Presidenti çek kërkon që NATO t’ia “tregojë dhëmbët” Rusisë pas provokimeve të saj

Lajme

Gazeta Express

23/05/2026 7:44

Presidenti çek, Petr Pavel, i ka bërë thirrje NATO-s që “të tregojë dhëmbët” në përgjigje ndaj testimeve të përsëritura nga Rusia të vendosmërisë së aleancës në krahun e saj lindor, duke sugjeruar një sërë opsionesh, përfshirë ndërprerjen e internetit të Rusisë, shkëputjen e bankave të saj nga sistemet globale financiare dhe rrëzimin e avionëve që shkelin hapësirën ajrore të aleatëve.

Duke folur për gazetën The Guardian në Pragë, Pavel kërkoi përgjigje “mjaftueshëm vendimtare, potencialisht edhe asimetrike” për të kundërshtuar sjelljen provokuese të Moskës ndaj aleancës, përndryshe Kremlini mund të intensifikojë veprimet e tij, shkruan The Guardian, transmeton Gazeta Express.

Një gjeneral në pension dhe ish-kryetar i komitetit ushtarak të NATO-s, 64-vjeçari ka një përvojë të rrallë ushtarake mes liderëve europianë. Vitet e tij të përvojës në bisedime me Moskën në kuadër të këshillit tashmë të pezulluar NATO-Rusi e kanë bërë një zë me ndikim për të ardhmen e aleancës dhe kërcënimet me të cilat ajo përballet.

Ai shprehu zhgënjim për “mungesën e vendosmërisë për të vazhduar presionin nga Shtetet e Bashkuara ndaj Rusisë”, megjithëse shmangu kritikat e drejtpërdrejta ndaj Donald Trump, pavarësisht se presidenti amerikan vazhdon të hedhë dyshime mbi të ardhmen e angazhimeve të Uashingtonit ndaj aleancës.

Pavel më parë kishte deklaruar për mediat çeke: “Trump ka bërë më shumë për të minuar besueshmërinë e NATO-s gjatë javëve të fundit sesa Vladimir Putin ka arritur të bëjë në shumë vite”.

Ai i anashkaloi pyetjet për këtë koment, duke thënë se nuk mendon që “çdo kritikë e drejtpërdrejtë ndaj Shteteve të Bashkuara do të ndihmojë në këtë moment”.

Në vend të kësaj, ai u përqendrua te nevoja për t’i shtyrë anëtarët e NATO-s të mbajnë një qëndrim të ashpër ndaj Rusisë. Pas aneksimit të paligjshëm të Krimesë nga Ukraina në vitin 2014, ai tha se Moska kishte mësuar si funksiononte NATO-ja dhe “zhvilloi një stil sjelljeje që pothuajse arrin pragun e Nenit 5, por gjithmonë mbetet pak më poshtë atij niveli”.

Neni 5 i traktatit të NATO-s përcakton se një sulm i armatosur kundër një anëtari konsiderohet si sulm kundër të gjithë anëtarëve.

Pavel tha se liderët ushtarakë rusë ndonjëherë qeshnin me paralizën në vendimmarrjen e aleancës.

“Kur i pyeta pse bëjnë këto veprime provokuese në ajër, afrime të rrezikshme apo fluturime mbi anije luftarake në Detin e Zi ose në Detin Baltik, përgjigjja e tyre ishte: ‘sepse mundemi’. Pikërisht këtë lloj sjelljeje ne e kemi lejuar”, tha ai.

Një avion luftarak i NATO-s rrëzoi një dron mbi Estoni këtë javë, ndërsa incidente të ngjashme kanë ndërprerë jetën e përditshme në Letoni dhe Lituani. Në shumicën e rasteve, besohet se dronët ishin njësi ukrainase që synonin Rusinë, por që u bllokuan dhe u devijuan drejt territorit të NATO-s nga lufta elektronike.

Rusia gjithashtu akuzon shtetet baltike se po bashkëpunojnë me Ukrainën për të nisur sulme me dronë nga territoret e tyre, akuza që ato i mohojnë me forcë.

“Pas aneksimit të Krimesë, kemi diskutuar shumë herë vazhdimin e mundshëm të agresionit, por frika ime më e madhe nuk ishte një agresion i hapur ushtarak kundër një vendi të NATO-s, por më tepër një provokim nën pragun e Nenit 5,” tha Petr Pavel.

Nëse disa liderë europianë “gjithmonë preferojnë një zgjidhje diplomatike, edhe pse rusët nuk tregojnë vullnet për një gjë të tillë”, NATO rrezikon të përçahet dhe të bëhet e paaftë për të vepruar, tha ai.

“Rusia, fatkeqësisht, nuk e kupton gjuhën e sjellshme. Ata kryesisht kuptojnë gjuhën e forcës, idealisht të shoqëruar me veprim … nëse shkeljet e hapësirës ajrore të NATO-s vazhdojnë, do të duhet të marrim një vendim për të rrëzuar ose një avion pa pilot, ose edhe një avion me pilot”.

Pavel tha se aleanca duhet të shqyrtojë edhe masa “asimetrike” “që nuk vrasin njerëz, por janë mjaftueshëm të ndjeshme për ta bërë Rusinë të kuptojë se kjo nuk është rruga që duhet të ndjekë”.

“Për shembull, ndërprerja e internetit ose e satelitëve – e keni parë çfarë ndryshimi ka bërë Starlink në fushën e betejës – ose shkëputja e bankave ruse nga sistemi financiar”.