Zbulim i ri kundër kancerit të zorrës së trashë

Gazeta Express

17/02/2026 18:40

Bllokimi i një proteine të vetme brenda qelizave mund të ngadalësojë ndjeshëm përparimin e kancerit kolorektal dhe të zgjasë jetën, sugjeron një studim i ri shkencor.

Studiues nga Koreja e Jugut zbuluan se çaktivizimi i një gjeni të quajtur NSMF, i cili prodhon një proteinë që ndihmon qelizat kancerogjene të përballojnë ndarjen shumë të shpejtë, i çon tumoret drejt një gjendjeje të quajtur “plakje qelizore e pakthyeshme”. Kjo do të thotë se qelizat kancerogjene humbasin aftësinë për t’u shumuar.

Normalisht, qelizat e kancerit ndahen me ritëm të shpejtë dhe NSMF nxit dëmtime të ADN-së, duke favorizuar mutacione të reja. Por në eksperimente laboratorike dhe te minjtë, shkencëtarët vunë re se kur ky gjen ndalohej, rritja e tumoreve ngadalësohej ndjeshëm ose ndalej krejtësisht.

Në eksperimentet me kafshë, heqja e NSMF çoi në shumë më pak rritje anormale në zorrë. Minjtë pa këtë gjen jetuan mesatarisht 33.5 për qind më gjatë se ata që e kishin ende aktiv. Po ashtu, nuk u vu re dëmtim i dukshëm i qelizave të shëndetshme të zorrëve, çka sugjeron se kjo qasje mund të synojë tumoret pa prekur indet normale – ndryshe nga kimioterapia, e cila shpesh dëmton edhe qelizat e shëndetshme.

Ky zbulim vjen në një kohë kur kanceri kolorektal po rritet ndjeshëm te të rinjtë. Rastet te personat nën 50 vjeç janë rritur ndjeshëm që nga vitet ’90, pjesërisht sepse simptomat e hershme janë të lehta dhe shpesh neglizhohen ose keqdiagnostikohen.

Kohët e fundit, aktori James Van Der Beek ka folur publikisht për betejën e tij me kancerin kolorektal, duke treguar se shenjat e para i kishte atribuar gabimisht zakoneve të përditshme, e jo sëmundjes. Rasti i tij ka shërbyer si kujtesë për rëndësinë e diagnostikimit të hershëm. (Vlen të theksohet se ai është gjallë dhe vazhdon trajtimin; raportimet për vdekjen e tij janë të pasakta.)

Ekipi shkencor beson se, megjithëse nevojiten ende studime te njerëzit, ky mekanizëm mund të hapë rrugën për trajtime të reja që rrisin mbijetesën.

Dr. Kyeong Jin Shin, ekspert i kancerit në Ulsan National Institute of Science and Technology, i cili udhëhoqi studimin, deklaroi se NSMF përfaqëson një objektiv shumë premtues:

“Duke nxitur plakjen e përhershme të qelizave kancerogjene, ne mund të ndalojmë rritjen e tumorit pa dëmtuar indet normale.”

Studimi, i botuar në revistën shkencore Nucleic Acids Research, përdori antitrupa për të bllokuar proteinën NSMF në eksperimente laboratorike dhe një linjë minjsh të modifikuar gjenetikisht që nuk e kishin këtë gjen.

Shkencëtarët theksuan se bllokimi i NSMF nuk e zhduku plotësisht kancerin, por e ngadalësoi ndjeshëm përparimin e tij. Ende nuk dihet se si ky gjen mund të çaktivizohet në mënyrë të sigurt te njerëzit, por studiuesit e konsiderojnë këtë punë si një hap të parë shumë premtues drejt trajtimeve të reja. Profesori Young Chan Chae nga Departamenti i Shkencave Biologjike në UNIST shtoi se ky hulumtim zbulon një rol të panjohur më parë të NSMF në kancerin kolorektal dhe se zhvillimi i barnave që e bllokojnë këtë proteinë mund të ofrojë një qasje krejtësisht të re terapeutike, duke e lënë kancerin të “plaket” dhe të shuhet natyrshëm. /GazetaExpress/