Banka Qendrore Europiane: Lufta në Iran mund të godasë “dyfish” konsumatorët e eurozonës

Lajme

Gazeta Express

29/05/2026 9:57

Një studim i Bankës Qendrore Evropiane (BQE) tregon se konsumatorët në eurozonë, tashmë të ndikuar nga lufta në Ukrainë, kanë ndryshuar më shpejt sjelljen e tyre për shkak të trazirave që ka shkaktuar lufta në Iran. Kjo mund të ketë ndikime të thella dhe të shpejta në inflacion.

Sulmi rus në Ukrainë në shkurt 2022 shkaktoi krizë energjetike dhe rritje të inflacionit, nga të cilat Europa u rikuperua pjesërisht. Por sulmet ajrore amerikano-izraelite më 28 shkurt çuan në konflikt me Iranin, duke shkaktuar trazira të paprecedenta në furnizimin me energji.

Studimi i BQE-së tregon se konsumatorët janë bërë më të ndjeshëm ndaj pasojave ekonomike të këtyre trazirave gjeopolitike. Të dhënat e sondazhit Consumer Expectations Survey tregojnë se që në momentin e shpërthimit të konfliktit me Iranin, konsumatorët filluan të vëzhgonin më shumë ndryshimet e çmimeve, edhe pse inflacioni ishte afër objektivit 2% të BQE-së.

Gati gjysma e pjesëmarrësve në sondazh deklaruan në mars 2026 se ndjekin me kujdes ndryshimet e çmimeve, një nivel i ngjashëm me janarin e 2023, kur inflacioni kishte arritur 8.6%.

Ekonomistët e EKP-së shpjegojnë se këto dy “goditje”, nga lufta në Ukrainë dhe nga ajo në Iran, mund të forcojnë njëra-tjetrën dhe të ndikojnë në pritshmëritë dhe sjelljen e konsumatorëve muajt e ardhshëm. Kjo rrit ndjeshmërinë ndaj krizave të reja dhe mund të bëjë që qytetarët të perceptojnë më qartë rrezikun e stagflacionit, pra rritjes së çmimeve dhe ngadalësimit të rritjes ekonomike.

Çmimet e naftës, që ndikojnë drejtpërdrejt në inflacion, ranë së fundmi për shkak të pritshmërive për një marrëveshje paqësore, por në prill ishin tejkaluar 120 dollarë për fuçi për shkak të luftës në Iran.

Duke pasur parasysh këto zhvillime, pritet që BQE të rrisë normat e interesit në mbledhjen e ardhshme për të menaxhuar efektet ekonomike të krizës.