Portreti që rrëzon mitin e “gishtit të gjashtë” të Anne Boleyn

Arte

Gazeta Express

02/02/2026 20:57

Një pikturë rreth 400-vjeçare mund të vërtetojë përfundimisht se pretendimi se Anne Boleyn kishte një gisht të gjashtë ishte thjesht një shpifje e qëllimshme.

Gjatë jetës dhe pas vdekjes së saj, bashkëshortja e dytë e mbretit Henri VIII u përball vazhdimisht me akuza se ishte shtrigë dhe se kishte një deformim “jo natyror” – një gisht shtesë në dorë. Tani, një skanim me rreze infra të kuqe i portretit të njohur si “Portreti Rose” ka zbuluar se piktura është ndryshuar qëllimisht për të hedhur poshtë këto thashetheme.

Kuratorët thonë se kanë identifikuar momentin kur artisti ka devijuar nga modeli standard i kohës, duke vizatuar qartë duart e mbretëreshës pa asnjë gisht shtesë.

Gjatë periudhës Tudor, portretet zakonisht nuk realizoheshin drejtpërdrejt nga modeli real, por bazoheshin në skica të miratuara paraprakisht, të quajtura patterns. Portreti Rose, i ruajtur në Kështjellën Hever – shtëpia e fëmijërisë së Anne Boleyn – është i veçantë sepse artisti braktisi modelin standard në gjysmën e punës.

Ndihmëskuratori i Hever Castle, Dr Owen Emmerson, shpjegon se ky veprim ishte një “kundërpërgjigje vizuale e qartë ndaj shpifjeve”, duke e paraqitur Anne Boleyn si një mbretëreshë legjitime dhe dinjitoze.

Anne Boleyn ishte Mbretëreshë e Anglisë vetëm për tre vjet (1533–1536), para se Henri VIII ta ekzekutonte për tradhti. Vajza e saj e vetme që mbijetoi, Elizabeth I, do të bëhej më vonë një nga monarket më të rëndësishme të Anglisë.

Megjithatë, Anne Boleyn u shënjestrua nga një fushatë e vazhdueshme shpifjesh, e krijuar për të justifikuar ekzekutimin e saj dhe për të minuar pretendimin e Elizabeth I për fronin. Akuza më e përhapur ishte se ajo merrej me magji dhe se kishte gjashtë gishta.

Nuk ekzistojnë portrete origjinale të Anne Boleyn nga koha kur ajo ishte gjallë; të gjitha imazhet e njohura janë kopje të mëvonshme. Modelet standarde që përdoreshin për portretet e saj zakonisht nuk përfshinin duart.

Analiza e fundit e Portretit Rose, e realizuar nga Instituti Hamilton Kerr (pjesë e Muzeut Fitzwilliam në Kembrixh), përdori teknikën e reflektografisë infra të kuqe, e cila lejon të shihen shtresat e fshehura nën bojë. Kjo zbuloi se fillimisht duart e Anne Boleyn nuk ishin planifikuar të shfaqeshin, por u shtuan më vonë qëllimisht, duke ndërprerë dizajnin fillestar.

Datimi i panelit prej druri me metodën e dendrokronologjisë e vendos pikturën në vitin 1583, gjatë mbretërimit të Elizabeth I. Kjo ka çuar kuratorët në përfundimin se shtimi i duarve ishte pjesë e një përpjekjeje të qëllimshme për të luftuar mitin e “gishtit të gjashtë” dhe për të rehabilituar figurën e nënës së mbretëreshës.

Sipas Dr Emmerson, gjatë sundimit të Elizabeth I, propaganda katolike përdorte reputacionin e Anne Boleyn për të diskredituar autoritetin e saj. Në përgjigje, Elizabeth punoi aktivisht për të rivendosur statusin e nënës së saj si mbretëreshë legjitime – dhe ky portret ishte pjesë e kësaj strategjie.

Portreti Rose do të ekspozohet së bashku me imazhe të tjera të Anne Boleyn në ekspozitën “Capturing a Queen: The Image of Anne Boleyn”, e hapur në Hever Castle and Gardens nga 11 shkurti 2026 deri më 2 janar 2027. /GazetaExpress/