Titull: Sa gjumë ju duhet në të vërtetë?

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

06/03/2026 20:10

Studiuesit kanë identifikuar kohëzgjatjen e gjumit që mund të jetë ideale për të ulur rrezikun e rezistencës ndaj insulinës — një gjendje që shpesh paraprin zhvillimin e diabetit të tipit 2.

Sipas një analize të bazuar në të dhënat e më shumë se 23 mijë personave, kohëzgjatja optimale e gjumit mund të jetë rreth 7 orë e 18 minuta në natë. Personat që flinin më pak se kaq zakonisht shfaqnin rezultate më të dobëta në një tregues të quajtur norma e vlerësuar e eliminimit të glukozës (eGDR), që përdoret për të vlerësuar rezistencën ndaj insulinës. Sa më e ulët të jetë kjo vlerë, aq më i madh konsiderohet rreziku.

Studiuesit nga Kina, të cilët analizuan të dhëna të të rriturve në Shtetet e Bashkuara, shqyrtuan gjithashtu ndikimin e kompensimit të gjumit gjatë fundjavës. Ata zbuluan se njerëzit që flinin pak gjatë javës dhe përpiqeshin ta kompensonin këtë me më shumë orë gjumë në fundjavë kishin, në disa raste, rezultate më të mira në treguesin eGDR.

Megjithatë, sipas përfundimeve të studimit, ky “gjim kompensues” është i dobishëm vetëm në moderim dhe kryesisht për ata që kanë mungesë gjumi gjatë javës. Për njerëzit që tashmë flenë mjaftueshëm, gjumi i tepërt në fundjavë mund të mos sjellë përfitime dhe madje të jetë i dëmshëm.

Në artikullin e botuar në revistën shkencore BMJ Open Diabetes Research and Care, studiuesit theksojnë se këto gjetje sugjerojnë nevojën për udhëzime më të personalizuara për gjumin, si në praktikën klinike ashtu edhe në shëndetin publik. Ata rekomandojnë një ritëm të qëndrueshëm gjumi dhe jo mbështetje te kompensimi në fundjavë.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se rezultatet duhet të interpretohen me kujdes. Profesori Naveed Sattar, specialist në mjekësinë kardiometabolike në Universitetin e Glasgout, vëren se studimi është vëzhgues dhe nuk mund të provojë drejtpërdrejt se gjumi shkakton ndryshimet e vërejtura.

Ai thekson se ka shumë prova që tregojnë se gjumi më i shkurtër se shtatë orë në natë lidhet me një rrezik më të lartë për zhvillimin e diabetit të tipit 2. Sipas tij, mungesa e gjumit ndikon në oreks, duke bërë që njerëzit të hanë më shumë pas një nate të dobët gjumi. Për më tepër, të qëndruarit zgjuar më gjatë krijon më shumë mundësi për të konsumuar ushqim.

Gjumi i pamjaftueshëm mund të ndikojë edhe në hormone të rëndësishme, përfshirë hormonet e stresit, të cilat ndikojnë në nivelin e glukozës në gjak. Studimet gjenetike sugjerojnë gjithashtu se njerëzit që janë të predispozuar për gjumë të shkurtër kanë një rrezik më të lartë për diabet në të ardhmen.

Mesazhi praktik i ekspertëve është i qartë: është e rëndësishme të krijohen zakone të mira të gjumit. Kjo përfshin të shkuarit në shtrat në orare të rregullta, krijimin e një rutine relaksuese para gjumit dhe uljen e përdorimit të ekraneve — veçanërisht telefonave — të paktën një orë para se të flini.

Sipas ekspertëve, qasja e lehtë në pajisje digjitale dhe shpërqendrime online mund të jetë një nga arsyet pse cilësia dhe kohëzgjatja e gjumit po bien, gjë që në afat të gjatë mund të kontribuojë në rritjen e obezitetit dhe diabetit. /GazetaExpress/