Studimi lidh PMS-in e rëndë me shëndetin mendor

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

08/05/2026 20:40

Një studim i ri mbi shëndetin e grave ka zbuluar një lidhje të fortë të dyanshme mes çrregullimeve të rënda premenstruale dhe disa problemeve të shëndetit mendor, përfshirë depresionin, ankthin, ADHD-në dhe çrregullimin bipolar.

Studiuesit analizuan të dhënat shëndetësore të më shumë se 3.6 milionë grave në Suedi dhe zbuluan se gratë e diagnostikuara me forma të rënda të PMS-it ose me çrregullim disforik premenstrual (PMDD) kishin rreth dy herë më shumë gjasa të zhvillonin më vonë një çrregullim psikiatrik.

Nga ana tjetër, gratë që kishin më herët probleme të shëndetit mendor rezultuan gjithashtu më të prirura të diagnostikoheshin më pas me çrregullime premenstruale. Sipas autorëve, kjo tregon për një marrëdhënie të dyanshme mes këtyre gjendjeve, dhe jo thjesht për një lidhje shkak-pasojë në një drejtim të vetëm.

Gjetjet, të publikuara në revistën “JAMA Network Open”, u bazuan në regjistrat kombëtarë shëndetësorë dhe ndoqën pjesëmarrëset për një periudhë mesatare prej më shumë se tetë vitesh.

PMDD konsiderohet një formë e rëndë e çrregullimeve premenstruale dhe mund të shkaktojë luhatje të forta humori, ankth, irritim dhe në disa raste edhe mendime vetëvrasëse në javët para menstruacioneve. Ndryshe nga PMS-i i zakonshëm, PMDD njihet si çrregullim psikiatrik dhe është përfshirë zyrtarisht në sistemin diagnostikues të Organizatës Botërore të Shëndetësisë në vitin 2019.

Studimi zbuloi se, nga më shumë se 100 mijë gra të diagnostikuara me çrregullime premenstruale, gati gjysma kishin pasur më parë një diagnozë psikiatrike. Te gratë pa çrregullime premenstruale, kjo shifër ishte pak më pak se 30 për qind.

Lidhjet më të forta u vunë re me depresionin dhe ankthin, por studiuesit identifikuan gjithashtu rrezik më të lartë për ADHD, çrregullim bipolar dhe çrregullime të personalitetit. Në disa analiza, gratë me çrregullime premenstruale kishin më shumë se tre herë gjasa të diagnostikoheshin më vonë me ADHD ose çrregullim bipolar.

Ndërkohë, nuk u gjet një lidhje e qartë me skizofreninë në asnjërin drejtim.

Për të vlerësuar ndikimin e faktorëve gjenetikë dhe të mjedisit familjar, studiuesit kryen edhe krahasime mes motrave. Edhe pse lidhjet rezultuan pak më të dobëta, ato mbetën domethënëse, duke sugjeruar se marrëdhënia mes këtyre gjendjeve nuk shpjegohet plotësisht vetëm nga trashëgimia apo rrethanat familjare.

Autorët vlerësojnë se rezultatet mund të lidhen me mekanizma të përbashkët biologjikë ose gjenetikë, përfshirë ndjeshmërinë e shtuar ndaj luhatjeve hormonale dhe rrugë të përbashkëta në tru që përfshijnë serotoninën, dopaminën dhe sistemet e rregullimit të stresit.

Megjithatë, studiuesit theksojnë se ky është një studim vëzhgues dhe nuk provon shkakësi të drejtpërdrejtë. Ai tregon një lidhje të fortë mes çrregullimeve premenstruale dhe shëndetit mendor, por jo se njëra gjendje shkakton patjetër tjetrën.

Ekspertët thonë se këto gjetje nënvizojnë nevojën për më shumë ndërgjegjësim nga mjekët dhe për përfshirjen më të kujdesshme të ciklit menstrual në vlerësimet e shëndetit mendor te gratë. /GazetaExpress/