Sa kafe në ditë mund ta mbrojnë zemrën? Shkencëtarët tregojnë kufirin që nuk duhet kaluar

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

21/07/2026 18:58

Konsumimi i moderuar i kafesë mund të lidhet me një rrezik më të ulët të sëmundjeve të zemrës dhe goditjeve në tru, por sasitë e mëdha të kafeinës mund të kenë efekt të kundërt.

Sipas një deklarate të re shkencore të publikuar në revistën e Shoqatës Amerikane të Zemrës, Circulation, deri në 400 miligramë kafeinë në ditë — afërsisht tri deri në pesë filxhanë kafe — konsiderohen përgjithësisht të sigurta për shumicën e të rriturve të shëndetshëm.

Studiuesit amerikanë kanë vërejtur se konsumimi i kafesë së zezë, pa sheqer, shurupe aromatizuese apo krem, lidhet me një rrezik më të ulët të diabetit të tipit 2, sëmundjeve kardiovaskulare, goditjeve në tru, insuficiencës kardiake dhe disa çrregullimeve të ritmit të zemrës.

Efekti i mundshëm mbrojtës mendohet se lidhet pjesërisht me polifenolet, përbërës me veti antioksiduese dhe anti-inflamatore që gjenden natyrshëm në kokrrat e kafesë. Ato mund të ndihmojnë funksionimin e enëve të gjakut dhe të ulin inflamacionin, i cili lidhet me zhvillimin e shumë sëmundjeve kronike.

Edhe kafeina mund të ketë efekte të caktuara pozitive, por reagimi ndaj saj ndryshon ndjeshëm nga një person te tjetri.

“Për shumicën e të rriturve, konsumimi i deri në 400 miligramë kafeinë në ditë, që korrespondon me rreth pesë filxhanë kafeje, pa sheqerna apo përbërës të tjerë të shtuar, është i sigurt dhe nuk e rrit rrezikun kardiovaskular”, deklaroi doktor Gregory Marcus nga Universiteti i Kalifornisë në San Francisko.

Megjithatë, ai paralajmëroi se dozat e larta të kafeinës, veçanërisht ato që gjenden në pijet energjike dhe produktet shumë të përqendruara, mund të dëmtojnë zemrën dhe duhet të shmangen.

Përfitime të mundshme, por jo për të gjithë

Studimet e shqyrtuara tregojnë se konsumimi i rregullt dhe i moderuar i kafesë mund të lidhet me rrezik më të ulët të tensionit të lartë të gjakut. Megjithatë, menjëherë pas konsumimit, kafeina mund ta rrisë përkohësisht tensionin, sidomos te personat që nuk e pinë rregullisht.

Konsumimi i kafesë është lidhur gjithashtu me një rrezik më të ulët të fibrilacionit atrial, një çrregullim i ritmit të zemrës që mund të shkaktojë palpitacione dhe të rrisë rrezikun e mpiksjes së gjakut, goditjes në tru dhe insuficiencës kardiake.

Një studim i vitit 2025, i realizuar te 200 pacientë me çrregullime të vazhdueshme të ritmit, tregoi se personat që konsumonin kafe kishin më pak gjasa që fibrilacioni atrial t’u përsëritej.

Të dhëna të tjera sugjerojnë se konsumimi i moderuar i kafesë mund të lidhet me një rrezik rreth 30 për qind më të ulët të diabetit të tipit 2. Studime të bazuara në të dhënat e “UK Biobank” kanë gjetur gjithashtu lidhje ndërmjet konsumimit të kafesë dhe një rreziku më të ulët të sëmundjeve të zemrës.

Në disa kërkime, konsumimi i rreth katër filxhanëve në ditë është shoqëruar me një ulje deri në 21 për qind të rrezikut të goditjes në tru. Megjithatë, këto rezultate tregojnë lidhje statistikore dhe nuk provojnë se vetëm kafeja është shkaku i uljes së rrezikut.

Një filxhan më shumë nuk do të thotë domosdoshmërisht rrezik vdekjeje

Shkencëtarët theksojnë se nuk ekziston një kufi identik për të gjithë. Pretendimi se filxhani i gjashtë çon automatikisht në “vdekje të parakohshme” nuk mbështetet nga të dhënat. Kufiri prej 400 miligramësh është një udhëzim i përgjithshëm, jo një vijë pas së cilës çdo person përballet menjëherë me rrezik serioz.

Sasia e kafeinës ndryshon sipas llojit, madhësisë dhe mënyrës së përgatitjes së kafesë. Për këtë arsye, pesë filxhanë të vegjël nuk janë domosdoshmërisht të barabartë me pesë kafe të mëdha apo të përqendruara.

Mosha, pesha trupore, gjenetika, barnat, shtatzënia, problemet shëndetësore dhe shpejtësia me të cilën organizmi e përpunon kafeinën ndikojnë në reagimin individual.

“Një sasi që mund të jetë e arsyeshme për një person, te dikush tjetër mund të shkaktojë palpitacione, ankth ose çrregullime të gjumit”, shpjegoi Marcus.

Dozat shumë të larta mund ta mbingarkojnë zemrën, të shkaktojnë rritje të menjëhershme të tensionit, ritëm të parregullt dhe, në raste të rralla e të rënda, arrest kardiak.

Rëndësi ka edhe mënyra e përgatitjes

Përfitimet e mundshme janë vërejtur kryesisht te kafeja e zezë, e filtruar me letër ose e çastit. Shtimi i sasive të mëdha të sheqerit, kremit, qumështit me shumë yndyrë dhe shurupeve aromatizuese mund t’i zvogëlojë këto përfitime.

Kafeja e pafiltruar, si ajo e përgatitur me metodën “French press”, mund të përmbajë substanca që rrisin nivelin e kolesterolit LDL, të njohur si kolesteroli i keq. Me kalimin e kohës, ai mund të grumbullohet në arterie dhe ta rrisë rrezikun e mpiksjes së gjakut.

Ekspertët nënvizojnë se përfitimet e lidhura me kafenë nuk vlejnë automatikisht për pijet energjike apo produktet me kafeinë sintetike shumë të përqendruar.

Anglia ndalon shitjen e pijeve energjike për fëmijët

Nga prilli i vitit 2027, në Angli do të ndalohet shitja e pijeve energjike me përmbajtje të lartë kafeine për personat nën 16 vjeç.

Ndalimi do të përfshijë pijet që përmbajnë më shumë se 150 miligramë kafeinë për litër dhe do të zbatohet në dyqane, makina shitëse dhe shitje në internet. Çaji, kafeja dhe pijet e gazuara me përmbajtje më të ulët kafeine nuk do të përfshihen.

Sipas autoriteteve britanike, rreth 100 mijë fëmijë në Angli konsumojnë çdo ditë pije energjike me përmbajtje të lartë kafeine. Konsumimi i tyre lidhet me ankthin, gjumin e dobët, uljen e përqendrimit dhe vështirësitë në të nxënë.

Përfundimi i ekspertëve është i qartë: për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, konsumimi i moderuar i kafesë mund të jetë pjesë e një stili të shëndetshëm jetese, por nuk duhet trajtuar si ilaç. Personat që kanë tension të lartë, palpitacione, ankth, probleme me gjumin ose sëmundje të zemrës duhet të këshillohen me mjekun për sasinë e përshtatshme.