“Frika nga kolesteroli” për vezët është e ekzagjeruar, thonë shkencëtarët

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

12/02/2026 18:18

Kolesteroli i lartë lidhet me një sërë problemesh serioze shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës, goditjen në tru dhe sëmundjet e veshkave.

Për dekada me radhë, vezët janë parë me dyshim, pasi përmbajnë kolesterol dhe besohej se konsumimi i tyre rrit rrezikun kardiovaskular. Por studime të reja sugjerojnë se kjo frikë mund të ketë qenë e tepruar.

Çfarë tregoi studimi i ri?

Një studim i fundit, që përfshiu 8,000 persona, analizoi zakonet ushqimore të pjesëmarrësve dhe më pas ndoqi për gjashtë vjet shkallën e vdekshmërisë dhe shkaqet e vdekjeve, bazuar në të dhëna mjekësore zyrtare.

Të dhënat u mblodhën përmes një pyetësori ushqimor që përfshinte edhe frekuencën e konsumit të vezëve gjatë vitit të kaluar. Pjesëmarrësit u ndanë në grupe: ata që konsumonin vezë rrallë (p.sh. një herë në muaj), 1–6 herë në javë, ose çdo ditë.

Rezultatet treguan se personat që konsumonin vezë 1–6 herë në javë kishin rrezikun më të ulët të vdekjes gjatë periudhës së studimit — 29% më pak vdekje nga sëmundjet e zemrës dhe 17% më pak vdekje në total krahasuar me ata që rrallë ose kurrë nuk hanin vezë.

Konsumimi i përditshëm i vezëve nuk u shoqërua me rritje të rrezikut për vdekje.

A janë vezët problem për shkak të kolesterolit?

Një e verdhë veze e madhe përmban rreth 275 mg kolesterol, sasi që afrohet me kufirin e rekomanduar ditor. Pikërisht kjo ka qenë arsyeja pse vezët janë konsideruar problematike.

Megjithatë, kërkimet më të fundit tregojnë se organizmi nuk e përthith në mënyrë efikase kolesterolin nga ushqimi dhe se kolesteroli dietik ka ndikim të kufizuar në nivelin e kolesterolit në gjak. Në të kundërt, yndyrnat e ngopura dhe yndyrnat trans luajnë rol shumë më të madh në rritjen e kolesterolit “të keq”.

Vezët janë një burim i mirë proteinash dhe përmbajnë vitamina të grupit B, folat, acide yndyrore të pangopura, vitamina të tretshme në yndyrë (A, D, E, K), kolinë dhe minerale të rëndësishme.

Ekspertët theksojnë se, për shumicën e njerëzve, nuk ka arsye për të kufizuar konsumimin e vezëve, përveç rasteve kur kjo rekomandohet nga një profesionist i licencuar i shëndetit. Si gjithmonë, moderimi mbetet parimi kryesor.

Studimi mbi dy vezë në ditë

Një tjetër studim, i publikuar në American Journal of Clinical Nutrition, analizoi ndikimin e konsumit të vezëve në kolesterolin LDL — i njohur si kolesteroli “i keq”, i cili mund të grumbullohet në arterie dhe të rrisë rrezikun për sëmundje të zemrës dhe goditje në tru.

Pjesëmarrësit me nivele normale kolesteroli ndoqën për pesë javë një nga tre dieta:

Dietë e pasur me yndyrna të ngopura dhe kolesterol

Dietë e pasur me yndyrna të ngopura, por e ulët në kolesterol

Dietë e pasur me kolesterol, por e ulët në yndyrna të ngopura (përfshinte dy vezë në ditë)

Vetëm dieta e tretë — ajo me dy vezë në ditë dhe me pak yndyrna të ngopura — uli nivelet e LDL-së. Dy dietat e tjera, që përfshinin një vezë në javë ose asnjë, çuan në rritje të LDL-së.

Sipas autorit kryesor të studimit, Prof. Jon Buckley, vezët janë ndër të paktat ushqime që kanë përmbajtje të lartë kolesteroli, por janë të ulëta në yndyrna të ngopura. Ai thekson se gjithnjë e më shumë prova tregojnë se yndyrnat e ngopura, dhe jo kolesteroli dietik në vetvete, janë faktori kryesor që rrit kolesterolin në gjak.

Studimi tregoi gjithashtu përmirësime në disa parametra të tjerë të yndyrnave në gjak të lidhura me shëndetin e zemrës, megjithëse kërkime të mëtejshme janë të nevojshme për të kuptuar plotësisht këto ndryshime.

Kolesteroli që marrim nga ushqimi nuk përkthehet domosdoshmërisht në rritje të kolesterolit në gjak — sidomos nëse dieta është e varfër në yndyrna të ngopura. Për shumicën e njerëzve të shëndetshëm, konsumimi i moderuar i vezëve mund të jetë pjesë e një diete të balancuar, pa rritur rrezikun kardiovaskular.

Megjithatë, individët me probleme ekzistuese të kolesterolit ose sëmundje të zemrës duhet të këshillohen me mjekun ose dietologun për rekomandime të personalizuara. /GazetaExpress/