Syze inteligjente AI për demencë – fituese e çmimit £1 milion, shpresë për NHS

AutoTech

Gazeta Express

20/03/2026 22:05

Syze revolucionare me inteligjencë artificiale, të quajtura CrossSense, po ndihmojnë personat me demencë në fazat e hershme të jetojnë më pavarur në shtëpi.

Këto syze “shohin” objektet e përditshme, identifikojnë ato dhe projektojnë udhëzime vizuale në lente, ndërsa një asistent AI i quajtur Wispy jep komente zanore, pyetje të buta dhe sugjerime hap pas hapi për aktivitete si përgatitja e çajit, veshja apo biseda me të dashurit.

Pesha e tyre është vetëm 75 gramë, mund të përshtaten me lente optike dhe janë të përputhshme me aparate dëgjimi. Bateria e integruar zgjat një orë, por me një power bank portativ punojnë gjatë gjithë ditës.

Wispy mëson nga përdoruesi: pyet, kupton zakonet personale dhe përshtatet gradualisht ndërsa demenca përparon, duke ofruar mbështetje të personalizuar dhe duke inkurajuar zgjedhje të pavarura.

Në provat e kryera, tre nga katër pacientë raportuan përmirësim të dukshëm në cilësinë e jetës. Carole Greig, 70 vjeç nga Sutton (Londër jugore), thotë: “Bota jonë zvogëlohet ngadalë me sëmundjen. Inovacionet si ky ofrojnë shpresë të vërtetë.”

Ekipi londinez CrossSense (i zhvilluar gjatë më shumë se 10 vitesh) fitoi çmimin Longitude Prize on Dementia prej £1 milion (financuar nga Alzheimer’s Society dhe Innovate UK) në mars 2026, pas vlerësimit nga një panel ndërkombëtar gjyqtarësh. Çmimi do të përdoret për të përshpejtuar kërkimet dhe për të lançuar pilote në shtëpi.

Syzet pritet të dalin në treg më gjerësisht në fillim të 2027-ës, fillimisht për blerje direkte, por krijuesit shpresojnë që të integrohen nga autoritetet lokale, ofruesit e kujdesit dhe klinikat e kujtesës të NHS-së, duke u bërë një mjet i arritshëm për mbështetjen e pavarësisë së personave me demencë në Britani.

Ky është një hap i madh drejt teknologjisë që plotëson kujdesin njerëzor dhe ndihmon mijëra njerëz të ruajnë dinjitetin dhe autonominë sa më gjatë. /GazetaExpress/