Zbulim makabër në Serbi: 77 gra dhe fëmijë të masakruar para 2,800 vjetësh

Mistere

Gazeta Express

23/02/2026 21:18

Shkencëtarët kanë zbuluar mbetjet e një masakre të përbashkët të 77 individëve – kryesisht gra dhe fëmijë – që u grumbulluan, u goditën dhe u qëlluan me mjete të forta rreth 2,800 vjet më parë.

Ekskavimet në një varr masiv në Gomolava, Serbi, që daton në shekullin e 9-të para Krishtit, kanë nxjerrë dëshmi të dhunës vdekjeprurëse dhe vrasjeve brutale. Analizat tregojnë “dëmtime të qëllimshme, të dhunshme dhe shpesh fatale, kryesisht në kokë”, që duket se janë shkaktuar nga mjete si shkopinj luftarakë, çekiçë lufte apo projekte me slling.

Në shumicën e rasteve, sulmuesi nuk ishte ballë për ballë me viktimën, dhe disa dëmtime sugjerojnë se sulmuesit mund të kenë qenë mbi kalë. Megjithatë, disa viktima kishin lëndime mbrojtëse, duke treguar se kishin luftuar për jetën e tyre.

Nga 77 individët e identifikuar, 40 ishin fëmijë nga 1 deri në 12 vjeç, 12 adoleshentë dhe 24 të rritur – 87% e të cilëve gra. Foshnja e vetme ishte mashkull. Analiza gjenetike tregon se shumica nuk ishin të afërm dhe kishin dieta të ndryshme, që sugjeron se vinin nga zona të ndryshme.

Studiuesit besojnë se kjo masakër ndodhi në një periudhë paqëndrueshmërie, kur komunitetet po krijonin vendbanime të reja të mbyllura. Dhuna kolektive duket se ishte pjesë e një konflikti sistematik dhe të gjerë, ku shumë fshatra u përfshinë.

Megjithëse varret masive të kohës zakonisht ishin të thjeshta, varri në Gomolava tregon përpjekje të veçanta: individët u varrosën me sende personale si bizhuteri, ndërsa varri ishte i mbrojtur dhe përmbante gjithashtu mbetje kafshësh, enë qeramike dhe zbukurime bronzi. Shumë kafshë duket se u therën për ceremoninë e varrimit, përfshirë skeletin e një viçi në fund të gropës.

Dëmtimi i gurëve të mullirit dhe prania e farave të djegura mbi varr tregojnë përkujdesje të madhe në përgatitjen e vendvarrit. Studiuesit theksuan se kombinimi i vrasjes, ritualit të varrimit dhe monumentit që rezultoi tregojnë se kjo ishte një veprim i qëllimshëm, i planifikuar, për të rivendosur balancën e pushtetit dhe për të shtrënguar kontrollin mbi komunitetet.

Studiuesit shtuan se njohja e viktimave është kyçe për të kuptuar evoluimin e sjelljes së dhunshme dhe se ngjarjet e Gomolavës ofrojnë dëshmi të qarta për konflikt ndër-regjional dhe ndryshime agresive në pushtet, dhunë dhe marrëdhënie gjinore në rajon. /GazetaExpress/