Kur klasikja takon metalin

Arte

Gazeta Express

15/04/2026 18:08

Pyetja nuk është pse po ndodh kjo, por pse ka marrë kaq shumë kohë: bashkimi i muzikës klasike me heavy metal-in. Këtë po e realizon Orkestra Philharmonia në koncertin “Forged in Sound: Heavy Metal Orchestrated”, pjesë e festivalit Multitudes në Southbank Centre.

Në fakt, ka më shumë që i lidh këto dy botë muzikore sesa që i ndan. Dashuria për volumin ekstrem – nga Black Sabbath te Stravinsky – është e përbashkët. Adhurimi i virtuozitetit, shpejtësisë dhe teknikës ekstreme shfaqet si te Vivaldi, ashtu edhe te Van Halen.

Një prirje për madhështi teatrale, seriozitet të ekzagjeruar dhe pompozitet emocional gjendet njësoj te Richard Wagner dhe Iron Maiden. Dhe së fundi, një flirt i vazhdueshëm me spektaklin, errësirën dhe mitologjinë e vetë artistit është pjesë e të dyja botëve.

Në shekullin XIX, virtuoziteti i violinistit Niccolò Paganini ishte aq i jashtëzakonshëm saqë qarkullonin zëra se kishte bërë pakt me djallin. Më vonë, në vitet ’80 në SHBA, frika morale e kohës shihte “satanizëm” në muzikën metal që dëgjonin adoleshentët – madje duke sjellë edhe etiketat paralajmëruese “Parental Advisory”.

Në të vërtetë, shumë nga tingujt e metalit modern janë formuar pikërisht mbi themelet e muzikës klasike. Siç tregon studimi i Robert Walser, Running with the Devil, kitaristi i Deep Purple, Ritchie Blackmore, i ndërtoi solot e tij mbi Vivaldin; Randy Rhoads u ndikua nga Pachelbel në albumin e Ozzy Osbourne “Blizzard of Ozz”; ndërsa Eddie Van Halen përdori ide nga Kreutzer në solon revolucionare “Eruption”. Ajo pjesë 101-sekondëshe ndikoi në zhvillimin e kitarës elektrike po aq sa virtuozët klasikë ndikuan në instrumentet e tyre shekuj më parë.

Klasika dhe metali ndajnë gjithashtu obsesionin për teknikën dhe thyerjen e kufijve që më parë dukeshin të paarritshëm. Teknikat ekstreme të Van Halen-it në kitarë, apo aftësitë pianistike të Liszt-it, tregojnë të njëjtën etje: më shpejt, më fort, më intensivisht, më spektakolarisht. Në këtë kuptim, aty ku ka udhëhequr muzika klasike, heavy metali ka ndjekur.

Në fund, pyetja mbetet jo pse këto dy botë bashkohen, por pse nuk e kanë bërë më herët. Dhe ndoshta koncerti i Philharmonia-s është vetëm fillimi i një dialogu që gjithmonë ka qenë i shkruar në vetë strukturën e muzikës. /GazetaExpress/