Pas tetë vitesh negociata, BE’ja dhe Australia arrijnë marrëveshje për tregti të lirë

Lajme

Gazeta Express

24/03/2026 11:24

Australia dhe Bashkimi Evropian kanë arritur një marrëveshje të gjerë për tregti të lirë pas tetë vitesh negociatash.

Marrëveshja, me vlerë rreth 10 miliardë dollarë australianë (7 miliardë dollarë; 5.2 miliardë paund), u nënshkrua të martën, me kryeministrin e Australisë dhe kreun e Komisionit Evropian që e përshkruan si një fitore të ndërsjellë “win-win”, raporton BBC, përcjell Gazeta Express.

Përveç heqjes së pothuajse të gjitha tarifave në tregti, palët kanë rënë dakord gjithashtu të rrisin bashkëpunimin në mbrojtje dhe në mineralet kritike.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e përshkroi marrëveshjen si të përqendruar në “qëndrueshmëri kolektive” në një botë që është “thellësisht në ndryshim”.

“Ajo është një botë ku fuqitë e mëdha po përdorin tarifat si mjet presioni dhe zinxhirët e furnizimit si dobësi për t’u shfrytëzuar në historinë tonë,” tha ajo – duke iu referuar përdorimit të tarifave nga presidenti amerikan Donald Trump, si dhe kontrollit të Kinës mbi tregun e mineraleve kritike.

Ajo shtoi se “besimi ka më shumë rëndësi sesa transaksionet”, duke theksuar se Australia dhe BE-ja kanë një “marrëdhënie unike” të ndërtuar për afat të gjatë.

Çfarë përfshin marrëveshja? Mish viçi, verë dhe mbrojtje

Sipas marrëveshjes, pothuajse të gjitha tarifat e BE-së do të hiqen për produktet bujqësore australiane si vera, frutat dhe perimet, vaji i ullirit, prodhimet e detit, shumica e produkteve të qumështit, si dhe gruri dhe elbi.

Kjo do të sjellë një kursim prej rreth 37 milionë dollarësh australianë për prodhuesit dhe eksportuesit vendas të verës, tha qeveria.

Për konsumatorët australianë, marrëveshja do të thotë verë, pije alkoolike, biskota, çokollata dhe makarona evropiane më të lira.

Marrëveshja parashikon që vera me gaz në stil italian e prodhuar në Australi mund të vazhdojë të shitet si “prosecco” brenda vendit, megjithëse emri do të hiqet gradualisht për eksportet brenda 10 vitesh.

Prodhuesit australianë mund të vazhdojnë gjithashtu të përdorin emra si “parmesan”, ndërsa “feta” do t’i nënshtrohet rregullave të veçanta kalimtare dhe periudhave të gjata të heqjes graduale.

Çështja e të drejtave të emërtimit të ushqimeve është e ndjeshme si në Evropë ashtu edhe në Australi, dhe Australia tani është i vetmi vend jashtë Italisë që ka siguruar lejen e BE-së për të përdorur emrin “prosecco”.

Duke iu referuar kësaj çështjeje, kryeministri australian Anthony Albanese theksoi se historia moderne e vendit është ndërtuar nga emigrantët.

“Kjo është arsyeja pse, qoftë grekët që vijnë këtu dhe krijojnë fetën, apo italianët që bëjnë parmezanin, apo njerëzit nga Evropa Lindore që prodhojnë sallamet kransky – është një lidhje me Evropën.”

Marrëveshja tregtare është një “balancë perfekte”, tha von der Leyen, pasi do ta bëjë më të lehtë eksportin e australianëve në BE, ndërkohë që më shumë produkte të prodhuara në BE do të jenë të disponueshme në Australi.

Megjithatë, Andrew McDonald nga Meat and Livestock Australia tha se marrëveshja për eksportet e mishit nuk ishte një rezultat i drejtë për fermerët australianë, të cilët kishin kërkuar një kuotë vjetore prej të paktën 50,000 tonësh – ndërsa marrëveshja lejon rreth 30,000 tonë, nga 3,389 që ishte më parë.

“Kjo është pa dyshim një mundësi e humbur për prodhuesit, përpunuesit dhe eksportuesit australianë të mishit të kuq,” tha ai.

Partneriteti i ri për siguri dhe mbrojtje do të sjellë bashkëpunim më të madh në industrinë e mbrojtjes, luftën kundër terrorizmit, hapësirën dhe sigurinë detare.

Von der Leyen gjithashtu njoftoi bashkëpunim më të madh në disa projekte të mineraleve kritike mes Australisë dhe BE-së, përfshirë litiumin dhe tungstenin.