Truri mund të ëndërrojë edhe kur jemi zgjuar

Fun

Gazeta Express

04/05/2026 20:45

Një studim i ri sugjeron se ëndrrat nuk ndodhin vetëm gjatë gjumit të thellë, por mund të shfaqen edhe kur jemi ende zgjuar.

Sipas kërkimit, njerëzit përjetojnë shpesh episode të gjalla dhe të pazakonta, të ngjashme me ëndrrat, në momentet para se të bien në gjumë. Studiuesit identifikuan katër gjendje mendore që lëvizin mes zgjimit dhe gjumit: kalimtare, vigjilente, të çuditshme dhe vullnetare.

Autori kryesor i studimit, Nicolas Decat nga Instituti i Trurit në Paris, theksoi se përmbajtja e mendimeve nuk ndjek gjithmonë kufijtë klasikë mes zgjimit dhe gjumit. Sipas tij, mendja mund të krijojë përvoja të ngjashme me ëndrrat edhe kur personi është ende i vetëdijshëm.

Studimi përfshiu 92 pjesëmarrës, të cilëve iu ndërpritej gjumi në faza të ndryshme dhe u kërkohej të përshkruanin përjetimet mendore të sekondave të fundit. Aktiviteti i trurit u monitorua vazhdimisht përmes elektroencefalografisë (EEG).

Rezultatet treguan se përveç gjendjeve klasike “zgjuar” dhe “në ëndërr”, ekzistojnë edhe gjendje të ndërmjetme. Gjendja kalimtare lidhej me kujtime të shkurtra, ajo vigjilente me ndërgjegjësim të lartë për mjedisin, ndërsa gjendja e çuditshme përfshinte përvoja të pazakonta dhe të fragmentuara. Gjendja vullnetare karakterizohej nga kontrolli i mendimeve.

Këto përvoja, të njohura si përjetime hipnagogjike, ndodhin gjatë kalimit nga zgjimi në gjumë dhe përfshijnë imazhe, tinguj apo ndjesi që duken si ëndrra.

Studiuesit theksojnë se shpesh njerëzit besojnë se përmbajtje të tilla të pazakonta ndodhin vetëm gjatë natës, por kjo mund të jetë rezultat i mënyrës se si i kujtojmë ëndrrat. Mendime të ngjashme me ëndrrat mund të shfaqen edhe gjatë ditës, por shpesh injorohen.

Një studim tjetër sugjeron se ëndrrat mund të shërbejnë si një “hapësirë stërvitore” për trurin, duke ndihmuar individët të përgatiten për sfidat e jetës së përditshme, si marrëdhëniet, mbijetesa dhe kujdesi për të tjerët.

Ekspertët besojnë se këto gjetje ofrojnë një kuptim më të thellë të funksionimit të trurit dhe rolit të ëndrrave në jetën tonë psikologjike dhe sociale. /GazetaExpress/