Testet shtëpiake për zorrët nën dyshim

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

26/02/2026 19:05

Ekspertët paralajmërojnë se testet e shëndetit të zorrëve që kryhen në shtëpi mund të japin rezultate të pasakta dhe mashtruese, duke kërkuar rregullim më të fortë për të garantuar sigurinë dhe efektivitetin e tyre.

Këto kite, që pretendojnë të analizojnë mikrobiomën e zorrëve, reklamohen si mjete për të identifikuar probleme si sëmundjet inflamatore të zorrëve, sindroma e zorrës së irrituar dhe madje edhe kanceri kolorektal. Gjatë dekadës së fundit, kërkimet shkencore kanë lidhur aktivitetin e mikrobiomës me obezitetin, diabetin, çrregullimet mendore, kancerin dhe sëmundje të tjera.

Megjithatë, një studim i ri i publikuar në revistën Communications Biology zbuloi se rezultatet e këtyre testeve, me çmime nga 100 deri në 400 paund, ndryshojnë ndjeshëm – edhe kur analizohen mostra identike ose kur testet vijnë nga i njëjti prodhues.

Studimi u udhëhoq nga Dr Scott Jackson, gjenetist molekular në National Institute of Standards and Technology në SHBA. Ai theksoi se si konsumatorët ashtu edhe profesionistët e shëndetësisë duhet të tregohen “shumë të kujdesshëm” në interpretimin apo përdorimin e këtyre rezultateve.

Bashkautori, profesori Jacques Ravel, deklaroi se është pothuajse e pamundur që shumica e testeve shtëpiake të kenë vlerë reale klinike, duke shtuar se problemi kryesor i industrisë është mungesa e krahasueshmërisë së rezultateve.

Studiuesit krahasuan 21 kite të shitura drejtpërdrejt konsumatorit nga shtatë kompani të ndryshme. Të gjitha testet përdorën të njëjtën mostër të kombinuar fekale nga një individ i vetëm. Mostrat u mblodhën sipas udhëzimeve të secilës kompani dhe më pas u dërguan për analizë.

Aktualisht nuk ekzistojnë standarde universale për mënyrën se si një mostër feçesh përkthehet në një raport të mikrobiomës. Rezultatet mund të ndikohen nga mënyra e mbledhjes dhe transportit të mostrës, teknologjia e sekuencimit dhe metodat e analizës. Sipas Dr Jackson, paragjykimet mund të futen në çdo hap të procesit dhe edhe ndryshime të vogla metodologjike mund të çojnë në dallime të mëdha në rezultate.

Analiza tregoi se sasia e baktereve specifike të zorrëve ndryshonte ndjeshëm nga një raport në tjetrin. Të dhënat e American Gut Project, një projekt i madh kërkimor, tregojnë se një person mesatar ka rreth 2.5% të bakterit Clostridium në mikrobiomë. Një nga kompanitë raportoi pesëfishin e kësaj vlere, ndërsa tre të tjera nuk e identifikuan fare në disa mostra.

Clostridium përfshin edhe patogjenë si C. diff, që mund të shkaktojnë diarre, por zakonisht jeton pa shkaktuar probleme në zorrë. Në një rast, një nga tre mostrat identike të analizuara nga e njëjta kompani u klasifikua si “e pashëndetshme”, ndërsa dy të tjerat si “të shëndetshme”.

Sipas studiuesve, rregulloret aktuale nuk janë të mjaftueshme për të mbrojtur konsumatorët. Rezultatet e pasakta mund t’i shtyjnë njerëzit të bëjnë ndryshime të pajustifikuara ose potencialisht të pasigurta në stilin e jetesës. Për më tepër, koncepti i një “mikrobiome të shëndetshme” mbetet i vështirë për t’u përcaktuar, për shkak të ndryshimeve të mëdha mes individëve.

Edhe pse disa kompani publikojnë mënyrën se si përpunojnë mostrat, kjo nuk garanton vlefshmërinë shkencore të rezultateve. Shumica rekomandojnë ndryshime në dietë për të “balancuar” mikrobiomën – këshilla që zakonisht nuk shkaktojnë dëm të drejtpërdrejtë – por shumë përdorues të këtyre testeve vuajnë nga probleme kronike të zorrëve.

Për këta persona, variacioni i madh i rezultateve ose mungesa e përmirësimit pas ndjekjes së rekomandimeve mund të çojë jo vetëm në humbje besimi te shkenca, por edhe në vonesë të marrjes së kujdesit të duhur mjekësor. Disa kompani sugjerojnë edhe përdorimin e suplementeve të shtrenjta, si probiotikët që shesin vetë, për të cilët ekziston shumë pak evidencë klinike mbi efektivitetin. /GazetaExpress/