Eksploro çdo ndërtesë në BOTË: Harta mahnitëse regjistron 2.75 miliardë struktura në 3D – përfshirë edhe shtëpinë tënde

AutoTech

Gazeta Express

16/12/2025 19:53

Nga shtëpitë historike të Edinburgut deri te rrokaqiejt gjigantë të Shangait, tani mund të eksplorosh çdo ndërtesë në botë pa lëvizur nga shtëpia.

Një hartë e re mbresëlënëse paraqet vendndodhjen dhe përmasat e rreth 2.75 miliardë ndërtesave, të vizualizuara me detaje të jashtëzakonshme në format 3D.

E quajtur GlobalBuildingAtlas, kjo bazë të dhënash përfshin mbi një miliard ndërtesa më shumë sesa dataset-i më i madh ekzistues deri më tani. Harta është gjithashtu interaktive, çka do të thotë se çdokush mund ta përdorë për të eksploruar botën.

GlobalBuildingAtlas u krijua nga studiues të Universitetit Teknik të Mynihut (TUM) në Gjermani, duke përdorur një sasi gjigante të dhënash satelitore.

Shkencëtarët kombinuan rreth 800,000 imazhe satelitore të realizuara në vitin 2019 me një algoritëm të inteligjencës artificiale, i cili parashikon madhësinë e ndërtesave që mungojnë, bazuar në lartësinë e ndërtesave përreth.

Autori kryesor i studimit, profesori Xiaoxiang Zhu, shpjegon:

“Informacioni 3D për ndërtesat jep një pasqyrë shumë më të saktë të urbanizimit dhe varfërisë sesa hartat tradicionale 2D. Me modelet 3D, ne shohim jo vetëm sipërfaqen, por edhe volumin e çdo ndërtese, duke mundësuar analiza shumë më të sakta të kushteve të jetesës.”

Për të gjetur shtëpinë tënde në hartë – ose për të eksploruar çdo cep tjetër të botës – mjafton të shkruash adresën në fushën “input address” në krye të hartës.

Baza e të dhënave shfaq më pas një model 3D të çdo zone në planet, duke u mbështetur në të dhëna të regjistruara nga satelitët në orbitë.

Sipas studiuesve, këto modele 3D janë jashtëzakonisht të sakta në zonat urbane, ku rezolucioni është deri në 30 herë më i lartë se në databaza të ngjashme.

Që prej lançimit disa ditë më parë, faqja ka regjistruar mbi 280,000 vizita, një interes shumë më i madh nga sa ishte parashikuar. Për këtë arsye, harta mund të ngarkohet më ngadalë në disa momente.

Një mjet i ri për shkencën, zhvillimin dhe parandalimin e fatkeqësive

Përtej aspektit mbresëlënës vizual, kjo hartë ka një vlerë të madhe shkencore.

Në të kaluarën, krijimi i hartave të detajuara të ndërtesave në shkallë globale ishte jashtëzakonisht i vështirë, pasi kërkonte satelitë të specializuar që skanonin tokën me lazer. Kjo e bënte pothuajse të pamundur mbulimin e gjithë globit me të dhëna të sakta.

Zgjidhja e studiuesve ishte kombinimi i të dhënave nga skanimi me lazer dhe inteligjenca artificiale, për të plotësuar boshllëqet.

Rezultati është një hartë globale që mund të përdoret për:

studimin e zhvillimit urban,

planifikimin e qyteteve të reja,

përgatitjen për fatkeqësi natyrore,

dhe vlerësimin e kushteve sociale e ekonomike.

Ku ndodhen më shumë ndërtesa në botë?

Sipas analizës së dataset-it:

Azia kryeson me 1.22 miliardë ndërtesa, gati gjysma e totalit botëror;

Afrika vjen e dyta me rreth 540 milionë ndërtesa, përpara Evropës me 403 milionë;

Amerika e Veriut ka rreth 295 milionë, ndërsa Amerika e Jugut 264 milionë;

Oqeania ka vetëm 14 milionë ndërtesa.

Bazuar në këto të dhëna, studiuesit kanë zhvilluar edhe një tregues të ri të zhvillimit social dhe ekonomik: volumi i ndërtesave për banor.

Ideja është e thjeshtë: sa më shumë hapësirë ndërtimi për person, aq më i zhvilluar pritet të jetë vendi.

Për shembull, Finlanda kryeson në Evropë me mbi 3,900 metra kub ndërtesa për banor, dhe renditet rregullisht si një nga vendet më të lumtura.

Në kontrast, Greqia, e cila ka kaluar dekada stagnimi ekonomik, ka gjashtë herë më pak hapësirë ndërtimi për banor.

Në të ardhmen, studiuesit shpresojnë që këto të dhëna të përdoren për planifikimin e banesave dhe shërbimeve publike në zonat që kanë më shumë nevojë, si dhe për parandalimin e fatkeqësive, duke identifikuar zonat më të rrezikuara.

Qendra Gjermane e Hapësirës Ajrore (DLR), për shembull, ka nisur tashmë të shqyrtojë përdorimin e GlobalBuildingAtlas në misionet e saj për mbështetje ndaj fatkeqësive në mbarë botën. /GazetaExpress/