Bagels: Gjithçka që duhet të dini për bukët e ziera me vrimë në mes – dhe nëse vërtet duhen thekur

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

15/01/2026 18:28

Bagels: Gjithçka që duhet të dini për bukët e ziera me vrimë në mes – dhe nëse vërtet duhen thekur

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

15/01/2026 18:28

Bagels mund të duken si një ushqim tipik amerikan, por në fakt janë të pranishëm në Britani prej gati 200 vitesh, të sjellë nga komuniteti hebre.

Fillimisht u shitën në East End të Londrës, ku ende sot ekzistojnë disa furra tradicionale beigel. Megjithatë, bagels modernë ndryshojnë ndjeshëm nga ata që shiteshin nga emigrantët polakë në shekullin XIX.

Edhe pse mënyra e përgatitjes – zierja e brumit përpara pjekjes – ka mbetur e njëjtë, përmasat kanë ndryshuar ndjeshëm. Edhe 20 vite më parë, një bagel ishte rreth 7–8 cm i gjerë dhe kishte afërsisht 140 kalori. Sot, bagels standardë mund të arrijnë 15 cm dhe të kalojnë 300 kalori.

Sipas dietologes Rosie Carr, nga programi i ushqyerjes së shëndetshme Second Nature i mbështetur nga NHS, ajo që i dallon bagels nga buka e zakonshme – përveç vrimës karakteristike në mes – është mënyra e përgatitjes.

“Forma rrethore është ikonike, por ajo që e bën një bagel vërtet bagel është procesi i zierjes,” shpjegon ajo.

“Brumi formohet në formë unaze, zihet për pak kohë në ujë dhe më pas piqet. Ky hap i jep bagelit teksturën e tij tipike elastike dhe kore paksa me shkëlqim.”

Tradicionalisht, bagels përgatiten me miell me shumë gluten, ujë, maja dhe kripë, ndërsa shpesh shtohet edhe shurup malti për ëmbëlsi. Brumi është më i dendur dhe përmban më pak ujë sesa brumi i bukës së zakonshme, çka kontribuon në përtypjen karakteristike.

Çfarë ndryshon zierja?

Zierja para pjekjes nuk ndryshon ndjeshëm vlerat ushqyese, por ndikon fort në teksturë dhe dendësi. Sipas Carr, niseshtja në sipërfaqe xhelatinohet gjatë zierjes, duke krijuar brendësinë elastike dhe koren e lehtë krokante.

Bagels përmbajnë më shumë miell për njësi vëllimi sesa buka e butë, ndaj janë më të pasur me karbohidrate dhe kalori. Terapistja ushqimore Erin Viljoen shton se shumica e bagels në supermarkete përgatiten ende me miell të bardhë të rafinuar dhe vlera ushqyese përmirësohet ndjeshëm vetëm kur përdoren drithëra të plota ose fara.

Vrima në mes ndihmon në gatim të njëtrajtshëm gjatë zierjes dhe pjekjes dhe, historikisht, shërbente edhe për t’i varur apo grumbulluar lehtë për shitje.

A janë bagels “bombë karbohidratesh”?

Një bagel mesatar i thjeshtë përmban rreth 50–55 gram karbohidrate, ekuivalente me 3–4 feta bukë. Kjo do të thotë se mund të rrisë shpejt nivelin e sheqerit në gjak, sidomos nëse shoqërohet me mbushje të ëmbla.

Ekspertët këshillojnë që bagels të kombinohen me proteina, yndyra të shëndetshme dhe fibra për të ngadalësuar tretjen dhe për të rritur ndjesinë e ngopjes. Një shembull i balancuar është bagel me salmon të tymosur, krem djathi dhe rukola.

Cilat janë bagels më të shëndetshëm?

Zgjedhja më e mirë varet nga cilësia e përbërësve dhe përmbajtja e fibrave. Bagels integralë ose me fara ofrojnë më shumë fibra (rreth 4–5 g) krahasuar me bagels të bardhë (1–2 g). Bagels “everything” me fara susami, lulëkuqe dhe qepë të thata ofrojnë pak yndyra të shëndetshme dhe minerale, pa shumë kalori shtesë.

Variantet e ëmbla, si cinnamon raisin, përmbajnë më shumë sheqer dhe duhen konsumuar me masë. Po ashtu, bagels me çokollatë, boronica apo aromë “French toast” kanë zakonisht më shumë sheqer dhe kalori.

Bagels me proteina dhe bagels të hollë

Bagels tradicionalë përmbajnë rreth 9–11 g proteina, ndërsa versionet me proteina të shtuara mund të arrijnë 15–30 g. Megjithatë, një efekt i ngjashëm arrihet edhe duke shtuar mbushje të pasura me proteina mbi një bagel standard.

Bagels të hollë janë thjesht një version me porcion më të vogël: kanë më pak kalori, por profili ushqyes për gram është i njëjtë. Për disa njerëz, ngrënia e gjysmës së një bageli të zakonshëm jep të njëjtin rezultat.

A duhen thekur?

Bagels janë plotësisht të gatuar edhe pa thekje. Bagels të freskët shpesh shijohen më mirë pa u thekur, ndërsa ata të një dite më parë përfitojnë nga thekja, e cila rikthen teksturën. Zgjedhja varet edhe nga mbushja: krem djathi përhapet më mirë mbi një bagel të pa thekur, ndërsa djathi i shkrirë kërkon thekje.

A mund të bëhen në shtëpi?

Po. Procesi përfshin përgatitjen e brumit, formimin e unazave, pushimin në frigorifer, zierjen dhe pjekjen. Edhe pse kërkon kohë, bagels e bërë në shtëpi lejojnë kontroll të plotë mbi përbërësit dhe mund të jenë ushqyesisht superiorë.