Joan Semmel: Trupi, arti dhe guximi i një jete pa turp

Arte

Gazeta Express

15/04/2026 18:06

Në një ditë me diell në Nju Jork, drita mbush studion e artistes 93-vjeçare Joan Semmel, e cila prej më shumë se pesë dekadash ka sfiduar mënyrën se si arti përfaqëson trupin femëror.

Ajo jeton dhe punon në të njëjtin apartament në SoHo që nga viti 1970. Studioja e saj, me dritare të mëdha mbi Spring Street, është e mbushur me kanavaca dhe vepra të reja që do të ekspozohen në serinë e saj më të fundit “Continuities”, mes Nju Jorkut dhe Brukselit.

Trupi i saj si subjekt arti

Semmel njihet për një praktikë që dikur tronditi botën e artit: ajo përdor trupin e saj të zhveshur si model për pikturat e saj.

Megjithatë, ajo këmbëngul se këto nuk janë autoportrete. “Nuk jam unë në pikturë,” thotë ajo. “Është një ndërtim artistik, jo realiteti im.”

Në veprat e fundit, ajo paraqet pa hezitim shenjat e moshës: lëkurën e varur, ndryshimet fizike, trupin që plaket. Për të, kjo është pjesë e së vërtetës artistike, jo diçka për t’u fshehur.

Një jetë mes artit dhe rezistencës

Në vitet ’70, Semmel u bë figurë kyçe e artit feminist në Nju Jork, duke u bashkuar me artiste që sfidonin pabarazitë gjinore në botën e artit. Ajo kaloi nga abstraksioni në figuracion, duke krijuar skena erotike që synonin të rikthenin kontrollin mbi përfaqësimin e trupit femëror.

“Doja të krijoja një gjuhë vizuale erotike ku gruaja të kishte agjencinë e saj,” thotë ajo. “Nuk doja që arti të ishte i kufizuar nga standardet e reklamave apo dëshirat mashkullore.”

Në vitin 1973, kur galeritë refuzuan ta ekspozonin, ajo hapi vetë një hapësirë ekspozimi në SoHo — një veprim që ajo e përshkruan si “moment rebelimi”.

Nga margjina në vlerësim

Puna e saj, dikur e refuzuar nga institucionet, sot ekspozohet në muze të mëdhenj. Një nga veprat më të njohura, “Mythologies and Me” (1976), e vendos trupin e saj mes imazheve të seksualitetit të komercializuar dhe historisë së artit modern, si një deklaratë kundër mënyrës se si gratë janë përfaqësuar.

Sot, Semmel është pjesë e ekspozitave retrospektive në Nju Jork dhe Evropë, duke u konsideruar një pioniere e artit feminist bashkëkohor.

Arti si përballje me plakjen

Në veprat e reja, ajo vazhdon të përdorë trupin e saj si subjekt, duke mos e fshehur moshën. “Nëse dua të jem e sinqertë, kjo është ajo që duhet të tregoj,” thotë ajo.

Edhe pse vitet dhe shëndeti i kanë kufizuar fizikisht, ajo ende pikturon rregullisht dhe planifikon ekspozita të reja. “Nëse nuk punoj, nuk jam e lumtur,” shprehet ajo.

Në një botë që shpesh shmang plakjen dhe trupin e papërsosur, arti i Joan Semmel mbetet një deklaratë e drejtpërdrejtë për lirinë, identitetin dhe pranimin e vetes. /GazetaExpress/