Test i thjeshtë i urinës mund të zbulojë moshën reale të trupit dhe sa gjatë mund të jetoni

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

18/12/2025 19:08

Një test i ri dhe i thjeshtë i urinës mund të tregojë nëse trupi juaj po plaket më shpejt se mosha juaj reale – madje edhe nëse rrezikoni të vdisni më herët se bashkëmoshatarët tuaj, pretendojnë ekspertët.

Studiues japonezë kanë zhvilluar një të ashtuquajtur “orë epigjenetike të plakjes nga urina”, e cila është në gjendje të përcaktojë moshën biologjike të një personi vetëm nga një mostër urine.

Ndryshe nga mosha kronologjike, mosha biologjike tregon sa “të vjetra” janë qelizat e trupit. Ajo ndikohet nga faktorë si gjenetika, stresi, gjumi, ushqimi, pirja e duhanit dhe alkoolit, dhe mund të jetë më e lartë ose më e ulët se mosha reale.

Në studim u përfshinë mbi 6,300 pacientë që po i nënshtroheshin kontrolleve për kancer, nga të cilët u morën mostra urine. Pjesëmarrësit gjithashtu u pyetën për zakonet e tyre të përditshme, përfshirë duhanpirjen dhe konsumin e alkoolit.

Shkencëtarët analizuan molekula shumë të vogla të materialit gjenetik, të njohura si miRNA (microRNA), të pranishme në urinë. Të dhënat u sekuencuan dhe u përpunuan përmes algoritmeve të avancuara, ndërsa modelet u zhvilluan veçmas për burrat dhe gratë për saktësi më të lartë.

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se disa miRNA, si miR-155-5p dhe miR-34a-5p, kur shfaqen në nivele të larta, mund të përshpejtojnë zhvillimin e qelizave kancerogjene dhe të pengojnë rigjenerimin qelizor.

Sipas studiuesve, testi ishte në gjendje të parashikonte moshën biologjike me një devijim mesatar prej vetëm 4.4 vitesh.

Duke shkruar në revistën shkencore npj Aging, shkencëtarët nga kompania bioteknologjike Craif në Nagoya thanë se testi ishte pak më pak i saktë sesa “orët e plakjes” të bazuara në metilimin e ADN-së, të cilat analizojnë modele specifike të ADN-së për të matur ritmin e plakjes biologjike.

Megjithatë, ata theksuan se ky test tejkalon në saktësi analizat e miRNA dhe mRNA të bazuara në gjak, duke e bërë urinën një biomarker premtues, plotësisht jo-invaziv për vlerësimin e plakjes biologjike dhe rrezikut nga sëmundjet.

Interesi për përcaktimin e moshës biologjike është rritur ndjeshëm vitet e fundit, kryesisht i nxitur nga ekspertët e jetëgjatësisë. Megjithëse këto teste ofrojnë informacione të personalizuara mbi plakjen, çmimi i tyre aktualisht kalon shpesh 200 paund për test, dhe tashmë ofrohen gjerësisht nga klinikat e wellness-it.

Një studim i vitit të kaluar parashikon se jeta mesatare globale do të rritet me rreth pesë vjet deri në vitin 2050, me burrat që pritet të jetojnë mesatarisht deri në 76 vjeç dhe gratë mbi 80 vjeç.

Personi më i moshuar në botë besohet të jetë Ethel Caterham nga Surrey, e lindur më 21 gusht 1909, e cila është 116 vjeçe. Rekordin absolut e mban francezja Jeanne Louise Calment, e cila jetoi plot 122 vjet e 164 ditë.

Calment, e cila ndërroi jetë në vitin 1997, ia atribuonte jetëgjatësinë e saj një filozofie të thjeshtë: “Nuk debatoj kurrë me askënd. Dëgjoj dhe bëj atë që dua.”

Ekspertët që kanë studiuar njerëzit mbi 100 vjeç janë të një mendimi: aktiviteti fizik, besimi, dashuria, shoqëria dhe ndjenja e qëllimit në jetë janë shtyllat kryesore të të ashtuquajturave “Zona Blu”, rajone ku njerëzit jetojnë më gjatë se mesatarja.

Edhe aktivitete të thjeshta si ecja e përditshme kanë treguar se përmirësojnë ndjeshëm jetëgjatësinë. Po ashtu, shoqëria dhe lidhjet njerëzore kanë efekt pozitiv të madh, ndërsa studimet tregojnë vazhdimisht se vetmia është një nga faktorët më të dëmshëm për shëndetin dhe jetëgjatësinë. /GazetaExpress/