Superhëna e fundit e vitit 2025 do të ndriçojë qiejt tone sonte – ja koha më e mirë për ta parë - Gazeta Express
string(93) "superhena-e-fundit-e-vitit-2025-do-te-ndricoje-qiejt-tone-sonte-ja-koha-me-e-mire-per-ta-pare"

Mistere

Gazeta Express

04/12/2025 21:14

Superhëna e fundit e vitit 2025 do të ndriçojë qiejt tone sonte – ja koha më e mirë për ta parë

Mistere

Gazeta Express

04/12/2025 21:14

Superhëna e tretë dhe e fundit e këtij viti shfaqet sonte – një spektakël festiv i rrallë dhe magjepsës.

Hëna pritet të shfaqet si një disk i madh, i ndritshëm dhe i bardhë si dëborë, një “top bore gjigant” që qëndron i ngrirë në qiell.

Fotot e ditëve të fundit tregojnë se ajo tashmë duket jashtëzakonisht e madhe dhe me një ngjyrë qumështore – por sonte do të jetë edhe më e madhe dhe më e shndritshme.

Kjo ndodh sepse sateliti ynë natyror i afrohet Tokës më shumë se zakonisht.

Sipas Dr. William Alston, astrofizikant në Universitetin e Hertfordshire, hëna do të jetë rreth 221,965 milje larg Tokës pak pas orës 23:00 GMT.

Krahasimisht, distanca mesatare është 238,855 milje.

“Termi superhënë përdoret për të përshkruar hënat e plota që shfaqen më të mëdha dhe më të ndritshme se zakonisht,” – shpjegon Dr. Alston.

“Hëna e plotë e dhjetorit 2025 do të jetë superhëna e fundit e vitit – dhe me të vërtetë do të duket pak më e madhe dhe më e shndritshme”.

Pse kjo hënë është “super”?

Hëna rrotullohet rreth Tokës në një orbitë eliptike – jo plotësisht rrethore.

Kjo do të thotë se një herë në çdo rreth 29.5 ditë, ajo afrohet në pikën e quajtur perige (më afër Tokës). Kur kjo përkon me fazën e hënës së plotë, kemi një superhënë.

Në perige, hëna mund të duket deri në:

14% më e madhe

30% më e ndritshme

Kur është momenti më i mirë për ta parë?

🔭 Koha ideale për vëzhgim: 23:14 sipas orës së Mbretërisë së Bashkuar (18:14 EST).

Në këtë moment hëna do të jetë në fazën e saj më të plotë dhe rreth 221,965 milje / 357,219 km larg Tokës.

Hëna do të ngrihet në horizontin lindor rreth 14:52 GMT dhe do të jetë e dukshme që pas perëndimit të diellit (15:53 GMT). Fillimisht do të ketë një shkëlqim të ngrohtë portokalli, që pastaj do të zbardhet ndërsa ngrihet më lart.

Dr. Alston shton:

“Hëna shpesh shihet edhe ditën, por pamja përmirësohet ndjeshëm sapo të bjerë errësira.”

Edhe para arritjes në perige, hëna do të duket e madhe dhe e ndritshme gjatë gjithë mbrëmjes.

A duhet pajisje të posaçme?

Jo domosdoshmërisht – superhëna mund të shijohet me sy të lirë.

Por për detaje të jashtëzakonshme të sipërfaqes hënore, ekspertët rekomandojnë:

një palë dylbi cilësore

teleskop me diametër 4 inç (refraktor) ose 6 inç (reflector)

Alan Jones nga 365 Astronomy sugjeron:

“Shikoni hënën kur është lart në qiell për të shmangur shtrembërimin e imazhit nga atmosfera.”

Sa superhëna ka?

Jo çdo hënë e plotë është superhënë.

Zakonisht ka 3–4 superhëna në vit, ndërsa hëna të plota ka 12 ose 13.

Në vitin 2025, superhënat janë shfaqur:

7 tetor

5 nëntor

4 dhjetor (e fundit)

Edhe në vitin 2026 priten po ashtu tre superhëna, e para më 3 janar.

Cilat janë emrat e hënave të plota? – Tradhitë shekullore

Çdo hënë e plotë ka një emër tradicional që lidhet me natyrën dhe stinët.

Disa prej tyre:

Janar – Hëna e Ujkut

Shkurt – Hëna e Dëborës

Mars – Hëna e Krimbit

Prill – Hëna Rozë

Maj – Hëna e Luleve

Qershor – Hëna e Luleshtrydheve

Korrik – Hëna e Cjapit

Gusht – Hëna e Sturgeonit

Shtator – Hëna e Misrit

Tetor – Hëna e Gjuetarit

Nëntor – Hëna e Kastorit

Dhjetor – Hëna e Ftohtë

Hëna e plotë e dhjetorit quhet Hëna e Ftohtë, pasi netët janë më të gjata dhe temperaturat bien ndjeshëm. /GazetaExpress/

Advertisement
Advertisement
Advertisement