Të lindur për të vallëzuar! Studimi: foshnjat kanë ritëm që nga lindja

Fun

Gazeta Express

06/02/2026 20:50

Disa njerëz duket sikur lindin me ritëm – dhe një studim i ri tregon se ka diçka të vërtetë në këtë.

Shkencëtarët zbuluan se të porsalindurit mund të parashikojnë modelet muzikore që nga vetëm dy ditë pas lindjes, duke ardhur në botë “të sinkronizuar” me muzikën.

Kjo mund të shpjegojë pse disa fëmijë shumë të vegjël tundin kokën sipas ritmit ose thjesht nuk mund të qëndrojnë të qetë kur dëgjojnë një melodi.

Për studimin, një ekip nga Instituti Italian i Teknologjisë luajti kompozime piano të J.S. Bach për 49 foshnja të porsalindura që flinin.

Përfshiheshin 10 melodi origjinale dhe katër këngë të përziera, me meloditë dhe tonalitetet të shqërzuara.

Ndërsa foshnjat dëgjonin, studiuesit përdorën elektroencefalografi (EEG) – elektroda të vendosura mbi kokë – për të matur aktivitetin e trurit të tyre.

Kur foshnjat tregonin shenja habie, kjo tregonte se ato prisnin që kënga të shkonte një rrugë, por ajo shkuante ndryshe.

Analiza tregoi se të porsalindurit shpesh shfaqnin habi kur ritmi ndryshonte papritur – duke treguar se “mini-maestro-t” kishin krijuar pritshmëri muzikore bazuar në ritëm, thanë studiuesit.

Sipas autorëve, kuptimi i mënyrës se si njerëzit bëhen të vetëdijshëm për ritmin mund të ndihmojë biologët të kuptojnë zhvillimin e sistemeve tona dëgjimore.

Megjithatë, ata nuk gjetën prova që foshnjat ndiqnin melodinë – ndryshimin e tonalitetit dhe rrjedhën e këngës – që sugjeron se kjo aftësi zhvillohet më vonë gjatë rritjes.

Studimet e ardhshme mund të hetojnë se si ekspozimi ndaj muzikës gjatë shtatzënisë ndikon në zhvillimin e ritmit dhe melodisë.

“Janë të porsalindurit gati për Bach?” shkruan studiuesit në revistën PLOS Biology.

“Të porsalindurit vijnë në botë tashmë të sinkronizuar me ritmin. Studimi ynë i fundit tregon se edhe dëgjuesit më të vegjël, dy ditëshe, mund të parashikojnë modelet ritmike, duke zbuluar se disa elementë kyç të perceptimit muzikor janë të pranishëm që nga lindja.

Por ka një kthesë: pritshmëritë melodike – aftësia jonë për të parashikuar rrjedhën e një kënge – duket se ende nuk janë zhvilluar.

Kjo sugjeron se melodia nuk është e lindur, por mësohet gradualisht përmes ekspozimit. Me fjalë të tjera, ritmi mund të jetë pjesë e pajisjes biologjike të njeriut, ndërsa melodia është diçka që e zhvillojmë me kalimin e kohës.”

Ekipi sugjeron se aftësia ritmike e të porsalindurve mund të lidhet me mjedisin sensory që ata përjetojnë në barkun e nënës.

Kjo përfshin stimuj dëgjimorë, si tingulli i rrahjeve të zemrës së nënës, si dhe stimuj vestibularë – të balancës – si ritmi i ecjes së saj. /GazetaExpress/