Ikonat rrëfejnë Eurovisionin

Arte

Gazeta Express

15/05/2026 20:22

Eurovisioni mbush 70 vjet dhe mbetet një nga spektaklet më të pazakonta në botë: Një garë ku bashkëjetojnë popi, metal-i, kostumet ekstravagante, emocionet kombëtare dhe momentet që kthehen në histori virale.

Disa nga figurat më të njohura të festivalit kanë rrëfyer prapaskenat e tyre, nga fitorja e Lordi-t te “nul points” i Britanisë dhe kabina modeste e Graham Norton-it.

“Performanca ime ishte më e dobëta që kam dhënë ndonjëherë”

Mr Lordi, frontmeni i grupit finlandez Lordi, fitues i Eurovisionit në vitin 2006, tregon se grupi nuk kishte besuar kurrë se mund të fitonte garën kombëtare në Finlandë. Sipas tij, ata kishin hyrë në konkurrim kryesisht për të marrë pak vëmendje televizive për albumin e ri. Por më pas fituan bindshëm votën e publikut.

Kur mbërritën në Athinë, mediat ndërkombëtare ishin tashmë të intriguara nga pamja e tyre. Anëtarët e grupit hynin në sallën e shtypit me kostumet e plota monstruoze dhe gazetarët vraponin drejt tyre. Në fillim, ata menduan se kjo ishte normale, por më vonë kuptuan se po merrnin vëmendjen e të tjerëve, madje pati edhe ankesa zyrtare.

Mr Lordi thotë se ata e dinin se kishin shanse për të fituar, por performanca e natës finale nuk ishte aspak siç do ta kishte dashur. Ai ishte me temperaturë dhe kostumi prej lateksi e bënte të ndihej sikur kishte një “saunë portative” me vete. Sipas tij, kostumi nuk lejonte trupin të merrte frymë dhe dukej si “një prezervativ në madhësinë e trupit”. Ai nuk arriti të bënte britmat dhe notat e larta siç duhet, ndaj edhe pas gati dy dekadash mbetet i pakënaqur me atë interpretim.

Fitorja ishte e jashtëzakonshme për Finlandën, një vend që nuk kishte besuar se mund të fitonte Eurovisionin. Madje, në qytetin e tij të lindjes një shesh u emërua në nder të tij. Por brenda një viti nisi reagimi negativ. Disa fansa të metal-it dhe rock-ut i akuzuan se ishin “shitur”, ndërsa më pas edhe publiku i gjerë nisi t’i kthente shpinën. Për disa vite, Lordi nuk mbajtën asnjë koncert në Finlandë, sepse askush nuk i donte.

Ai pranon se kjo ishte shumë e vështirë për t’u përballuar, sidomos sepse kënga nuk ishte shkruar për Eurovisionin dhe gjithçka që ata bënë vinte nga zemra. Për vite me radhë, basisti i grupit largohej nga intervistat sa herë përmendej Eurovisioni. Megjithatë, sot Mr Lordi thotë se është pajtuar me atë kapitull dhe është krenar që grupi është pjesë e historisë së festivalit.

“U bëra Epic Sax Guy, por nuk e dija çfarë ishte një meme”

Sergey Stepanov, saksofonisti i grupit moldav SunStroke Project, thotë se pjesëmarrja në Eurovision kishte qenë ëndërr e tij që në fëmijëri. Ai e ndiqte garën me nënën e tij dhe artistët që performonin i dukeshin si “njerëz nga hapësira”. Në Moldavi, sipas tij, Eurovisioni ndiqet nga të gjithë dhe qytetet qetësohen ndërsa njerëzit rrinë në shtëpi për të votuar.

SunStroke Project morën pjesë për herë të parë në Oslo, në vitin 2010. Grupi nuk kishte shumë para, ndaj mënyra e vetme për t’u mbajtur mend ishte energjia, muzika dhe atmosfera gazmore në skenë. Ata u renditën në vendin e 22-të dhe ishin të lumtur që kishin marrë kaq shumë vëmendje.

Pas kthimit në Moldavi, një mik i tha Stepanov-it se ishte bërë meme dhe se në SHBA po njihej si “Epic Sax Guy”. Deri atëherë, ai nuk e dinte çfarë ishte një meme. Por videot e tij duke luajtur saksofon morën miliona klikime dhe papritur grupi u bë i njohur ndërkombëtarisht.

