Studim i ri ngre pikëpyetje: Dieta e shëndetshme mund të lidhet me rrezik më të lartë të kancerit të mushkërive

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

20/04/2026 20:15

Një studim i ri nga studiues në Kaliforninë Jugore ka ngjallur debat në komunitetin shkencor, pasi sugjeron se konsumimi i frutave të freskëta, perimeve dhe drithërave të plota mund të lidhet me një rrezik të shtuar të kancerit të mushkërive në moshë të re – një gjetje që bie ndesh me konsensusin e deritanishëm mbi dietën e shëndetshme.

Një sëmundje ende e lidhur kryesisht me duhanin

Në Britani, rreth 48 mijë persona diagnostikohen çdo vit me kancer të mushkërive, duke e bërë atë një nga format më të shpeshta të kancerit në vend. Në shumicën dërrmuese të rasteve, shkaktari kryesor mbetet duhani.

Megjithatë, në vitet e fundit është vënë re një rritje e rasteve te personat që nuk kanë pirë kurrë duhan, veçanërisht nën moshën 50 vjeç. Sot, rreth 20% e diagnozave i përkasin kësaj kategorie, dhe kjo shifër pritet të rritet më tej.

Studime të mëparshme e kanë lidhur këtë fenomen me ndotjen e ajrit dhe ekspozimin ndaj kimikateve që ndikojnë në hormone.

Dyshime mbi rolin e pesticideve në dietë

Studimi i ri sugjeron se edhe dieta mund të luajë një rol, kryesisht për shkak të pesticideve të përdorura në bujqësi.

Sipas autorit kryesor, dr. Jorge Nieva nga Universiteti i Kalifornisë Jugore, disa të dhëna tregojnë se të rinjtë jo-duhanpirës që konsumojnë më shumë ushqime të konsideruara “të shëndetshme” mund të kenë një rrezik më të lartë për zhvillimin e kancerit të mushkërive.

Ai thekson se frutat, perimet dhe drithërat e prodhuara në masë mund të përmbajnë më shumë mbetje pesticidesh krahasuar me produkte si mishi apo qumështi.

Çfarë tregoi studimi

Studiuesit analizuan 187 pacientë të diagnostikuar me kancer të mushkërive para moshës 50 vjeç. Shumica e tyre nuk kishin pirë kurrë duhan dhe forma e sëmundjes ndryshonte nga ajo e zakonshmja e lidhur me duhanin.

Dieta e pjesëmarrësve u vlerësua përmes Indeksit të Ushqyerjes së Shëndetshme. Rezultatet treguan se ata konsumonin më shumë fruta, perime dhe drithëra sesa mesatarja e popullsisë.

Megjithatë, studiuesit nuk matën drejtpërdrejt nivelet e pesticideve në ushqime, por u bazuan në të dhëna ekzistuese mbi përdorimin e tyre në kulturat bujqësore.

Debat mes ekspertëve

Disa ekspertë janë treguar skeptikë ndaj përfundimeve të studimit, duke theksuar se faktorë të tjerë – si mosha dhe mungesa e duhanpirjes – mund të ndikojnë në rezultatet e vëzhguara.

Sipas tyre, nuk ka ende prova të mjaftueshme për të krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë shkakësore mes dietës dhe kancerit të mushkërive.

Ekspertë të tjerë theksojnë se duhani mbetet faktori kryesor i rrezikut, ndërsa përfitimet e konsumit të frutave dhe perimeve janë të mirënjohura dhe të dokumentuara.

Çështja e pesticideve dhe rregulloret ndërkombëtare

Shumë pesticide janë të lidhura me efekte të dëmshme shëndetësore, përfshirë dëmtimin e ADN-së dhe çrregullimet hormonale. Disa substanca janë të ndaluara në vende të ndryshme, por vazhdojnë të përdoren në disa shtete të tjera.

Ekspertët theksojnë se nevojiten kërkime më të thelluara për të kuptuar nëse dhe cilat pesticide mund të kenë ndikim në rrezikun e kancerit.

Ndërsa studimi hap një debat të ri mbi faktorët mjedisorë dhe dietën, specialistët theksojnë se nuk ka arsye për të shmangur frutat dhe perimet. Përkundrazi, përfitimet e tyre për shëndetin mbeten të pakontestueshme, ndërsa duhani vazhdon të jetë faktori më i madh i rrezikut për kancerin e mushkërive. /GazetaExpress/