Gocat e detit, “superushqimi” me pak kalori që duhet konsumuar me kujdes

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

24/07/2026 22:37

Gocat e detit po përjetojnë një rritje të ndjeshme të popullaritetit. Dikur të lidhura kryesisht me darkat luksoze dhe lokalet ku shërbehej shampanjë, ato tashmë janë shndërruar në një ushqim të preferuar edhe në aktivitetet e të rinjve.

Restorantet dhe kompanitë e produkteve të detit kanë raportuar rritje të shitjeve, e nxitur kryesisht nga konsumatorët nën moshën 30-vjeçare. Në Britani, disa biznese kanë nisur madje të ofrojnë orare promocionale, gjatë të cilave një gocë deti shitet për vetëm një paund.

Interesi për to nuk lidhet vetëm me shijen apo reputacionin si afrodiziak. Ekspertët e ushqyerjes i konsiderojnë gocat e detit ndër produktet shtazore me përqendrimin më të lartë të lëndëve ushqyese.

Studiues të lidhur me Shkollën e Shëndetit Publik “Harvard T.H. Chan” kanë evidentuar vlerat e ushqimeve ujore, përfshirë molusqet, si burime të rëndësishme mikronutrientësh. Gocat e detit përmbajnë pak yndyrë, proteina cilësore dhe zakonisht kanë më pak rrezik nga merkuri sesa shumë lloje të tjera prodhimesh deti, pasi ndodhen në nivelet e ulëta të zinxhirit ushqimor. (Nature)

Megjithatë, konsumimi i tyre, veçanërisht në gjendje të pagatuar, mund të shoqërohet edhe me rreziqe serioze për shëndetin.

Çfarë i bën kaq të veçanta?

Gocat e detit njihen prej kohësh për ndikimin e supozuar në rritjen e dëshirës seksuale. Megjithatë, deri më tani nuk ka prova të mjaftueshme nga studimet te njerëzit që ta konfirmojnë bindshëm këtë pretendim.

Vlera e tyre e vërtetë qëndron në profilin ushqyes. Një gocë deti përmban mesatarisht rreth 10 deri në 12 kalori, megjithëse kjo shifër ndryshon sipas madhësisë dhe llojit. Ato kanë pak yndyrë të ngopur, ndërsa një racion i plotë mund të sigurojë një sasi të konsiderueshme proteinash.

Avantazhi kryesor është përmbajtja e lartë e zinkut, mineral që luan rol të rëndësishëm në funksionimin e sistemit imunitar, rritjen, shërimin e plagëve dhe shëndetin riprodhues.

Pikërisht prania e zinkut lidhet edhe me reputacionin e tyre si afrodiziak. Ky mineral është i rëndësishëm për prodhimin e testosteronit dhe spermës te burrat, si dhe për funksionimin normal hormonal te gratë.

Ekstraktet dhe peptidet e përftuara nga gocat e detit kanë treguar ndikim në nivelin e testosteronit dhe sjelljen riprodhuese te disa kafshë laboratorike, por rezultate të tilla nuk janë konfirmuar ende te njerëzit.

Gocat e detit janë gjithashtu burim i pasur i vitaminës B12, e domosdoshme për prodhimin e energjisë, formimin e qelizave të kuqe të gjakut dhe funksionimin e sistemit nervor. Ato përmbajnë edhe acide yndyrore omega-3, hekur, selen, bakër dhe jod.

Sipas nutricionistit Rob Hobson, autor i librit “The Low Appetite Cookbook”, ato janë ndër prodhimet e detit me përqendrimin më të lartë të lëndëve ushqyese.

“Janë burim i shkëlqyer proteinash cilësore dhe përmbajnë vitaminë B12, selen, bakër, jod dhe yndyra omega-3. Kjo është një sasi e madhe vlerash ushqyese për një produkt me kaq pak kalori”, shpjegon ai.

Edhe shoqërimi i tyre ka rëndësi

Gocat e detit shërbehen tradicionalisht me uthull dhe qepë të njoma, salcë pikante ose disa pika limoni.

Shpesh besohet se lëngu i limonit mund të eliminojë bakteret e dëmshme nga gocat e papërpunuara, por ekspertët e konsiderojnë këtë një mit. Limoni nuk i bën gocat e kontaminuara të sigurta për konsum.

Megjithatë, vitamina C që përmban limoni mund ta ndihmojë organizmin të përthithë më mirë hekurin.

Nga ana tjetër, fitatet që gjenden në drithërat integrale dhe bishtajore mund të zvogëlojnë përthithjen e zinkut. Për këtë arsye, shoqërimi i gocave me bukë integrale apo sallatë qiqrash mund ta kufizojë disi sasinë e zinkut që përfiton organizmi.

Rreziku i helmimit ushqimor

Përfitimet ushqyese nuk e përjashtojnë rrezikun që mbart konsumimi i gocave të detit, veçanërisht kur ato hahen të gjalla.

Duke qenë se filtrojnë sasi të mëdha uji, gocat mund të grumbullojnë baktere, viruse dhe patogjenë të tjerë. Ato mund të kontaminohen nga ujërat e ndotura dhe të shkaktojnë infeksione të shoqëruara me të vjella, diarre dhe simptoma të tjera të rënda.

Një prej rreziqeve është norovirusi, ndërsa bakteret e gjinisë Vibrio mund të shkaktojnë infeksione të rënda dhe, në raste të caktuara, kërcënuese për jetën. Sipas autoriteteve shëndetësore, çdo person mund të infektohet, por rreziku është më i madh për ata me sëmundje të mëlçisë, kancer, diabet, HIV ose sistem imunitar të dobësuar. (CDC)

Gocat mund të përmbajnë gjithashtu toksina të prodhuara nga disa lloje algash. Ndryshe nga shumë baktere dhe viruse, disa prej këtyre toksinave nuk shkatërrohen domosdoshmërisht gjatë gatimit.

Për këtë arsye, personat me sistem imunitar të dobësuar, të sëmurët kronikë, pacientët që marrin kimioterapi, personat me transplant, të moshuarit dhe gratë shtatzëna këshillohen të shmangin gocat e papërpunuara.

Sa u përket metaleve të rënda, gocat që tregtohen përmes sistemeve të kontrolluara ushqimore monitorohen për të siguruar që nivelet e ndotësve të mbeten brenda kufijve të lejuar. Për shumicën e konsumatorëve, ky nuk konsiderohet shqetësimi kryesor.

Në përfundim, gocat e detit mund të jenë një ushqim me vlera të larta ushqyese dhe shumë pak kalori. Megjithatë, ato duhet të blihen nga burime të kontrolluara, të ruhen në kushte të përshtatshme dhe, për personat e rrezikuar, të konsumohen vetëm pasi të jenë gatuar plotësisht. /GazetaExpress/