Në një rast, pas një performance, dy burra të mëdhenj tentuan të nisnin një sherr me grupin. Stepanov u tha: “Jam Epic Sax Guy”, dhe njëri prej tyre reagoi duke i thënë se kishte pasur “seksin më të mirë të jetës” me muzikën e tij.

Kur SunStroke Project u rikthyen në Eurovision në vitin 2017, pak para se të dilnin në skenë, producentët u dhanë telefonin. Ishte presidenti i Moldavisë, i cili i pyeti nëse ishin gati të bënin një mrekulli. Ata dolën në skenë dhe u renditën të tretët. Pas kthimit në vend, u ftuan në pallatin presidencial dhe morën një medalje, nderimi më i lartë për një muzikant në Moldavi.

Stepanov thotë se Eurovisioni ua ndryshoi jetën. Në momentin që nisi lëvizjet e tij në skenën e vitit 2017, publiku bërtiti aq fort sa ai nuk dëgjonte më as saksofonin. Edhe sot, kur e kujton atë moment, i rrëqethet trupi.

“U ngrit në karrige dhe nisi të spërkaste birrën”

James Newman, përfaqësuesi i Britanisë së Madhe në vitin 2021, u bë akti i dytë britanik që mori “nul points”, pra zero pikë.

Ai kujton se po ngiste makinën kur në radio dëgjoi lajmin se Eurovisioni ishte anuluar për shkak të pandemisë. U ndal për të kontrolluar telefonin dhe kuptoi se ishte e vërtetë. Kjo ishte goditje e rëndë, sepse kënga ishte prezantuar tashmë në Radio 2 dhe ishte realizuar edhe një video me Wim Hof, të cilin Newman e admironte shumë.

Një vit më vonë, ai u rikthye si përfaqësues i Britanisë. Hyrja në garë, megjithatë, ishte stresuese për shkak të masave të Covid-it. Të gjithë duhej të kalonin përmes një tende të madhe karantine dhe nëse dikush në ekip dilte pozitiv, i gjithë grupi duhej të kthehej në shtëpi.

Një ditë para finales, Newman mendonte vërtet se mund të fitonte. Ai kishte pasur një këngë në Holandë me DJ-në Armin van Buuren dhe mendonte se kishte mbështetje lokale. Në një votim për aktin e preferuar, ai doli i pari, gjë që ia rriti shpresat.

Në natën finale, arena e brohoriti dhe ai mendoi se performanca shkoi mirë. Por më pas nisën votimet dhe situata u përkeqësua. Kur u shpall se Britania kishte marrë zero pikë, ishte një moment i vështirë. Megjithatë, Newman kishte pirë disa birra dhe vendosi ta merrte me sportivitet. U ngrit në karrige, nisi të spërkaste birrën dhe e gjithë salla e duartrokiti.

Të nesërmen, në aeroport, ai ishte pak i lodhur dhe me syze dielli, por njerëzit i afroheshin me fjalë të mira. Stafi i avionit i dha shampanjë dhe një kartolinë ku shkruhej “Bravo”. Edhe në Britani pritja ishte më e ngrohtë nga sa priste.

Të hënën pas Eurovisionit, menaxheri i shkroi se Chris Martin donte ta telefononte. Newman mendoi nëse bëhej fjalë për Chris Martin-in e Coldplay. Ata folën me video dhe Martin i tha të mos mërzitej, sepse edhe ai e dinte si ndiheshin momente të tilla. Newman e përshkruan atë bisedë si të jashtëzakonshme, pasi një nga kompozitorët më të mëdhenj i tha se e kishte pëlqyer performancën e tij.

“Father Ted bëri një skeç për të”

Eddie Friel përfaqësoi Irlandën në vitin 1995 dhe u rendit i 14-ti. Ishte viti i tretë radhazi që Irlanda organizonte Eurovisionin.

Ai tregon se dy miq kishin shkruar një këngë dhe i kishin kërkuar ta këndonte për një demo. Pa dijeninë e tij, ata e dërguan këngën në konkursin irlandez. Friel e këndoi edhe aty dhe fitoi. Gazetarët e pyetën se si ndihej që po shkonte në Eurovision, por ai fillimisht thoshte se nuk kishte ndërmend të shkonte. Në fund, megjithatë, e pranoi rrjedhën e ngjarjeve.

