A të shëndoshin makaronat?

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

16/03/2026 20:08

Makaronat janë një nga ushqimet më të dashura dhe ngushëlluese për shumë njerëz, por shpesh edhe një nga më të keqkuptuarat kur bëhet fjalë për ushqyerjen e shëndetshme.

Për vite me radhë ato janë konsideruar “armiku” i dietave, një karbohidrat me niseshte që fajësohet për shtimin në peshë, fryrjen e barkut dhe lodhjen pas vakteve. Megjithatë, ekspertët e ushqimit thonë se kjo është një keqkuptim.

Sipas tyre, makaronat mund të jenë pjesë e një vakti të shëndetshëm dhe të balancuar, nëse kombinohen me përbërësit e duhur.

Vlera ushqyese e makaronave

Makaronat janë kryesisht burim i karbohidrateve, të cilat trupi i shndërron në glukozë për energji. Ato ndihmojnë në furnizimin me energji të trurit, muskujve dhe sistemit nervor.

Përveç karbohidrateve, makaronat përmbajnë edhe:

vitamina të grupit B (si tiamina dhe folati)

hekur

sasi të vogla proteinash

Variantet integrale (me miell të plotë) përmbajnë më shumë fibra, magnez dhe përbërës antioksidues nga bimët.

Makaronat pa gluten, të prodhuara nga bishtajoret si thjerrëzat apo qiqrat, mund të kenë gjithashtu më shumë proteina dhe fibra.

Sa karbohidrate dhe kalori kanë?

Makaronat e thata të bardha zakonisht përmbajnë rreth 70–75 g karbohidrate për 100 g. Pas gatimit kjo sasi bie në 25–35 g për 100 g, sepse ato thithin ujë dhe rriten në peshë.

Një racion tipik prej rreth 75 g makarona të thata përmban afërsisht 270 kalori, që është rreth 10% e nevojës ditore për një të rritur mesatar.

Makaronat integrale kanë sasi të ngjashme karbohidratesh, por shumë më tepër fibra. Një racion i tyre mund të përmbajë 6–9 g fibra, ndërsa makaronat e bardha rreth 4 g.

A janë makaronat të majme?

Makaronat në vetvete janë natyrshëm të ulëta në yndyrë, pasi zakonisht përgatiten vetëm nga miell gruri dhe ujë. Makaronat e freskëta me vezë përmbajnë pak më shumë yndyrë dhe proteina, por prapë në sasi të moderuar.

Në shumicën e rasteve, kaloritë shtesë vijnë nga përbërësit që shtohen sipër, si:

salcat me krem

gjalpi

djathi

mishrat e përpunuar

Salcat me domate, pak vaj ulliri dhe shumë perime janë një mënyrë më e lehtë dhe më e shëndetshme për t’i konsumuar.

A mund të jenë pjesë e një diete për dobësim?

Po, nëse respektohen dy rregulla kryesore:

Porcione të arsyeshme

Balancë në vakt

Një racion normal për një të rritur është rreth 75 g makarona të thata, që pas gatimit bëhen rreth 180–200 g.

Shpesh restorantet shërbejnë porcione shumë më të mëdha, gjë që rrit ndjeshëm kaloritë.

Makaronat rekomandohet të kombinohen me:

perime

proteina të dobëta (fasule, thjerrëza, pulë ose peshk)

yndyrna të shëndetshme si vaj ulliri ose arra

Ky kombinim ndihmon të ndiheni më të ngopur për më gjatë.

Pse disa njerëz fryhen pas makaronave?

Fryrja pas konsumimit të makaronave është e zakonshme dhe mund të ketë disa shkaqe.

Personat me Celiac Disease nuk mund të tolerojnë glutenin dhe mund të përjetojnë simptoma të forta pas konsumimit të produkteve me grurë.

Gjithashtu gruri përmban disa karbohidrate të quajtura FODMAP, të cilat për disa njerëz janë të vështira për t’u tretur dhe mund të shkaktojnë gazra, fryrje dhe dhimbje barku.

Edhe mënyra e gatimit ka rëndësi. Makaronat e gatuara al dente ose të gatuara dhe më pas të ftohura (p.sh. në sallata makarone) përmbajnë më shumë niseshte rezistente, e cila tretet më ngadalë dhe mund të jetë e dobishme për bakteret e zorrëve.

Alternativat pa gluten

Sot ekzistojnë shumë alternativa për personat që nuk tolerojnë glutenin. Makaronat pa gluten shpesh prodhohen nga:

qiqrat

thjerrëzat

bizelet

Këto zakonisht përmbajnë më shumë proteina dhe fibra se makaronat tradicionale. Gjithashtu gjenden edhe makarona nga orizi ose quinoa, të cilat kanë shije më neutrale dhe teksturë të ngjashme me makaronat klasike.

A ka rëndësi forma e makaronave?

Nga pikëpamja ushqyese, format e ndryshme të makaronave kanë pothuajse të njëjtën vlerë. Dallimi është kryesisht kulinar.

Format me brazda si penne apo rigatoni mbajnë më mirë salcat e trasha, ndërsa makaronat e gjata si spaghetti janë më të përshtatshme për salca më të lehta.

Makaronat dhe gnocchi – cili është ndryshimi?

Makaronat tradicionale bëhen nga miell gruri dhe ujë. Ndërsa gnocchi zakonisht përgatiten nga patatet të përziera me miell.

Për këtë arsye, gnocchi kanë teksturë më të butë dhe zakonisht përmbajnë më shumë niseshte, por më pak proteina se makaronat klasike. Për shkak se janë më të ngopshme, porcionet e tyre zakonisht janë më të vogla. /GazetaExpress/