Reaktori bërthamor që do të ishte shurdhues: Pse nuk do të donim të dëgjonim për Diellin

Mistere

Gazeta Express

10/03/2026 21:08

Agimi është një nga pamjet më madhështore të natyrës. Në mëngjeset e qeta, drita e parë e diellit përhapet ngadalë mbi peizazh, ndërsa Toka del gradualisht nga errësira.

Ky moment i qetë ka frymëzuar shumë kompozitorë dhe artistë që janë përpjekur ta shndërrojnë këtë përvojë pa zë në muzikë. Por nëse njerëzit do të mund ta dëgjonin vërtet Diellin, zhurma do të ishte shurdhuese.

Sun është në thelb një reaktor gjigant i Nuclear Fusion. Në brendësi të tij, hidrogjeni shndërrohet në helium dhe gjatë këtij procesi çlirohet një sasi e jashtëzakonshme energjie në formën e nxehtësisë dhe dridhjeve – pra edhe të zërit.

Zëri është në thelb një dridhje që përhapet nëpër një medium, si ajri apo uji. Por mes Tokës dhe Diellit shtrihet një hapësirë e madhe vakumi prej rreth 93 million miles. Pikërisht ky boshllëk bën që asnjë tingull të mos arrijë deri tek ne.

Nëse hapësira mes Tokës dhe Diellit do të ishte e mbushur me ajër, zhurma e reaksioneve bërthamore do të krijonte një tingull të vazhdueshëm prej më shumë se 100 decibelësh – afërsisht sa zhurma e një sharrë elektrike ose altoparlantët në një koncert rock.

Megjithatë, kjo zhurmë do të ishte problemi më i vogël. Dielli prodhon vazhdimisht edhe valë presioni me frekuencë shumë të ulët – dridhje që i ngjajnë valëve sizmike, por shumë më të fuqishme se tërmetet në Tokë. Nëse këto valë do të arrinin deri në planetin tonë, ato mund të shkatërronin ndërtesa dhe të rrëzonin ura.

Në realitet, heshtja që përjetojmë gjatë lindjes së diellit është një iluzion. Në burimin e tij, Dielli është jashtëzakonisht i zhurmshëm. Për fatin tonë, vakumi i hapësirës vepron si një izolues gjigant, duke bërë që agimi për ne të mbetet një përvojë e qetë dhe paqësore. /GazdetaExpress/