Armenia balancon midis Rusisë dhe Europës

Lajme

Gazeta Express

07/05/2026 10:53

Një orientim i qartë drejt Perëndimit pavarësisht varësisë nga Rusia: Armenia po i afrohet politikisht dhe strategjikisht BE-së, siç e tregoi samiti BE-Armeni. Megjithatë, rruga nuk është e lehtë.

“Unë besoj se ky është një hap historik për Armeninë- ky hap drejt Evropës. Do të sjellë shumë gjëra pozitive”, thotë Varduhi Gasaprian, një grua e re armene në qendër të Jerevanit.

Kryeqyteti ishte shumë i gjallë këto ditë. Pothuajse 40 krerë shtetesh dhe qeverish evropiane, si dhe përfaqësues të institucioneve më të rëndësishme të Bashkimit Evropian, ishin në Armeni.

Komuniteti Politik Evropian (EPC), një forum i krijuar në përgjigje të luftës në Ukrainë, u takua për herë të parë në Kaukazin e Jugut. Një sinjal i fortë për Perëndimin – në një moment vendimtar në historinë e gjatë të Armenisë. Dhe në të njëjtën kohë, një mesazh për popullsinë: Evropa është serioze, bashkëpunimi i ngushtë do të vazhdojë.

Pallati Presidencial organizoi një pritje për samitin e Bashkimit Evropian: qiell blu, qilim i kuq, himnet e Evropës dhe Armenisë.

“Një pikë kthese në thellimin e marrëdhënieve tona”, tha Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa. Forcimi i lidhjeve mund të hapë mundësi të reja pune në fushat e transportit, energjisë dhe digjitalizimit.

Një vend historik, një udhëkryq gjeopolitik
Kështu e sheh Varduhi Gasaprian, e cila jeton nga turizmi: “Edhe pse armenët janë një popull shumë i fortë, në situatën aktuale politike ne patjetër kemi nevojë për mbështetje – nga pala evropiane, nga pala ruse ose nga të gjitha fuqitë e mëdha.”

Armenia ndodhet në udhëkryqin gjeopolitik të Evropës, Rusisë, Lindjes së Mesme dhe Azisë Qendrore – pa dalje në det. Për shkak të këtij pozicioni, ajo është ekspozuar ndaj sundimit të huaj, konfliktit dhe presioneve gjeopolitike gjatë shekujve.

Sot Armenia është ende e shënuar fort nga trashëgimia e saj sovjetike. Vendi i vogël malor me tre milionë banorë, i vendosur midis Evropës dhe Azisë, është shtëpia e një prej kulturave më të vjetra të krishtera në botë.

Ekuilibri i Lindjes dhe Perëndimit

Kursi evropian i Armenisë është një akt balancues, tha për Deutsche Welle Jakob Wellenstein i Fondacionit Konrad Adenauer. Kryeministri Nikol Pashinyan po e udhëheq vendin drejt Perëndimit – me shumë kujdes dhe hap pas hapi.

“Armenia nuk dëshiron të nxitohet për të ndërprerë marrëdhëniet me Rusinë – thjesht nuk mund ta përballojë këtë”, thotë Wellenstein. Lidhjet ekonomike dhe të sigurisë me Moskën mbeten shumë të forta. Në të njëjtën kohë, Armenia po përpiqet të ruajë marrëdhënie të mira me fqinjët e saj dhe të mos armiqësojë askënd – por në të njëjtën kohë po ndjek qartë një orientim perëndimor.

“Mesazhi qendror është se Armenia po e diversifikon me sukses politikën e saj të jashtme”, tha për DW Benjamin Pogosyan i Institutit Armen APRI për Studime të Politikave të Aplikuara. Vendi po përpiqet të fitojë partnerë dhe miq të rinj dhe të zgjerojë rrethin e vendeve me të cilat ka marrëdhënie të shkëlqyera – kryesisht me BE-në. Normalizimi i marrëdhënieve me fqinjët Azerbajxhanin dhe Turqinë është gjithashtu pjesë e strategjisë së kryeministrit Nikol Pashinyan.

Një erë pozitive përpara zgjedhjeve

Në frontin e brendshëm, tubimet e mëdha evropiane janë me rëndësi të madhe, pasi zgjedhjet parlamentare mbahen më 7 qershor. “Këto samite përfaqësojnë një erë pozitive të fortë për Kryeministrin Nikol Pashinyan”, thotë Tigran Grigoryan i Qendrës Rajonale për Demokraci dhe Siguri. Është edhe një mesazh për votuesit armenë se kjo qeveri ka mbështetjen e Brukselit – dhe se do të ishte mirë që ajo të merrte një mandat të ri.

Presioni në rritje nga Rusia

Ndërsa Armenia përgatitet për fazat e fundit të fushatës së saj zgjedhore, sulmet kibernetike dhe fushatat e dezinformimit janë në rritje – kryesisht nga Rusia. Evropa po dërgon ekspertë dhe një mision partneriteti evropian po e ndihmon vendin të përballet me këto kërcënime.

“I vetmi burim legjitim i pushtetit në këtë vend është vullneti i popullit armen”, tha Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

Tigran Grigoryan paralajmëron: “Kohët e fundit, ka pasur shenja në rritje se Rusia është gati të përdorë masa më të ashpra kundër Armenisë. Muajin e kaluar, dëgjuam kërcënime të shumta nga Rusia. Pala ruse po ngre gjithashtu qëllimin e integrimit në Bashkimin Evropian.”

Atmosfera ka ndryshuar ndjeshëm. Sondazhet tregojnë një ndjenjë të fortë pro-evropiane dhe një mbështetje në rënie për Rusinë.

Anëtarësimi në BE është ende një qëllim i largët

Megjithatë, është e qartë se anëtarësimi në Bashkimin Evropian është ende shumë larg. Armenia ende nuk ka aplikuar për anëtarësim dhe procesi i pranimit mund të zgjasë dekada. Megjithatë, vendi dëshiron të ndjekë atë rrugë.

“Për ne, ky është një argument shtesë për t’i dhënë një shtysë të re reformave tona demokratike”, thotë Kryeministri Nikol Pashinyan. Pavarësisht rezultatit të procesit, Armenia dëshiron të arrijë standardet e BE-së.

“Për mua, për të gjithë popullin armen, kjo duket si një gjë e mirë – shanse të reja, mundësi të reja”, thotë Laura Hayrapetyan. Bashkëshorti i saj, Arsen Hostenyan, shton: “Ne gjithashtu duam marrëdhënie të mira me popullin rus, në mënyrë që diçka e mirë të dalë prej tyre. Ne kemi jetuar krah për krah për njëqind vjet. Do të doja të jetoja në kushte të mira me të gjithë popujt e botës.”/DW/