Psikologia: Si të shmanget lodhja nga vendimmarrja gjatë ditës

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

20/04/2026 20:21

Një psikologe klinike ka ndarë disa nga zakonet e saj “të panegociueshme” për fillimin dhe mbylljen e çdo dite, duke theksuar se ato ndihmojnë në uljen e lodhjes mendore nga vendimmarrja dhe përmirësojnë qartësinë mendore.

Sipas Dr. Kim Chronister, psikologe e licencuar klinike, njerëzit sot përballen me një numër të madh vendimesh të vogla dhe të mëdha çdo ditë – nga zgjedhjet e thjeshta të rutinës deri te vendimet që ndryshojnë jetën. Ky mbingarkim, i përkeqësuar nga teknologjia dhe njoftimet e vazhdueshme, ndikon drejtpërdrejt në aftësinë për të marrë vendime të mira.

Ajo shpjegon se shumë persona po përjetojnë fenomenin e njohur si “lodhje nga vendimmarrja”, ku truri humbet gradualisht aftësinë për të vlerësuar opsionet në mënyrë racionale.

Çfarë është lodhja nga vendimmarrja?

Sipas saj, kjo gjendje lidhet me funksionimin e korteksit prefrontal – pjesa e trurit përgjegjëse për gjykimin, kontrollin e impulsit dhe planifikimin.

Kur truri është i ekspozuar vazhdimisht ndaj informacionit dhe vendimeve të shumta, performanca e tij bie. Si pasojë, njerëzit priren të bëhen më impulsivë, më të lodhur emocionalisht dhe më të prirur të shmangin vendimmarrjen.

“Sa më e madhe të jetë ngarkesa mendore, aq më e dobët bëhet cilësia e vendimeve,” thekson ajo, duke shtuar se edhe personat shumë të aftë mund të marrin vendime të gabuara në fund të ditës.

Rregulli i tre vendimeve në mëngjes

Psikologia sugjeron krijimin e një rutine të qëndrueshme në mëngjes, e cila minimizon vendimet e panevojshme. Kjo mund të përfshijë zakone të thjeshta si mëngjes i njëjtë çdo ditë ose zgjedhje të reduktuara për veshjen.

Sipas saj, truri funksionon më mirë në orët e para të ditës, kur nivelet e kortizolit janë natyrshëm më të larta. Prandaj, ajo rekomandon që në këtë periudhë të kufizohen vendimet e rëndësishme në vetëm tre.

Ky qasje ndihmon në shmangien e asaj që ajo e quan “fragmentim kognitiv”, ku vëmendja shpërndahet mes shumë zgjedhjeve të vogla.

Pse pas orës 16:00 duhen shmangur vendimet e mëdha

Dr. Chronister paralajmëron se vendimet e rëndësishme nuk duhet të merren në fund të ditës, kur lodhja mendore është më e lartë.

Studime të ndryshme, përfshirë një analizë nga Universiteti i Cambridge, kanë treguar se edhe profesionistët marrin vendime më të dobëta kur janë të lodhur.

Kjo lidhet me faktin se në gjendje lodhjeje, njerëzit priren të zgjedhin opsionin më të lehtë, jo domosdoshmërisht më të mirin.

Zakonet që ndihmojnë trurin

Sipas psikologes, menaxhimi më i mirë i energjisë mendore është më i rëndësishëm se vetë-vullneti.

Ajo sugjeron praktika si shkrimi i mendimeve në mbrëmje për të ulur stresin dhe qartësuar mendjen. Gjithashtu, aktivitete si sauna mund të ndihmojnë në uljen e kortizolit dhe kalimin e trupit në gjendje relaksimi.

Në përfundim, ajo thekson se vendimmarrja e mirë nuk varet vetëm nga përpjekja, por nga menaxhimi i energjisë, emocioneve dhe impulseve gjatë gjithë ditës. /GazetaExpress/