A po të plak dieta? Gabimet që duhen shmangur

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

24/04/2026 20:09

Mënyra se si ushqehemi dhe si e përgatisim ushqimin ka ndikim të drejtpërdrejtë në procesin e plakjes.

Ekspertët paralajmërojnë se disa zakone të përditshme mund ta përshpejtojnë këtë proces – shpesh pa e kuptuar.

Ushqehesh vazhdimisht gjatë ditës

Shumë njerëz konsumojnë ushqim pothuajse gjatë gjithë kohës që janë zgjuar. Kjo bën që niveli i sheqerit në gjak dhe hormoni insulinë të jenë vazhdimisht aktivë, duke nxitur rritjen e qelizave. Edhe pse ky proces është i nevojshëm, në tepricë mund të rrisë rrezikun për mutacione në ADN, yndyrë viscerale dhe sëmundje kronike. Ekspertët rekomandojnë një balancë, si p.sh. 12 orë ushqim dhe 12 orë pushim (agjërim) për trupin.

Konsumon shumë karbohidrate të rafinuara

Sheqernat dhe karbohidratet e përpunuara (si orizi i bardhë, makaronat apo brumi i picës) rrisin formimin e substancave të quajtura AGEs, të cilat lidhen me rrudhat, ngurtësimin e indeve, sëmundjet e zemrës dhe madje Alzheimerin. Këto substanca dëmtojnë kolagjenin dhe rrisin inflamacionin në trup.

Gatuan në temperatura shumë të larta

Pjekja në skarë, skuqja apo gatimi në temperatura të larta rrit ndjeshëm formimin e AGEs në ushqime, sidomos në mish dhe djathë. Për një alternativë më të shëndetshme, rekomandohet gatimi i ngadaltë dhe përdorimi i metodave si zierja.

Konsumon shumë yndyrë të ngopur dhe pak fibra

Yndyrat e ngopura, të pranishme në mishin e kuq dhe produktet e bulmetit, mund të nxisin inflamacion në zorrë dhe të ndikojnë negativisht në sistemin imunitar. Nga ana tjetër, fibrat dhe omega-3 (nga peshqit yndyrorë) ndihmojnë në reduktimin e këtij inflamacioni dhe mbrojnë shëndetin.

Mungesa e vitaminave B

Vitaminat e grupit B janë thelbësore për prodhimin e energjisë dhe funksionimin e duhur të qelizave. Mungesa e tyre, veçanërisht e vitaminës B12, mund të lidhet me probleme njohëse, humbje kujtese dhe dobësim të funksioneve të trurit.

Dieta shumë acidike

Një dietë e pasur me proteina, kripë dhe ushqime të përpunuara mund të rrisë aciditetin në trup, duke vendosur stres mbi veshkat. Mungesa e kaliumit nga frutat dhe perimet e përkeqëson këtë balancë. Ekspertët sugjerojnë që çdo vakt të përmbajë më shumë fruta dhe perime sesa proteina.

Mungesa e yndyrave të shëndetshme

Omega-3, të pranishme në peshq si skumbria dhe salmoni, janë ndër elementët më të rëndësishëm kundër plakjes. Ato ndihmojnë në shëndetin e zemrës, trurit dhe muskujve, si dhe reduktojnë inflamacionin.

Pak ushqime me përbërës natyralë mbrojtës

Frutat dhe perimet me ngjyra të forta përmbajnë fitokimikate që mbështesin sistemin imunitar dhe mund të mbrojnë trurin nga plakja. Ushqime si shega, luleshtrydhet, domatet dhe çajrat janë veçanërisht të dobishme.

Vaktet e mëdha në mbrëmje

Ngrënia e tepërt në darkë mund të ndikojë negativisht në gjumin dhe metabolizmin, i cili është më i ngadalshëm në mbrëmje. Ekspertët rekomandojnë vakte më të mëdha në mëngjes ose drekë dhe më të lehta në darkë.

Në përfundim, ekspertët theksojnë se një dietë e balancuar, me fokus te ushqimet natyrale, mënyrat e shëndetshme të gatimit dhe oraret e rregullta të ushqyerjes, është çelësi për një plakje më të shëndetshme. /GazetaExpress/