Mishi i kuq dhe diabeti: Rrezik më i lartë sipas studimit

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

16/02/2026 18:48

Një studim i ri sugjeron se personat që konsumojnë sasi të larta mishi të kuq kanë rrezik dukshëm më të madh për të zhvilluar diabet krahasuar me ata që hanë më pak.

Studimi, i botuar në British Journal of Nutrition, analizoi lidhjen mes konsumit të mishit të kuq të përpunuar dhe të papërpunuar dhe diabetit. Duke përdorur të dhëna nga mbi 34,000 të rritur, studiuesit zbuluan se individët me konsumin më të lartë të mishit të kuq kishin një prevalencë dukshëm më të madhe të diabetit, edhe pasi u morën parasysh faktorë si mosha, indeksi i masës trupore (BMI), stili i jetesës dhe cilësia e përgjithshme e dietës.

Personat në grupin me konsumin më të lartë të mishit të kuq kishin rreth 49 për qind më shumë gjasa të zhvillonin diabet. Si mishi i përpunuar (si sallamet dhe mishi i gatshëm për sanduiçe), ashtu edhe mishi i kuq i papërpunuar (si viçi dhe derri) u lidhën me rritje të rrezikut. Çdo porcion shtesë ditor mishi të kuq shoqërohej me një rritje prej 16 për qind të gjasave për diabet.

Sipas NHS, diabeti është një nga shkaqet kryesore të humbjes së shikimit që mund të parandalohet te personat në moshë pune dhe një faktor i rëndësishëm rreziku për dështimin e veshkave, infarktin dhe goditjen në tru. Vlerësohet se rreth 12.1 milionë të rritur në Mbretërinë e Bashkuar jetojnë me diabet ose prediabet.

Rreth 90 për qind e personave me diabet vuajnë nga diabeti i tipit 2, i cili shfaqet kur trupi nuk prodhon mjaftueshëm insulinë ose nuk e përdor atë siç duhet për të ulur nivelin e sheqerit në gjak. Gjenetika, dieta, mungesa e aktivitetit fizik dhe obeziteti luajnë rol të rëndësishëm në zhvillimin e sëmundjes.

Hulumtimet tregojnë se ndërhyrjet e kombinuara në stilin e jetesës – përfshirë ushqyerjen e shëndetshme, aktivitetin fizik dhe humbjen e qëndrueshme në peshë – mund ta ulin rrezikun e diabetit të tipit 2 deri në rreth 50 për qind.

Studimi gjeti gjithashtu se zëvendësimi i mishit të kuq me burime të tjera proteinash shoqërohej me rrezik më të ulët për diabet. Alternativat bimore si arrat, farat, bishtajoret dhe soja u lidhën me përfitime më të dukshme, ndërsa zëvendësimi me mish shpendësh, produkte qumështi ose drithëra integrale tregoi përfitime më modeste. Këto rezultate mbetën të vlefshme edhe pas korrigjimit për BMI dhe cilësinë e përgjithshme të dietës, duke sugjeruar se lidhja nuk shpjegohet thjesht nga zakone më pak të shëndetshme në përgjithësi.

Studiuesit theksojnë se bëhet fjalë për një lidhje statistikore, jo për provë shkakësore, pasi studimi ishte vëzhgues. Megjithatë, gjetjet mbështesin rekomandimet për të konsideruar burime më të shëndetshme proteinash në dietë.

Këto rezultate i shtohen provave në rritje se ushqyerja luan rol kyç në zhvillimin e diabetit të tipit 2. Studime të mëparshme kanë treguar se një dietë e stilit mesdhetar, e kombinuar me aktivitet të rregullt fizik, mund ta ulë rrezikun e diabetit të tipit 2 me gati një të tretën. Faktorë të tjerë që rrisin rrezikun përfshijnë duhanpirjen dhe tensionin e lartë të gjakut.

Çfarë është diabeti i tipit 2?

Diabeti i tipit 2 është një gjendje në të cilën niveli i sheqerit në gjak rritet më shumë se normalja. Ai lidhet shpesh me mbipeshën dhe është më i zakonshëm te personat me histori familjare të sëmundjes.

Në këtë gjendje, trupi nuk reagon siç duhet ndaj insulinës, hormonit që rregullon përthithjen e glukozës në gjak. Grumbullimi i yndyrës në mëlçi rrit rezistencën ndaj insulinës dhe e vështirëson kontrollin e sheqerit në gjak.

Humbja në peshë është kyçe për uljen e yndyrës në mëlçi dhe kontrollin e simptomave, të cilat përfshijnë lodhjen, etjen e shtuar dhe urinimin e shpeshtë. Pa trajtim të duhur, diabeti i tipit 2 mund të çojë në komplikacione serioze që prekin nervat, shikimin dhe zemrën. Trajtimi zakonisht nis me ndryshime në dietë dhe stil jete, ndërsa në raste më të rënda kërkon edhe mjekim. /GazetaExpress/