Rikthimi drejt Hënës pas 50 vitesh

AutoTech

Gazeta Express

31/03/2026 18:59

Misioni NASA Artemis II ka marrë dritën jeshile për nisje, dukek shënuar kthimin e astronautëve drejt Hënës për herë të parë pas më shumë se pesë dekadash.

Raketa gjigante Space Launch System (SLS), me lartësi sa një ndërtesë 32-katëshe, pritet të ngrihet nga Kennedy Space Center, duke dërguar katër astronautë – Reid Wiseman, Victor Glover, Jeremy Hansen dhe Christina Koch – në një udhëtim rreth 10-ditor prej afro 1.1 milion kilometrash rreth Hënës dhe kthim në Tokë.

Sipas zyrtarëve të NASA-s, gjithçka është gati për nisje: raketa, sistemi dhe ekuipazhi. Dritarja e nisjes hapet më 1 prill, me mundësi alternative në ditët në vijim në varësi të kushteve teknike dhe motit.

Si do të zhvillohet misioni

Në momentin e ngritjes, katër motorë të fuqishëm RS-25 do të funksionojnë për rreth 8.5 minuta, duke gjeneruar një shtytje prej 8.8 milionë paundësh – më e madhja e prodhuar ndonjëherë nga një raketë.

Pas nisjes, kapsula Orion do të ndahet nga raketa dhe do të hyjë në një orbitë eliptike rreth Tokës. Gjatë ditëve të para, ekuipazhi do të kryejë kontrolle të detajuara të sistemeve jetësore, navigimit, komunikimit dhe shtytjes.

Më pas, një manovër kyçe – e njohur si “injektimi translunar” – do ta nxjerrë anijen nga orbita e Tokës dhe do ta drejtojë drejt Hënës.

Anija do të kalojë pas Hënës në një trajektore të ashtuquajtur “free-return”, që e rikthen natyrshëm drejt Tokës pa nevojë për shumë shtytje shtesë. Në këtë fazë do të arrihet edhe distanca më e madhe nga Toka.

Gjatë fluturimit pranë Hënës, astronautët do të fotografojnë dhe studiojnë sipërfaqen e saj. Edhe pse nuk do të zbresin në Hënë, ky mision shënon kthimin e njerëzimit në afërsinë e saj për herë të parë që nga Apollo 17 mission në vitin 1972.

Kthimi në Tokë dhe sfidat

Pas kthimit drejt Tokës, kapsula do të hyjë në atmosferë me një shpejtësi rreth 40,000 km/h. Testimi i mburojës termike gjatë këtij rikthimi është një nga momentet më kritike dhe të rrezikshme të misionit.

Në fund, anija pritet të ulet në Oqeanin Paqësor, ku ekipet e shpëtimit do të rikuperojnë ekuipazhin.

Vonesa dhe rëndësia e misionit

Misioni ishte planifikuar fillimisht për në shkurt, por u shty për shkak të problemeve teknike me karburantin dhe sistemet e presionit. Pas riparimeve, NASA ka një dritare prej disa ditësh në fillim të prillit për nisjen.

Megjithëse astronautët nuk do të zbresin në Hënë, misioni Artemis II konsiderohet një hap vendimtar drejt rikthimit të plotë të njerëzimit në sipërfaqen hënore në vitet e ardhshme. /GazetaExpress/