I dërguari special i SHBA-së në Grenlandë ka thënë se është koha që Uashingtoni “të lërë gjurmën e tij përsëri” në ishullin Arktik, ndërsa përfundoi vizitën e tij të parë në ishull që nga emërimi i tij në dhjetor 2025.
Donald Trump ka argumentuar vazhdimisht se SHBA-të duhet të kontrollojnë Grenlandën një territor autonom danez për shkak të shqetësimeve të sigurisë kombëtare, duke pretenduar se nëse nuk e bën këtë, ishulli rrezikon të bjerë në duart e Kinës ose Rusisë, shkruan The Guardian.
Grenlanda është në rrugën më të shkurtër për raketat midis Rusisë dhe SHBA-së. Besohet gjithashtu se ka minerale të rralla të pashfrytëzuara dhe mund të jetë një aset jetësor ndërsa shkrihen akulli polar dhe shfaqen rrugë të reja transporti detar, transmeton Sinjali.
“Mendoj se është koha që SHBA-të të lënë gjurmën e tyre përsëri në Grenlandë”, tha i dërguari i SHBA-së, Jeff Landry, për Agence France-Presse, duke shtuar se “Grenlanda ka nevojë për SHBA-në”.
“Mendoj se po e shihni presidentin të flasë për rritjen e operacioneve të sigurisë kombëtare dhe ripopullimin e bazave të caktuara në Grenlandë”, tha ai.
Në kulmin e Luftës së Ftohtë, SHBA-të kishin 17 objekte ushtarake në Grenlandë, por i mbyllën ato me kalimin e viteve dhe aktualisht kanë vetëm një bazën Pituffik në veri të ishullit.
SHBA-të duan të hapin tre baza të reja në jug të territorit, sipas raporteve të fundit të medias.
Një pakt mbrojtjeje i vitit 1951, i përditësuar në vitin 2004, i lejon tashmë Uashingtonit të rrisë vendosjen e trupave dhe instalimet ushtarake në ishull, me kusht që të informojë paraprakisht Danimarkën dhe Grenlandën.
Trump u tërhoq nga kërcënimet për të pushtuar Grenlandën në janar dhe u krijua një grup pune SHBA-Danimarkë-Grenlandë për të adresuar shqetësimet e tij.
Edhe nëse dëshira e një “zoti” për të “siguruar kontrollin e Grenlandës… është plotësisht mungesë respekti… ne jemi të detyruar të gjejmë një zgjidhje”, u tha kryeministri i Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, gazetarëve në margjinat e një forumi ekonomik të Grenlandës të martën.
I dërguari amerikan, Landry, i cili është gjithashtu guvernator republikan i Luizianës, mbërriti në kryeqytetin e Grenlandës, Nuuk, të dielën. Ai nuk ishte ftuar zyrtarisht dhe prania e tij ka ngjallur polemika në ishull.
Zyrtarët e Grenlandës dhe Danimarkës kanë thënë vazhdimisht se vetëm Grenlanda mund të vendosë për të ardhmen e saj.
Landry u takua me Nielsen dhe ministrin e jashtëm të Grenlandës, Mute Egede, të hënën.
Nielsen tha se bisedimet ishin “konstruktive”, por vuri në dukje se nuk kishte “asnjë shenjë… se diçka ka ndryshuar” në qëndrimin e SHBA-së.
Në një intervistë të botuar në gazetën e përditshme të Grenlandës, Sermitsiaq, të mërkurën, Landry i nxiste ëndrrat e Grenlandës për pavarësi.
Ndërsa sondazhet tregojnë se shumica e banorëve të Grenlandës janë në favor të fitimit të pavarësisë nga Danimarka një ditë, qeveria nuk ka plane të tilla të menjëhershme, pasi shumë çështje mbeten të pazgjidhura kryesisht në lidhje me ekonominë e ishullit, e cila varet shumë nga Danimarka.
“Mendoj se ka disa mundësi të jashtëzakonshme që mund t’i nxjerrin grenlandezët nga varësia në pavarësi”, tha Landry në intervistë.
“Mendoj se presidenti i Shteteve të Bashkuara do të donte ta shihte vendin të bëhej ekonomikisht i pavarur. Dhe mendoj se kjo është e mundur këtu”, tha ai.
Polemikave rreth vizitës së Landry-t iu shtua edhe fakti se ai shoqërohej nga një mjek amerikan, i cili i tha televizionit danez TV2 se ishte atje “për të vlerësuar nevojat mjekësore” në Grenlandë.
Danimarka dhe Groenlanda në shkurt hodhën poshtë ofertën e Trump për të dërguar një anije spitalore detare “për t’u kujdesur për shumë njerëz që janë të sëmurë dhe për të cilët nuk kujdeset atje”.
Ministrja e shëndetësisë e Grenlandës, Anna Wangenheim, kritikoi praninë e mjekut amerikan.
“Grenlandezët nuk janë minj eksperimentalë në një projekt gjeopolitik”, tha ajo.