreme e SHBA-së përbën një model të rëndësishëm të deliberimit demokratik.

“Megjithatë, unë dua të sugjeroj se Gjykata Supreme e Shteteve të Bashkuara mund të jetë po aq e rëndësishme sa Senati si model i deliberimit demokratik. Kjo mund t’ju duket një pretendim i habitshëm, të paktën disa prej jush. Në fund të fundit, gjyqtarët e Gjykatës Supreme nuk zgjidhen në mënyrë demokratike dhe Gjykata njihet kryesisht për vendimet e saj, e jo për procesin e diskutimit dhe arsyetimit që u paraprin atyre. Por, siç ka vënë në dukje gjyqtarja e Gjykatës Supreme, Ketanji Brown Jackson, gjyqtarët janë i vetmi pushtet i qeverisjes që është i detyruar t’i shkruajë opinionet e veta dhe të shpjegojë arsyet e vendimeve që merr”, tha ai.

Rektori i Universitetit të Prishtinës, Hajrullah Hajrullahu, tha se universitetet kanë një rol shumë më të gjerë sesa përgatitja e profesionistëve, pasi ato formojnë qytetarë të përgjegjshëm dhe kontribuojnë në forcimin e demokracisë përmes dijes dhe mendimit kritik.

“Në Universitetin e Prishtinës, ne besojmë se demokracia forcohet jo vetëm në institucionet e qeverisjes, por edhe në institucionet e dijes. Universitetet bëjnë më shumë sesa përgatisin profesionistë – ato përgatisin qytetarë. Ato krijojnë hapësira ku idetë sfidohen, dija zgjerohet dhe udhëheqësit e së ardhmes zhvillojnë aftësitë dhe vlerat e nevojshme për t’i shërbyer shoqërisë. Çdo brez trashëgon arritjet dhe përgjegjësitë e atyre që kanë ardhur para tij. Sot, ndërsa bota përballet me sfida të reja nga inteligjenca artificiale, transformimi teknologjik, pasiguria globale dhe sfidat komplekse shoqërore, roli i arsimit nuk ka qenë kurrë më i rëndësishëm.

E ardhmja nuk do t’u përkasë vetëm atyre që inovojnë, por atyre që inovojnë me përgjegjësi, etikë dhe përkushtim ndaj së mirës së përbashkët. Ndoshta një nga mësimet që mund të nxjerrim nga përvoja amerikane është se liria nuk është kurrë një arritje e përfunduar. Ajo është një përgjegjësi e vazhdueshme. Është përgjegjësi e institucioneve t’u shërbejnë qytetarëve të tyre. Është përgjegjësi e universiteteve të kultivojnë dijen dhe integritetin. Është përgjegjësi e çdo brezi të mbrojë vlerat që e bëjnë demokracinë të qëndrueshme. E ardhmja e Kosovës nuk do të shkruhet vetëm në zyrat e qeverisë. Ajo po shkruhet sot në klasat tona, në laboratorët tanë, në komunitetet tona dhe në mendjet e të rinjve që do të formësojnë kapitullin e ardhshëm të Republikës sonë. Ndërsa shënojmë 250-vjetorin e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ne kremtojmë një miqësi të ndërtuar mbi vlera të përbashkëta dhe një besim të përbashkët se liria, demokracia, arsimi dhe dinjiteti njerëzor mbeten ndër arritjet më të mëdha të njerëzimit”, tha Hajrullahu.

Zëvendësshefja e Misionit në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara në Kosovë, Wylita Bell tha se historia e Kosovës, e pavarësisë, qëndresës dhe shpresës, i ngjan në shumë aspekte historisë amerikane, duke theksuar se të dyja vendet ndajnë përvojën e luftës për liri, investimit te të rinjtë dhe besimit në një të ardhme më të mirë.

“Historia e Kosovës – e pavarësisë, qëndresës dhe shpresës – i ngjan në shumë mënyra historisë amerikane. Të dy vendet tona e dinë çfarë do të thotë të luftosh për liri, të investosh tek të rinjtë dhe të besosh se e nesërmja mund të jetë më e mirë se e sotmja. Këtu, në Universitetin e Prishtinës, ju ndani të njëjtin përkushtim për të investuar te të rinjtë dhe për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për Kosovën. Përmes Shkollës Ndërkombëtare Verore, ju keni mbështetur të rinjtë e Kosovës dhe keni promovuar vlerën amerikane të arsimit. Është vërtet fantastike që këtë javë dhe javën e ardhshme 32 studentë dhe 7 profesorë e hulumtues nga Shtetet e Bashkuara ndodhen këtu. Disa prej jush kanë ardhur në Kosovë për herë të parë, ndërsa të tjerë mund të jenë rikthyer pas disa vitesh.

Jam i sigurt se të gjithë e keni përjetuar disi ndryshimin kulturor që sjell të jetuarit në një vend tjetër, por edhe emocionin që vjen nga provimi i ushqimeve të reja, krijimi i miqësive të reja dhe ndërtimi i urave ndërmjet kulturave të ndryshme. Ju inkurajoj t’i vazhdoni këto marrëdhënie me kolegët dhe bashkëmoshatarët tuaj nga vendet e tjera edhe pasi të përfundoni këtë program. Duke punuar në Kosovë për gati një vit, mund t’ju them se ky është vendi më mikpritës, më i ngrohtë dhe më miqësor që kam vizituar ndonjëherë, dhe ju garantoj se do të keni një përvojë shumë të mirë këtu. Programet e shkëmbimit, si kjo Shkollë Verore dhe programi prestigjioz Fulbright i Departamentit Amerikan të Shtetit, pasurojnë të kuptuarit tonë për botën dhe ndihmojnë në avancimin e objektivave tona në politikë, shkencë, biznes dhe fusha të tjera. Ambasada e Shteteve të Bashkuara është krenare që mbështet programet e shkëmbimit ndërmjet SHBA-së dhe Kosovës, si një mënyrë për të forcuar marrëdhëniet tona tashmë shumë të mira”, tha ajo./EO/