Kanceri i zorrës godet të rinjtë

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

20/03/2026 20:30

Kanceri i zorrës së trashë është bërë shkaku kryesor i vdekjeve nga kanceri tek personat nën 50 vjeç, sipas një studimi të ri që ka ngritur alarmin për një rritje të shpejtë të rasteve.

Hulumtimi i publikuar nga American Cancer Society tregon se kjo sëmundje – e njohur edhe si kancer kolorektal – po prek të rinjtë nga 20 deri në 49 vjeç në nivele të paprecedenta.

Sipas të dhënave, numri i diagnozave tek të rinjtë po rritet me rreth 3% çdo vit. Vetëm në SHBA parashikohen 158,850 raste të reja dhe 55,230 vdekje në vitin 2026.

Trendi nuk është i kufizuar vetëm në SHBA. Rritje të rasteve janë vërejtur edhe në vende si Britania, Australia dhe Kanadaja, duke shtuar shqetësimet për një përhapje globale të fenomenit.

“Është e qartë se kanceri kolorektal nuk mund të konsiderohet më një sëmundje e të moshuarve,” tha Ahmedin Jemal. Ai theksoi nevojën urgjente për kërkime më të thelluara për të kuptuar arsyet e kësaj rritjeje.

Në Britani, kanceri i zorrës shkakton rreth 17,700 vdekje çdo vit dhe është shkaku i dytë më i zakonshëm i vdekjeve nga kanceri. Sipas Cancer Research UK, rastet e kancerit tek grupmosha 25–49 vjeç janë rritur me 24%.

Ekspertët besojnë se një pjesë e rritjes lidhet me përmirësimin e diagnostikimit dhe rritjen e popullsisë, por kjo nuk shpjegon plotësisht fenomenin.

“Ka një rritje të qartë të kancerit tek të rinjtë në dekadat e fundit,” paralajmëroi Charles Swanton.

Një shqetësim i veçantë është rritja e rasteve të kancerit me fillim të hershëm, sidomos kanceri i zorrës. Sipas Aparna Parikh, kjo lidhet me faktorë të shumtë si dieta, mjedisi dhe ndryshimet në mikrobiomë.

Studimi i fundit tregoi gjithashtu se vdekshmëria nga kanceri i zorrës është rritur me 1% çdo vit që nga 2004. Një tjetër gjetje shqetësuese është rritja e kancerit të rektumit, që tani përbën 32% të rasteve (nga 27% më parë).

Kanceri i rektumit prek pjesën e fundit të zorrës së trashë, ndërsa kanceri i kolonit zhvillohet më lart. Të dyja bashkë njihen si kancer kolorektal.

Shkaku i saktë i rritjes mbetet i paqartë, por disa faktorë të mundshëm përfshijnë:

dietë të pasur me yndyrë dhe të varfër me fibra

konsum të mishit të përpunuar

ekspozim ndaj pesticideve dhe ndotësve

kapsllëk, që lejon që substancat e dëmshme të qëndrojnë më gjatë në zorrë

Këta faktorë mund të dëmtojnë ADN-në e qelizave dhe të rrisin rrezikun për kancer.

Ekspertët e cilësojnë trendin “shumë serioz”, duke theksuar se kanceri kolorektal është i vetmi kancer i zakonshëm tek personat nën 50 vjeç me rritje të vdekshmërisë.

Megjithatë, ka hapa që mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut:

konsumimi i një diete të pasur me fibra dhe ushqime bimore

ruajtja e peshës së shëndetshme

aktiviteti fizik i rregullt

shmangia e duhanit

kufizimi i alkoolit

menaxhimi i stresit

Ekspertët theksojnë se ndërgjegjësimi dhe parandalimi i hershëm janë thelbësorë për të frenuar këtë rritje shqetësuese tek të rinjtë. /GazetaExpress/