Gogësima nis para lindjes

Mistere

Gazeta Express

11/05/2026 18:56

Gogësima është një nga sjelljet më ngjitëse te njerëzit, por tani shkencëtarët sugjerojnë se ajo mund të nisë që në barkun e nënës.

Ekspertët kanë zbuluar se fetuset mund të “marrin” gogësimën nga nënat e tyre. Gjatë vëzhgimeve, ato janë parë duke hapur dhe mbyllur ngadalë gojën, në një mënyrë që i ngjan gogësimës.

Në kuadër të studimit, studiuesit regjistruan shprehjet e fytyrës së grave shtatzëna, ndërsa një aparat ekografie kapte në kohë reale fytyrat e fetuseve. Duke krahasuar dy regjistrimet, ata zbuluan se fetuset kishin më shumë gjasa të gogësinin pasi gogësinte nëna, zakonisht me një vonesë prej rreth 90 sekondash.

Sipas studiuesve, gogësima e nënës mund të ndryshojë frymëmarrjen, presionin në kraharor dhe lëvizjet e diafragmës. Këto ndryshime fizike mund të shërbejnë si sinjale që fetusi është në gjendje t’i ndiejë. Një tjetër mundësi është që gogësima e nënës të nxisë një përgjigje hormonale, të cilën foshnja e palindur mund ta perceptojë.

Në studimin e botuar në revistën Current Biology, shkencëtarët shkruajnë se këto gjetje ofrojnë provat e para empirike se gogësima e fetusit mund të lidhet me sjelljen e nënës. Sipas tyre, kjo sfidon idenë se sjellja e fetusit është thjesht refleksive ose e izoluar nga mjedisi i nënës. Përkundrazi, fetusi duket se është pjesë e një konteksti biologjik të përbashkët.

Në përgjithësi, fetuset nisin të gogësijnë rreth javës së 11-të të zhvillimit. Meqë në bark nuk ka ajër për të thithur, gjatë gogësimës ato hapin ngadalë gojën, bëjnë lëvizje që i ngjajnë frymëmarrjes dhe më pas e mbyllin sërish butësisht.

Për studimin, ekipi nga Universiteti i Parmës përfshiu 38 gra që ishin mes javës së 28-të dhe të 32-të të shtatzënisë. Gratë u udhëzuan të shihnin video të ndryshme, përfshirë një video ku shfaqej një person duke gogësitur, me qëllim nxitjen e reagimit.

Studiuesit përdorën edhe një mjet të inteligjencës artificiale për të ndjekur me saktësi lëvizjet e imëta të buzëve dhe hundës së fetuseve përmes ekografisë.

Analiza tregoi se gogësima e fetusit rritej ndjeshëm kur gogësinte nëna dhe shfaqej rreth 90 sekonda më vonë. Sipas studiuesve, kjo kohë reagimi është e ngjashme me atë që shihet te gogësima ngjitëse mes të rriturve.

Megjithatë, nuk u gjet lidhje mes rasteve kur nënat thjesht hapnin dhe mbyllnin gojën dhe gogësimës së fetusit. Kjo sugjeron se reagimi nuk lidhet me çdo lëvizje të gojës, por në mënyrë më specifike me aktin e gogësimës.

Gjetjet tregojnë se gogësima e fetusit mund të jetë pjesë e një lidhjeje shumë të hershme mes nënës dhe foshnjës. Sipas autorëve, koordinimi nënë-fëmijë mund të nisë para lindjes dhe fetuset mund të jenë tashmë, në një mënyrë primitive, të përshtatura biologjikisht dhe sjellërisht me nënat e tyre.

Këto ndërveprime mund të krijojnë bazën për lidhjet sociale dhe emocionale që zhvillohen pas lindjes. Në përfundim, studimi thotë se gogësima fetale rritet në mënyrë selektive kur gogësin nëna, duke sugjeruar një formë të mundshme prenatale të “ngjitjes” së kësaj sjelljeje.

Në një studim të mëparshëm, studiuesit kishin analizuar gogësimën e fetuseve në bark dhe kishin zbuluar se foshnjat e palindura gogësijnë mesatarisht 3.63 herë në orë.

Profesor Damiano Menin, nga Universiteti i Ferrarës në Itali, tha se gogësima është një sjellje që gjendet te shumë vertebrorë, por arsyeja pse ndodh ende nuk kuptohet plotësisht. Te njerëzit, ajo shfaqet që rreth javës së 11-të të zhvillimit në bark, edhe pse fetusi ende nuk merr frymë me ajër. /GazetaExpress/