Para festivalit, në Dublin kishte një lloj lodhjeje me Eurovisionin. Irlanda kishte fituar disa herë radhazi dhe qarkullonin zëra se RTE nuk mund ta përballonte financiarisht një tjetër fitore. Friel i quan këto thashetheme të pabaza, sepse sipas tij buxheti ekzistonte. Megjithatë, publiku në Dublin ishte disi i lodhur nga ideja e një tjetër Eurovizioni në vend.

Përvoja e përgjithshme ishte shumë e mirë. Në natën e garës, Friel ishte i qetë dhe, edhe pse kënga nuk iu afrua fitores, ai u ftua më pas në Bruksel, Antwerp dhe Amsterdam për intervista dhe festa.

Pas garës, ai iu kthye jetës së tij të zakonshme, duke dhënë koncerte me piano nëpër Europë. Disa vite më vonë, një vajzë australiane i tha se seriali “Father Ted” kishte bërë një skeç bazuar në këngën e tij. Ai e pa episodin “My Lovely Horse” dhe thotë se ishte qartësisht i frymëzuar nga historia e tij. Kishte edhe një linjë humori mbi faktin që RTE nuk mund të përballonte të fitonte përsëri. Friel e mori me humor dhe e cilësoi si diçka brilante.

“Ulet në atë që në të vërtetë është një kasolle kopshti”

Graham Norton, komentatori zyrtar i BBC-së për Eurovisionin që nga viti 2009, thotë se hera e parë në festival është dërrmuese. Nga jashtë mund të mendosh se është si një koncert i madh, por kur shkon aty, e kupton se është më shumë si Olimpiada. Eurovisioni e pushton një qytet për javë të tëra dhe nuk i ngjan asgjëje tjetër.

Ai thotë se në Europë shumë njerëz mendojnë se ai bën komente të ashpra gjatë transmetimit, por kjo lidhet edhe me trashëgiminë e Terry Wogan-it. Norton këmbëngul se nuk tallet me gjithçka. Nëse diçka është e mirë, ai e thotë. Sipas tij, është bërë më e vështirë të bësh shaka me Eurovisionin, sepse niveli i kompetencës është rritur. Dikur ishte më argëtuese kur prezantuesit ishin më të dobët ose kur puna i jepej dikujt që nuk dinte të prezantonte.

Megjithatë, herë pas here ai bën komente therëse. Problemi, sipas Norton-it, është se vendet e tjera nuk do ta merrnin vesh fare çfarë ka thënë, po të mos telefononte ndonjë gazetar ambasadën përkatëse për t’i pyetur si ndihen për komentin. Ai pranon se një vit ishte pak i ashpër me Italinë dhe kjo nuk shkoi mirë.

Pjesa më e bukur e komentimit është prania në sallë. Ai e përshkruan si vendin më të mirë në shtëpi dhe si ndjesinë e të qenit një pjesë e vogël e një cirku të madh. Norton thotë se i pëlqen të ndihet si një i afërm shumë i largët i familjes së Eurovisionit.

Megjithatë, realiteti i kabinës së komentatorit nuk është aspak luksoz. Ndërsa gara është plot shkëlqim, ai ulet në atë që e quan “një kasolle kopshti”, një hapësirë shumë e vogël me dritare prej pleksiglasi. Ndonjëherë ka kondicioner, ndonjëherë jo. Hapësira nuk mjafton kurrë, shënimet i ka rrëmujë dhe vazhdimisht kërkon të kujtojë kush këndoi për Greqinë atë vit. Ai thotë se është programi më i madh televiziv në botë, por transmetohet sikur të ishte “nën shkallë”.

Një nga mësimet kryesore që ka nxjerrë është të zbulojë me cilin avion kthehet përfaqësuesi britanik dhe të zgjedhë një tjetër. Sipas tij, është shumë kohë për të kaluar me dikë që me gjasë nuk është i lumtur me rezultatin. Ka vetëm kaq shumë gjëra pozitive që mund t’i thuash, dhe ndoshta i ke thënë të gjitha para se të bësh check-in.

Sa për pensionin, Norton thotë me humor se gjithçka do të varet nga fshikëza. Ai nuk ka bërë pauzë për tualet gjatë komentimit që nga viti 2009 dhe, për sa kohë mund të qëndrojë katër orë pa ndërprerje, mund të vazhdojë. /GazetaExpress/